Już w XIX w. miasteczko Lenin było połączone drogą ze Słuckiem, tu przebiegał trakt wojskowo-komunikacyjny, łączący Petryków z Ziemią Pińską.

Według spisu z roku 1897 w Leninie były: piekarnia, młyn parowy, dwie karczmy, 7 sklepów, poczta. Ludność żydowska tradycyjnie była zatrudniona w handlu i rzemiośle. Najbardziej przedsiębiorczy i obrotni Żydzi handlowali drewnem. W 1912 r. działało tu Żydowskie Towarzystwo Oszczędnościowo-Kredytowe. W 1914 r. Żydzi prowadzili jedyną aptekę w mieście i 10 kramów (w tym 4 spożywcze i 3 z galanterią).

W latach 20. w miasteczku zaczęły powstawać liczne drobne kramiki i sklepiki, w których handlowano obuwiem, produkcją ręczną, artykułami spożywczymi. Miasteczko było jednak za małe – propozycja znacznie przewyższała tu popyt. Drobni sklepikarze zbankrutowali, natomiast najbogatsi sprzedawcy przetrwali aż do nadejścia władzy sowieckiej . Oprócz handlu Żydzi byli zatrudnieni w rzemiośle: wśród nich byli budowniczy, cieśle, krawcy, blacharze, zegarmistrzowie, masarze itd. Blisko 8% pracujących Żydów było nauczycielami, pracownikami służby zdrowia, urzędnikami. 81% rodzin żydowskich miało stały dochód, pozostałe musiały się zadowolić doraźnymi zarobkami. Żydzi zatrudniali się więc do prac sezonowych lub otrzymywali pomoc finansową od krewnych, którzy wyemigrowali do Ameryki. Należy zaznaczyć, że sytuacja gospodarcza większości rodzin żydowskich była nie do pozazdroszczenia. Otrzymywali znaczną pomoc z Biura Kredytowego „Gmilus hesed”, działającego w Leninie w latach 20. i 30. XX w., udzielającego nieoprocentowanych pożyczek.

Po tym, jak miejscowość Lenin została przyłączona do sowieckiej Białorusi, znacjonalizowano tu przedsiębiorstwa prywatne, kramy i sklepy. Najbogatszych właścicieli zesłano do łagrów.

W 1940 r. miasteczko Lenin stało się centrum rejonu (pol. powiatu) w obwodzie pińskim sowieckiej Białorusi. Ludność była wielonarodowa. Mieszkało tu około 2000 Żydów (łącznie z uciekinierami z Polski i Żydami z okolicznych wiosek), 1500 Białorusinów, 500 Polaków, a także Rosjanie, Ukraińcy, Litwini, Łotysze, Niemcy i in. Przedwojenna ludność żydowska próbowała przeżyć, pracując w chałupnictwie i rzemiośle, а także w robotniczych spółdzielniach.

Jurij Borysiuk

Drukuj