Pierwsze wzmianki na temat Żydów w Pomorzanach datują się na 1605 r., kiedy to otrzymali oni znaczące przywileje. W czasie austriackiego panowania miasto bardzo podupadło i trudno było utrzymywać się z innych zajęć poza rolnictwem. Żydzi stanowili wówczas jedyny „miejski element” Pomorzan[1.1].

W XVII w. miasto zostało bardzo zniszczone przez najazdy tatarskie. Pomorzany odbudowano dzięki pomocy króla Jana III Sobieskiego. Wiele miejskich gruntów nabyli wówczas Żydzi. Otrzymali oni również pozwolenie na zajmowanie się handlem i budowę synagogi. W 1880 r. w mieście było 19 żydowskich sklepów na 23.

W 1880 r. w Pomorzanach mieszkało 1954 Żydów, którzy stanowili około 42 proc. wszystkich mieszkańców (4476). Od tego czasu jednak ich liczba systematycznie spadała, a w 1921 r. wyniosła 799 osób, do czego z pewnością przyczyniły się zniszczenia w czasie pierwszej wojny światowej, kiedy większość żydowskich domów została doszczętnie spalona[1.2].

Od początku XX w. w mieście aktywni byli syjoniści, którzy w dwudziestoleciu międzywojennym wiedli prym na „żydowskiej ulicy” w mieście.

Niestety, brakuje źródeł dokumentujących los Żydów z Pomorzan podczas drugiej wojny światowej. Wiadomo tylko, że jesienią 1942 r. pomorzańscy Żydzi zostali przetransportowani do getta w Zborowie, które utworzono w listopadzie 1942 roku[1.3].

W czerwcu 1943 r. Niemcy zlikwidowali getto.

Bibliografia

  • Rąkowski G., Ziemia Lwowska, Pruszków 2007
  • Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. 8, red. F. Sulimierski, W. Walewski, B. Chlebowski, Warszawa 1884, ss. 748–749, 751.
  • The Encyclopedia of Camps and Ghettos 1933–1945, t. II A, red. Goeffrey P. Megargee;
  • The Encyclopedia of Jewish Life Before and During the Holocaust, t. 2, red. S. Spector, G. Wigoder, New York 2001
Print
Fußnoten
  • [1.1] The Encyclopedia of Jewish Life Before and During the Holocaust, t. 2, red. S. Spector, G. Wigoder, New York 2001, s. 1014.
  • [1.2] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. 8, red. F. Sulimierski, W. Walewski, B. Chlebowski, Warszawa 1884, ss. 748–749, 751; Rąkowski G., Ziemia Lwowska, Pruszków 2007, s. 380.
  • [1.3] Grzegorz Rąkowski podaje natomiast, że we wrześniu 1942 r. w Pomorzanach zostało zamordowanych około 1000 miejscowych Żydów. Por. Rąkowski G., Ziemia Lwowska, Pruszków 2007, s. 381.