Dieser Artikel ist in der ausgewählten Sprache nicht verfügbar.

Arnsztajn Marek

Marek Arnsztajn - persönliche Daten
Geburtsdatum: 13th Oktober 1855
Geburtsort: Kazimierz Dolny
Sterbedatum: 26th April 1930
Ort des Todes: Warszawa
Beruf: physician, social and political activist
Related towns: Lublin, Wiedeń, Berlin, Paryż

Arnsztajn Marek (Mordko) (13.10.1855 Kazimierz Dolny – 26.04.1930 Warszawa) –  lekarz, działacz społeczny i polityczny.

Marek (Mordko) Arnsztajn urodził się w Kazimierzu Dolnym[1.1]Uczęszczał do lubelskiego gimnazjum im. Stefana Batorego, gdzie w 1876 r. zdał maturę[1.2]. Następnie studiował medycynę na Uniwersytecie Warszawskim. Po ukończeniu studiów w 1882 r. przebywał krótko w Wiedniu, Berlinie i Paryżu, a w 1884 r. na stałe osiedlił się w Lublinie[1.3], gdzie przez krótki czas pełnił funkcję ordynatora w szpitalu św. Jana oraz pracował w szpitalu żydowskim, a następnie otworzył własną praktykę lekarską. W 1885 r. ożenił się z Franciszką Mejerson, córką Bernarda (Berka) i Malwiny (Małki) Mejersonów. Miał dwójkę dzieci, córkę Stefanię (ur. 1890) oraz syna Jana (ur. 1897), znanego lubelskiego lekarza, działacza sportowego i poetę-satyryka[1.4].

Arnsztajn cieszył się  powszechnym uznaniem i wielką popularnością, zwłaszcza wśród ubogich lublinian, których nierzadko leczył bezpłatnie. W swojej pracy zawodowej starał się wykorzystywać najnowsze zdobycze ówczesnej medycyny. Jako jeden z pierwszych lekarzy w Lublinie kładł nacisk na konieczność korzystania w praktyce lekarskiej z badań laboratoryjnych oraz prześwietleń rentgenowskich[1.5]. W 1884 r. został członkiem rzeczywistym Lubelskiego Towarzystwa Lekarskiego (LTL)[1.6]. Jako członek LTL skoncentrował się na pracy naukowej, debiutując pracą pt. Zur Therapieder chronischen Metritis, wydrukowaną w jednym z niemieckich czasopism lekarskich wydawanym w Berlinie[1.7]. W periodykach medycznych publikował prace z zakresu ginekologii, medycyny wewnętrznej, pediatrii, neurologii, chorób zakaźnych, itd. W oparciu o przeprowadzone przez siebie badania statystyczne piętnował braki w wykształceniu lekarzy rodzinnych. Postulował zmiany w systemie ich kształcenia wskazując na uczelnie medyczne jako na instytucje, które nie spełniają swoich zadań[1.8]. Arnsztajn był jednym z najbardziej zaangażowanych członków LTL. Z jego inicjatywy stowarzyszenie podjęło szereg działań zmierzających do poprawy opieki medycznej na Lubelszczyźnie. W 1913 r. jako delegat z ramienia LTL uczestniczył w obradach Międzynarodowego Kongresu Lekarskiego w Londynie[1.1.6].

W okresie zaborów brał udział w ruchu konspiracyjnym. Jego dom przy ul. Złotej był ośrodkiem pracy patriotycznej i niepodległościowej. W piwnicach budynku przechowywano znaczne ilości broni oraz amunicji[1.9]. Jako zwolennik ścisłej asymilacji ludności żydowskiej rozpoczął swoją polityczną aktywność w Postępowej Demokracji, z ramienia której w 1906 r. wystartował w wyborach do I Dumy. Zwyciężając w pierwszej turze głosowania w lubelskiej kurii miejskiej, przegrał ostatecznie w wyborach gubernialnych[1.10]. Pomimo porażki nadal angażował się w działalność społeczną i polityczną. W 1906 r. jako współzałożyciel lubelskiego oddziału Towarzystwa Szerzenia Oświaty „Światło” wszedł w skład Komisji Rewizyjnej[1.1.10]. W marcu 1915 r. został członkiem Lubelskiego Miejskiego Komitetu Obywatelskiego[1.11]. W 1918 r. należał do grona organizatorów i członków Rady Szkolnej w Lublinie[1.12]. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę został członkiem Stowarzyszenia Lekarzy Polskich.

Arnsztajn zmarł po długiej i ciężkiej chorobie  26 kwietnia 1930 r. w Warszawie. Został pochowany w Lublinie na nowym cmentarzu żydowskim. Za trumną z ciałem zmarłego szedł prezydent miasta, wszyscy dygnitarze wojewódzcy i miejscy, cała lubelska inteligencja, zarówno pochodzenia polskiego jak i żydowskiego, oraz niezliczone rzesze pacjentów i mieszkańców miasta. W uroczystościach pogrzebowych udział wzięło ok. 10 tys. osób[1.13].

Bibliografia:

  • Bielski K., Most nad czasem, Lublin 1963.
  • Dziemski B., Marek Arnsztein (18551930) członek honorowy Lubelskiego Towarzystwa Lekarskiego, „Archiwum Historii Medycyny” 1961, t. 24, nr 1.
  • Lewandowski J., Społeczność żydowska Lublina w czasie I wojny światowej, [w:] Żydzi w Lublinie: materiały do dziejów społeczności żydowskiej Lublina, red. T. Radzik, Lublin 1995.
  • Słownik biograficzny miasta Lublina, t. 1, red. T. Radzik, J. Skarbek, A. Witusik, Lublin 1993.
  • Wajs K., Wajs S., Fakty i wydarzenia z życia lubelskich Żydów, Lublin 1997.
Print
Fußnoten
  • [1.1] Dziemski B., Marek Arnsztein (18551930) członek honorowy Lubelskiego Towarzystwa Lekarskiego, „Archiwum Historii Medycyny” 1961, t. 24, nr 1, s. 71; Stanisław Wiśniewski, Słownik biograficzny miasta Lublina, t. 1, red. T. Radzik, J. Skarbek, A. Witusik, Lublin 1993, s. 17  w biogramie Marka Arnsztajna podaje z kolei Lublin, jako miejsce jego urodzenia.
  • [1.2] Dziemski B., Marek Arnsztein (18551930) członek honorowy Lubelskiego Towarzystwa Lekarskiego, „Archiwum Historii Medycyny” 1961, t. 24, nr 1, s. 71.
  • [1.3] Wajs K., Wajs S., Fakty i wydarzenia z życia lubelskich Żydów, Lublin 1997, s. 21.
  • [1.4] Słownik biograficzny miasta Lublina, t. 1, red. T. Radzik, J. Skarbek, A. Witusik, Lublin 1993, s. 18.
  • [1.5] Dziemski B., Marek Arnsztein (18551930) członek honorowy Lubelskiego Towarzystwa Lekarskiego, „Archiwum Historii Medycyny”, 1961, t. 24, nr 1, s. 76.
  • [1.6] Słownik biograficzny miasta Lublina, t. 1, red. T. Radzik, J. Skarbek, A. Witusik, Lublin 1993, s. 17.
  • [1.7] Dziemski B., Marek Arnsztein (18551930) członek honorowy Lubelskiego Towarzystwa Lekarskiego, „Archiwum Historii Medycyny”, 1961, t. 24, nr 1, s. 71.
  • [1.8] Dziemski B., Marek Arnsztein (18551930) członek honorowy Lubelskiego Towarzystwa Lekarskiego, „Archiwum Historii Medycyny”, 1961, t. 24, nr 1, s. 77.
  • [1.1.6] Słownik biograficzny miasta Lublina, t. 1, red. T. Radzik, J. Skarbek, A. Witusik, Lublin 1993, s. 17.
  • [1.9] Bielski K., Most nad czasem, Lublin 1963, s. 235.
  • [1.10] Słownik biograficzny miasta Lublina, t. 1, red. T. Radzik, J. Skarbek, A. Witusik, Lublin 1993, s. 17.
  • [1.1.10] Słownik biograficzny miasta Lublina, t. 1, red. T. Radzik, J. Skarbek, A. Witusik, Lublin 1993, s. 17.
  • [1.11] Lewandowski J., Społeczność żydowska Lublina w czasie I wojny światowej, [w:] Żydzi w Lublinie: materiały do dziejów społeczności żydowskiej Lublina, red. T. Radzik, Lublin 1995, s. 122.
  • [1.12] Słownik biograficzny miasta Lublina, t. 1, red. T. Radzik, J. Skarbek, A. Witusik, Lublin 1993, s. 17.
  • [1.13] Bielski K., Most nad czasem, Lublin 1963, s. 236; Słownik biograficzny miasta Lublina, t. 1, red. T. Radzik, J. Skarbek, A. Witusik, Lublin 1993, s. 17.
In order to properly print this page, please use dedicated print button.