Dieser Artikel ist in der ausgewählten Sprache nicht verfügbar.

Jewish Religious Congregations

(do VI 1946 Żydowskie Zrzeszenia Religijne) - organizacje, których zadaniem było zapewnienie opieki religijnej wyznawcom judaizmu. Na początku X1944 Centralny Komitet Żydów Polskich w Lublinie zwrócił się do Resortu Wyznań Religijnych PKWN o mianowanie naczelnego rabina i utworzenie ram organizacyjnych dla życia religijnego Żydów. WII1945, na podstawie okólnika Ministerstwa Administracji Publicznej, powołano Żyd. Zrzeszenia Religijne. Do ich kompetencji należało utrzymywanie rabinatu, synagog, cmentarzy, domów modlitwy, łaźni rytualnych i szkół. Wyższą szkołę religijną - jesziwę w Łodzi zamknięto jesienią 1946. Kongregacje miały troszczyć się o dostarczanie koszernego mięsa oraz zajmować się dobroczynnością. Na czele każdej kongregacji stał zarząd; wybór rabina wymagał aprobaty Departamentu Wyznań MAP. Rabin miał obowiązek prowadzenia ksiąg stanu cywilnego. Prawo do założenia kongregacji miała grupa co najmniej 10 Żydów. Nadzór nad kongregacjami sprawował Komitet Organizacyjny. Prowadzono rozdawnictwo lekarstw, żywności, odzieży. Organizowano punkty produktywizacyjne, kuchnie ludowe, domy noclegowe, domy dziecka oraz kolonie dla dzieci. Centralny Wydział Opieki nad Dzieckiem prowadził dom dziecka w Chorzowie (prócz tego był w tym mieście religijny dom starców). Kongregacje korzystały z subwencji Jointu. Opiekę religijną nad Żydami sprawował też Rabinat Wojskowy. Trudność ustalenia liczby członków kongregacji wynika z faktu, iż nie prowadziły one rejestracji, wychodząc z założenia, że członkami są osoby uczestniczące w życiu religijnym, l VI 1948 ZKW oraz CKZP zostały decyzją władz połączone. Działacze niezalegalizowanych partii żydowskich (Agudas Isroel i rewizjoniści) sprzeciwiali się temu, za zjednoczeniem opowiadała się Mizrachi. Na Ogólnokrajowym Zjeździe Delegatów ZKW w Polsce, w VIII 1949 kongregacje zrzeszyły się w Związek Religijny Wyznania Mojżeszowego w Polsce, z Zarządem Głównym i przewodniczącym rabinem Szulimem Treistmanem. W 1950, z powodu braku środków i malejącej liczby członków, działalność kongregacji została ograniczona. W I 1992 Związek powrócił do nazwy Związek Gmin Wyznaniowych Żyd. w Rzeczypospolitej Polskiej, zaś kongregacje przekształcono w Gminy Wyznaniowe Żydowskie.

Natalia Aleksiun

Za: Tomaszewski J., Żbikowski A., Żydzi w Polsce. Dzieje i kultura. Leksykon, Warszawa 2001. 

Print
In order to properly print this page, please use dedicated print button.