Dieser Artikel ist in der ausgewählten Sprache nicht verfügbar.

Tajne nauczanie 1939–1945

działalność oświat. prowadzona w okupowanym kraju będąca formą oporu i samoobrony społ.; zachowało ciągłość oświaty, kształtowało poziom wiedzy i postawy patriot., a także przeciwdziałało demoralizacji dzieci i młodzieży. W początkowym okresie okupacji t.n. było organizowane najczęściej z własnej inicjatywy nauczycieli, uczniów i rodziców, wspierane przez Tajną Organizację Nauczycielską i Dep. Oświaty i Kultury Delegatury Rządu RP na Kraj (od 1943 sieć władz oświat. powołano w prawie wszystkich gminach); t.n. przyjmowało różnorodne formy pracy: uzupełnianie dodatkowymi tematami programów wyższych klas szkół powsz. (często bez informowania uczniów o wykraczaniu poza obowiązujący program) oraz szkół działających pod nadzorem władz okupacyjnych w GG, tajne komplety organizowane w mieszkaniach pryw. (program nauczania przedwojennego gimnazjum i liceum), zajęcia tajnych wyższych uczelni; prowadzono również kształcenie nauczycieli, oświatę dla dorosłych i pracę kult.-oświat. (organizowano kółka dokształcające, biblioteki, teatry amatorskie, występy artyst. aktorów, śpiewaków, muzyków), wyd. czasopisma społ.-oświat.; t.n. 1939–45 najszerzej było rozwinięte w GG (szczególnie w okręgu warsz.), 1944 na obszarze przedwojennego państwa pol. obejmowało ok. 7 tys. nauczycieli i prawie 150 tys. uczniów na poziomie szkół powsz., ponad 8 tys. nauczycieli i ok. 75 tys. uczniów szkół średnich oraz kilka tys. studentów w tajnych uczelniach (m.in. UW, Uniw. Ziem Zach., Politechn. Warsz., SGH, SGGW, Wolna Wszechnica Pol., Konserwatorium Muz., Uniw. Jagielloński, Akad. Górnicza, Uniw. Lwowski, Uniw. Wileński). Zob. też Polska (Oświata: Druga wojna światowa).

Treść hasła została przygotowana na podstawie materiałów źródłowych PWN.

Print
In order to properly print this page, please use dedicated print button.