Dieser Artikel ist in der ausgewählten Sprache nicht verfügbar.

Prawa kardynalne

prawa kardynalne – w Polsce w XVII i XVIII w. podstawowe zasady ustroju państwa, nadrzędne wobec innych ustaw i zasadniczo niezmienne; p.k. w XVII w. określano artykuły henrykowskie (1573), pacta conventa, wolną elekcję, liberum veto, neminem captivabimus...; p.k. uchwalono po raz pierwszy jako odrębną ustawę na sejmie 1768 (tzw. sejm delegacyjny, zw. też sejmem repninowskim), rozszerzono i poddano gwarancjom państw rozbiorczych 1775; utrwalały one dominację w państwie szlachty, a zwł. magnatów, oraz znacznie ograniczały możliwość wprowadzenia reform ustrojowych; w okresie Sejmu Czteroletniego jako ustawę regulującą ustrój uchwalono je 1789 i 1790, następnie wydano Ustawę rządową 1791 (Konstytucja 3 maja); po upadku reform Sejmu Czteroletniego sejm w Grodnie 1793 uchwalił p.k. w wersji zbliżonej do wersji z 1775.

Treść hasła została przygotowana na podstawie materiałów źródłowych PWN.

Print
In order to properly print this page, please use dedicated print button.