Dieser Artikel ist in der ausgewählten Sprache nicht verfügbar.

Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie

(PSZ), regularne formacje wojsk. stanowiące część Sił Zbrojnych RP, organizowane od jesieni 1939 poza granicami kraju, na podstawie sojuszniczych umów wojsk. zawartych z Francją i W. Brytanią; dowodzone przez Nacz. Wodza: IX 1939–VII 1943 gen. W. Sikorskiego (od XII 1939 Nacz. Wodza całości Sił Zbrojnych RP), VII 1943–IX 1944 gen. K. Sosnkowskiego, IX 1944–XI 1946 gen. T. Komorowskiego (podczas jego pobytu w niewoli niem., II–V 1945 obowiązki Nacz. Wodza pełnił gen. W. Anders). Od IX 1939 tworzono Wojsko Polskie we Francji 1939–40, którego jednostki (łącznie ok. 85 tys. żołnierzy) walczyły w Norwegii pod Narwikiem (V–VI 1940, Samodzielna Bryg. Strzelców Podhalańskich) i kampanii fr.-niem. (VI 1940); VI 1940 część żołnierzy (ok. 27 tys.) została ewakuowana do W. Brytanii i Palestyny; w Szkocji utworzono Pierwszy Korpus Polski, 1942 w jego składzie Pierwszą Dyw. Pancerną; 1941 sformowano Pierwszą Samodzielną Bryg. Spadochronową w celu wsparcia przyszłego powstania powsz. w kraju; VIII–XII 1941 Samodzielna Bryg. Strzelców Karpackich broniła Tobruku; od IX 1939 okręty Pol. Marynarki Wojennej ochraniały konwoje w bitwie o Atlantyk oraz w operacjach aliantów na M. Śródziemnym i 1944 w cieśn. La Manche podczas lądowania aliantów w Normandii; V–VI 1940 lotnicy Pol. Sił Powietrznych walczyli w obronie Francji, od VIII 1940 w bitwie o W. Brytanię (dywizjony lotnictwa polskiego w Wielkiej Brytanii), następnie uczestniczyli w wyprawach lotn. nad Niemcy i wsparciu inwazji aliantów we Francji oraz przerzucaniu do kraju ludzi (cichociemni) i sprzętu. Po zawarciu układu polit. i umowy wojsk. między rządem RP na uchodźstwie a władzami ZSRR, od VIII 1941 była formowana Armia Polska w ZSRR 1941–42 (III 1942 liczyła ok. 65 tys. żołnierzy), która po ewakuacji IV–IX 1942 do Iraku została połączona z WP na Środk. Wschodzie w Armię Polską na Wschodzie; VII 1943 z większości jej sił zorganizowano Drugi Korpus Polski (ok. 50 tys. żołnierzy), XII 1943–IV 1944 przerzucony do Włoch; jego żołnierze walczyli w bitwach o: Monte Cassino (11–18 V 1944), Piedimonte, Ankonę (VI–VII 1944), Bolonię (IV 1945). Od VIII 1944 w walkach we Francji (8–22 VIII 1944 Falaise), Belgii, Holandii (28–30 X 1944 Breda) i pn. Niemczech (V 1945 Wilhelmshaven) uczestniczyła Pierwsza Dyw. Pancerna, a Pierwsza Samodzielna Bryg. Spadochronowa walczyła w operacji powietrznodesantowej pod Arnhem (21–25 IX 1944). Po zakończeniu działań wojennych jednostki PSZ na Zachodzie (V 1945 ok. 200 tys. żołnierzy) pełniły służbę w ramach wojsk okupacyjnych w Niemczech i Włoszech, 1946–47 zostały rozwiązane, część żołnierzy powróciła do kraju, większość wstąpiła do Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia, później pozostała na uchodźstwie.

Treść hasła została przygotowana na podstawie materiałów źródłowych PWN.

Print
In order to properly print this page, please use dedicated print button.