Dieser Artikel ist in der ausgewählten Sprache nicht verfügbar.

Polska Organizacja Wojskowa

(POW), tajna organizacja wojsk.; zał. z inicjatywy J. Piłsudskiego X 1914 w Warszawie, przez członków organizacji strzeleckich (polskie organizacje wojskowo-niepodległościowe 1908–14), których wybuch I wojny świat. zastał w Królestwie Polskim; działała w Królestwie Polskim, potem również w Galicji, na Ukrainie i w Rosji; jej akcjom patronował 1915–16 Centralny Komitet Narodowy. Początkowo gł. celem POW była walka zbrojna o niepodległość, szkolenie, działalność wywiadowczo-dywersyjna przeciwko Rosji; 1915–17, po zajęciu Królestwa Polskiego przez państwa centr., półlegalna; 1915 część czł. POW wstąpiła do I Bryg. Legionów Polskich (Warszawski Batalion); po ogłoszeniu aktu 5 listopada POW (w tym okresie liczyła ok. 11 tys. czł.) uznała I 1917 zwierzchnictwo Tymczasowej Rady Stanu; po kryzysie przysięgowym i aresztowaniu Piłsudskiego 22 VII 1917, działała w konspiracji przeciw zaborcom austr. i niem.; 1918 POW uczestniczyła w przejmowaniu władzy od Austriaków w Galicji i rozbrajaniu Niemców w Królestwie Polskim; stanowiła siłę zbrojną rządu lud. utworzonego w nocy z 6 na 7 XI 1918 w Lublinie; XII 1918 wcielona do WP; elementy radykalne z POW przeszły do Milicji Ludowej; na Ukrainie POW działała do VI 1920. Komendantem Głównym był J. Piłsudski, następnie od VII 1917 — E. Rydz-Śmigły. W II 1918 została zał. w Poznaniu Polska Organizacja Wojskowa Zaboru Pruskiego, której członkowie wzięli udział w powstaniu wielkopol. 1918–19; I 1919 powstała Polska Organizacja Wojskowa Górnego Śląska, gł. pol. siła zbrojna w powstaniach śląskich 1919–21.

T. Nałęcz Polska Organizacja Wojskowa 1914–1918, Wrocław–Warszawa–Kraków 1984.

Mieczysław Wrzosek

Treść hasła została przygotowana na podstawie materiałów źródłowych PWN.

Print
In order to properly print this page, please use dedicated print button.