Dieser Artikel ist in der ausgewählten Sprache nicht verfügbar.

Pacyfikacje na ziemiach polskich (w obecnych granicach) w czasie II wojny światowej 1939–45

Pacyfikacje na ziemiach polskich (w obecnych granicach) w czasie II wojny światowej 1939–45  nazwa stosowana do pozaprawnego używania sił zbrojnych w celu stłumienia niepokojów społ. i ekspedycji karnych dokonujących masakr ludności cywilnej w myśl współcz. prawa międzynar., tego rodzaju pacyfikacje stosowane na terenach własnego kraju lub okupowanych są zbrodnią ludobójstwa. Pacyfikacje były jednym z przejawów polityki eksterminacyjnej wobec narodu pol. i przybrały masowy charakter; przeprowadzane gł. na obszarze GG i w Białostockiem, na Pomorzu i w Wielkopolsce w zasadzie w czasie działań wojennych 1939 i 1945; podczas dokonywania pacyfikacji stosowano zasadę zbiorowej odpowiedzialności (m.in. za pomoc lub ukrywanie Żydów i jeńców sowieckich, za udzielanie pomocy partyzantom); pacyfikacje obejmowały masakry mieszkańców bez oszczędzania dzieci i kobiet, areszty, wysiedlenia, palenie zabudowań i rabunek mienia; były przeprowadzane przez SS i policję niem. pod osłoną i często z udziałem Wehrmachtu; w sześciu pacyfikacjach użyto samolotów Luftwaffe, które zbombardowały wsie: Momoty Dolne, Momoty Górne, Pawłów, Tokary i Sochy na Lubelszczyźnie oraz Klew w Łódzkiem; niektóre miejscowości były pacyfikowane wielokrotnie, np. Aleksandrów, gdzie 1939–44 zamordowano 290 mieszk., zraniono 43, deportowano na roboty przymusowe 434 i spalono 113 gospodarstw; wiele pacyfikacji wyróżniało się wyjątkowym bestialstwem (m.in. we wsi Jabłoń-Dobki 81 mieszk. spalono żywcem i 15 zastrzelono); pierwszych pacyfikacji dokonali oficerowie i żołnierze Wehrmachtu, m.in. 3–4 IX 1939 w Złoczewie rozstrzelali ok. 200 mieszk.; liczba wsi, w których podczas pacyfikacji zamordowano 10 i więcej osób przekracza 750; 75 wsi zniszczono całkowicie (kilku z nich nigdy nie odbudowano); najwięcej wsi zostało spacyfikowanych na Lubelszczyźnie (Zamojszczyzna); do wsi, które podczas pacyfikacji straciły ponad 100 mieszk. należą: Borów (232 ofiary, w tym 103 dzieci), Cyców (111), Jamy (147), Kaszyce (117), Kitów (174), Krasowo-Częstki (257, w tym 83 dzieci), Krusze (148), Kulno (100), Lipniak-Majorat (ponad 370), Łążek (187), Michniów (203, w tym 48 dzieci), Milejów (150), Mrozy (ponad 100), Olszanka (103), Rajsk (ponad 143), Różaniec (ok. 200), Skłoby (265), Smoligów (ok. 200), Sochy (183), Sumin (118), Szczecyn (368, w tym 71 dzieci), Wanaty (109). Ogółem podczas pacyfikacji Niemcy zamordowali ok. 20 tys. mieszk. pol. wsi.

Stanisław Kania

Treść hasła została przygotowana na podstawie materiałów źródłowych PWN.

Print
In order to properly print this page, please use dedicated print button.