Dieser Artikel ist in der ausgewählten Sprache nicht verfügbar.

Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego

Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego (MBP) - instytucja utworzona VII 1944 w Polsce gł. w celu obrony organów władzy państw. podległych PPR, pacyfikowania oporu społ. oraz ochrony porządku publ.; do 31 XII 1944 resort bezpieczeństwa publ. PKWN. Ściśle kontrolowane przez organy bezpieczeństwa państw. ZSRR (część kierownictwa ministerstwa i kadry dowódczej Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, KBW, stanowili oficerowie sowieccy lub obywatele pol. — niejawni współpracownicy NKWD); nadzorowane przez Biuro Polit. KC PPR, następnie PZPR (od 1949 przez Komisję Bezpieczeństwa). MBP podlegały wojew. i powiat. urzędy bezpieczeństwa publ. (WUBP, PUBP) oraz Milicja Obywatelska (MO), Wojska Wewn. (od V 1945 KBW), więzienia i obozy pracy, Wojska Ochrony Pogranicza (od 1949); liczyło kilkadziesiąt tys. funkcjonariuszy (bez MO i KBW); min. — S. Radkiewicz. MBP prowadziło: wywiad, kontrwywiad, kontrolę wszystkich organizacji i instytucji — społ., polit., gosp., zwalczało opozycję polit. (PSL), podziemie niepodległościowe 1944–56, Kościół katol.; przygotowywało procesy polit. (pokazowe i tajne), w tym członków kolejnych ZG WiN, działaczy polit. stronnictw związanych w okresie II wojny świat. z władzami RP na uchodźstwie, dowódców AK i in. organizacji konspiracyjnych; stosowało przestępcze metody śledztwa (tortury fiz. i psych.). W XII 1954 przekształcone w Ministerstwo Spraw Wewn. i Kom. do spraw Bezpieczeństwa Publ.; 1954–56 działalność MPB poddano ograniczonej i wybiórczej krytyce pod zarzutem łamania „socjalistycznej praworządności”; 1956–57 kilku oficerów MBP zostało skazanych na kary więzienia, m.in. wicemin. R. Romkowski oraz dyrektorzy departamentów: śledczego — J. Różański, i dziesiątego (ochrony PZPR) — A. Fejgin.

H. Dominiczak, Organy bezpieczeństwa PRL 1944–1990, Warszawa 1997.

Treść hasła została przygotowana na podstawie materiałów źródłowych PWN.

Print
In order to properly print this page, please use dedicated print button.