Dieser Artikel ist in der ausgewählten Sprache nicht verfügbar.

Generalny Plan Wschodni

Generalny Plan Wschodni, Generalplan Ost – plan osadnictwa germańskiego na terenach położonych na wschód od granicy Niemiec sprzed 1939 r. Opracowany w latach 1941–1942 w Głównym Urzędzie Bezpieczeństwa Rzeszy (RSHA), 12 VI 1942 zatwierdzony (po korektach) przez Heinricha Himmlera. Generalny Plan Wschodni stanowił uwieńczenie idei niemieckiej ekspansji na wschód w XX w. (Drang nach Osten). Miała ona poprzez osadnictwo germańskie przesunąć granicę etniczną Rzeszy (Volkstumsgrenze) o ok. 1 tys. km na wschód, na południe po Krym, ułatwiając ustanowienie granicy wojskowej (Wehrgrenze) na Wschodzie na Uralu. Przewidywał wysiedlenie za Ural większości ludności Polski, Litwy, Łotwy, Estonii, Białorusi, części Ukrainy, Krymu (nazwanego Gotenland) oraz okręgu leningradzkiego (zw. Ingermanland) i skolonizowania tych obszarów przez ludność germańską i stworzenie Rzeszy Wielkoniemieckiej. Generalny Plan Wschodni zakładał, że w ciągu 20 lat (pierwotnie 30 lat) z 45–60 mln mieszkańców tych terenów (w tym 5–6 mln stanowili Żydzi) 30–50 mln osób (w tym 85% wszystkich Polaków — 20 mln) będzie wyniszczonych i wysiedlonych, a pozostałe osoby planowano przeznaczyć do niewolniczej pracy, niewielka zaś liczba osób podlegałaby germanizacji. Na terenach kolonizowanych planowano osiedlenie w pierwszych 10 latach 4 mln kolonistów, później jeszcze 6 mln. Na ziemiach polskich władze III Rzeszy już od 1939 r. prowadziły akcję kolonizacyjno-germanizacyjną na tzw. obszarach wcielonych do Rzeszy, głównie w Wielkopolsce i na Pomorzu, 1942–1943 na Zamojszczyźnie. Dalsza realizacja planu stała się niemożliwa wobec klęsk wojsk niemieckich. Pod koniec wojny tekst planu został zniszczony. Znany jedynie we fragmentach z niemieckich ekspertyz. Po wojnie częściowo odtworzony przez historyków.

Generalny Plan Wschodni. Zbiór dokumentów, red. Cz. Madajczyk Warszawa 1990.

Treść hasła została przygotowana na podstawie materiałów źródłowych PWN.

 

Print
In order to properly print this page, please use dedicated print button.