Dieser Artikel ist in der ausgewählten Sprache nicht verfügbar.

Sandzer Hasidim

Chasydzi z Nowego Sącza (jid. Sandzer chasidim) – grupa chasydzka, założona ok. 1830 r. przez Chaima Halberstama (1793–1876), zwanego Sandzer rebe.

Halberstam był zwolennikiem ascetycznego trybu życia. Jego nauki zostały zawarte w trzech rozprawach zatytułowanych Diwrej Chaim (hebr., Słowa Chaima/Opowieści życia). W pierwszej, wydanej w 1864 r., omawiał prawo rozwodowe i zasady rytualnej czystości, druga to responsy rabiniczne (1875), trzecia, wydana w rok po śmierci autora, zawierała kazania wygłaszane z okazji świąt i szabatu. Następcą Chaima został jego najstarszy syn Aron (1826–1903). Inni synowie Chaima założyli ośrodki chasydzkie w wielu galicyjskich miasteczkach. Dawid (1818–1893) stworzył dynastię w Cieszanowie, Baruch (1829–1906) w Gorlicach. Najzdolniejszy syn, Ezechiel Szraga (1815–1898), działał w Sieniawie koło Leżajska. Jego syn Mosze (zm. 1918) został cadykiem nowosądeckim w 1903 r., po śmierci Arona. Kolejnymi cadykami byli: zięć Chaima Izaak Tobiasz z Głogowa Małopolskiego (zm. 1927), jego syn Józef Menachem (zm. 1935) oraz wnuk Arona, ostatni z cadyków w Nowym Sączu, Mordechaj Zeew Halberstam z Grybowa (zm. 1942), zamordowany przez hitlerowców w getcie w Tarnowie. W okresie międzywojennym potomkowie Halberstama stali się najbardziej rozgałęzioną dynastią cadyków na terenach byłej Galicji Zachodniej. Kontynuowali zasadniczą linię nauk Chaima, która z czasem stała się synonimem tradycjonalizmu i wstecznictwa, wyśmiewanego w środowiskach innych chasydów. Dynastia chasydów z Nowego Sącza przeciwstawiała się zaangażowaniu wyznawców w życie polityczne, potępiano nawet działalność partii Agudas Isroel. Cadycy galicyjscy byli przeciwni świeckiemu wykształceniu chłopców, zakazali też nauki języka polskiego.

Alina Cała

Tekst pochodzi z portalu Diapozytyw, należącego wcześniej do Instytutu Adama Mickiewicza. Tekst pochodzi z książki „Historia i kultura Żydów polskich. Słownik” autorstwa Aliny Całej, Hanny Węgrzynek i Gabrieli Zalewskiej, wydanej przez WSiP.

Print
In order to properly print this page, please use dedicated print button.