Dieser Artikel ist in der ausgewählten Sprache nicht verfügbar.

„Judiszer Arbeter, Der”

Judiszer Arbeter, Der” – (jid. Żydowski Robotnik) – tytuł kilku czasopism robotniczych: 1. główne pismo Bundu, ukazujące się w 1896–1905; 2. pierwsze czasopismo żydowskie ruchu robotniczego w Austro-Węgrzech, organ Poalej Syjon. Zaczęło ukazywać się w 1903 w Wiedniu, jako miesięcznik, w języku niemieckim, początkowo pt. „Arbeitende Jüdische Jugend”, po kilku miesiącach zostało przemianowane na „Jidiszer Arbeter” (pod koniec roku ukazywało się z dodatkami w j. jidysz). W poł. 1904 zostało przeniesione do Krakowa, a potem do Lwowa, gdzie zaczęło ukazywać się jako tygodnik, wydawany w języku jidysz (do 1914). Pismo to odegrało dużą rolę w krzewieniu idei narodowej w społeczności żydowskiej w Galicji i na Bukowinie, ciesząc się dużymi wpływami, zwłaszcza w czasie kampanii wyborczej w 1907. Przed I wojną światową uzyskało duży nakład, jak na żydowskie czasopismo w Austro-Węgrzech, dochodzący do 2 tys. egzemplarzy. Jego redaktorem m.in. był J. Margulies. Od lipca 1917 do kwietnia 1922 ukazywało się we Lwowie, pod red. Mendla Zingera i Herszela Hurwica. 3. tygodnik (przemianowany później na „Der Jidiszer Arbeter Sztyme”), wydawany w 1928–1936, na przemian w Łodzi lub w Warszawie, przez organizację Poalej Agudat Israel.

Rafał Żebrowski 

Za: Z.Borzymowska, R.Żebrowski, Polski Słownik Judaistyczny, Warszawa 2003. 

Print
In order to properly print this page, please use dedicated print button.