Początki osadnictwa żydowskiego w Porębie-Kocębach oraz pobliskiej Porębie Średniej przypadają zapewne na wiek XIX. Wiadomo, że w 1921 roku w obu miejscowościach mieszkało 251 osób pochodzenia żydowskiego. Podstawą utrzymania większości z nich stanowiły drobny handel oraz rzemiosło, między innymi: krawiectwo, szewstwo, kowalstwo. Cześć Żydów posiadała gospodarstwa rolne. W Porębie funkcjonował przestronny dom studiów religijnych (bet midrasz) oraz dwa domy modlitwy (sztiblech), mykwa i chedery.

Trudna sytuacja gospodarcza w czasach II Rzeczypospolitej, ostra walka na scenie politycznej odrodzonego państwa polskiego w latach trzydziestych zaowocowała rozwojem nastrojów antysemickich, które dały się odczuć także w Porębie. Wiele żydowskich sklepów i zakładów rzemieślniczych ucierpiało w wyniku bojkotu ekonomicznego, propagowanego przez nacjonalistów pod hasłem: „Nie kupuj u Żyda”. W czerwcu 1938 r. w Porębie-Kocębach doszło do antysemickich rozruchów. Grupa kilkudziesięciu działaczy nacjonalistycznych zaatakowała żydowskie domy – wybijano szyby w budynkach, bito osoby pochodzenia żydowskiego.

Po wybuchu drugiej wojny światowej Poręba początkowo została zajęta przez Niemców, a później znalazła się w radzieckiej strefie okupacyjnej. Po napaści III Rzeszy na ZSRR w czerwcu 1941 r., Niemcy deportowali Żydów z Poręby do gett w innych miejscowościach.

Print