Dieser Artikel ist in der ausgewählten Sprache nicht verfügbar.

Samuela Księgi

Samuela Księgi, 2 księgi Starego Testamentu, w Biblii hebrajskiej należące do tzw. Proroków Starszych, w Septuagincie do ksiąg historycznych. Pierwotnie stanowiące całość z Księgami Królewskimi. Podział na 1 i 2 Księgę Samuela (oraz Księgi Królewskie) pojawił się w Septuagincie.

Tytuł jest odzwierciedleniem tradycji talmudycznej, wg której Samuel jest autorem dzieła, z wyjątkiem fragmentów opowiadających o zdarzeniach po jego śmierci, które przypisywane są Natanowi i Gadowi, prorokom działającym na dworze Dawida. Treścią Ksiąg Samuela są dzieje 3 przywódców Izraela: Samuela (1 Sm 1-12), Saula (1 Sm 13-2 Sm 1) i Dawida (2 Sm 2-24) oraz proces kształtowania się monarchii izraelskiej. Punkt kulminacyjny stanowi przepowiednia proroka Natana dotycząca wiecznego trwania dynastii Dawida (2 Sm 7).

Księgi Samuela, mające charakter kompilacyjny, prawdopodobnie powstawały w kilku etapach: 1) krótkie opowiadania, niejednokrotnie związane z tradycją lokalną, pieśni (np. pieśń Anny 1 Sm 2,1-10 czy pieśń Dawida 2 Sm 22,2-51), 2) połączenie historii i opowiadań w dłuższe jednostki narracyjne, stanowiące źródła do powstania tekstu ksiąg (zwykle rozróżnia się 2 gł. źródła i źródło dodatkowe zawierające proroctwo Natana), 3) uporządkowanie chronologiczne i ostateczna redakcja w duchu deuteronomicznym (VII w. p.n.e.), gloryfikująca czasy teokracji, jaka panowała za rządów Sędziów, i akcentująca odpowiedzialność królów za niepowodzenia, a w konsekwencji rozłam i upadek Izraela.

Opisane w K.S. wydarzenia hist., umieszczane pomiędzy 1100 (rządy Samuela) a 970 p.n.e. (koniec panowania Dawida), obyczajowość, kultura, religijność i stosunki społ., w dużym stopniu potwierdzone są przez odkrycia archeologiczne. Naczelną ideą Ksiąg Samuela jest ukazanie idealnej władzy teokracji i Boga jako absolutnego władcy nad Izraelem. Monarchia nie wyklucza teokracji, o ile król, mający też prerogatywy kapłańskie, uważany tylko za przedstawiciela Boga na ziemi (a nie za jego wcielenie, jak w krajach ościennych), całkowicie podporządkuje się wymaganiom i nakazom Bożym, przekazywanym przez proroków, i pozostanie wierny przymierzu. Teologia skupia się wokół obrazu Boga jako transcendentnego, sprawiedliwego, wymagającego absolutnej wierności władcy, przemawiającego tylko za pośrednictwem swoich proroków, pana życia, kierującego losami człowieka.

Źródła

  • J. Łach, Księgi Samuela. Wstęp, przekład z oryginału, komentarz, ekskursy, Poznań 1973, <<Pismo Święte Starego Testamentu>> t. 4 cz. 1.
  • T. Brzegowy, Księgi Samuela i Królów, [w:] Księgi historyczne Starego Testamentu, Tarnów 1996.
  • G. Krinetzky, Von Samuel bis David. Die Bucher Samuel, Stuttgart 1976, <<Stuttgarter Kleiner Kommentar: Altes Testament>> Bd. 6.

Kalina Wojciechowska

© Treść hasła pochodzi z serwisów wiedzowych PWN; zobacz sam: Encyklopedia PWN, Słowniki języka polskiego i Słowniki obcojęzyczne.

Print
In order to properly print this page, please use dedicated print button.