Armia Krajowa
Armia Krajowa: organizacja zbrojna Polskiego Państwa Podziemnego, podlegająca Naczelnemu Wodzowi i rządowi Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie. Pierwszą tego typu organizacją była Służba Zwycięstwu Polski; powstała już we wrześniu 1939 roku, zaś w listopadzie została przekształcona w Związek Walki Zbrojnej. W wyniku tzw. akcji scaleniowej w lutym 1942 roku, ZWZ, połączony z innymi, mniejszymi organizacjami zbrojnymi (bojówkami partii politycznych), został przekształcony w Armię Krajową. Komendantami ZWZ-AK byli: gen. Kazimierz Sosnkowski (listopad 1939 – czerwiec 1940), gen. Stefan Rowecki (do czerwca 1943), gen. Tadeusz Komorowski (do października 1944), Leopold Okulicki (do stycznia 1945). AK działała na terenie całej przedwojennej Polski. Jej liczebność wiosną 1944 roku wynosiła ponad 300 tys. żołnierzy. Celem AK była walka zbrojna o niepodległość Polski. Działając w konspiracji żołnierze AK przeprowadzali szkolenia wojskowe, gromadzili broń, wydawali prasę, organizowali akcje sabotażowe i propagandowe. Od końca 1942 roku zaczęto prowadzić akcje likwidowania niemieckich transportów kolejowych jadących na front wschodni, odbijania więźniów, zamachy na przedstawicieli władz (głównie policyjnych) oraz kolaborantów. Od połowy 1943 roku tworzono oddziały partyzanckie; największe zgrupowania działały na Kresach wschodnich. W momencie wkraczania armii radzieckiej na ziemie polskie w 1944 roku, rozpoczęto realizację tzw. planu “Burza”, tzn. podjęto walkę z Niemcami i ujawniano konspiracyjne struktury AK wobec wojsk radzieckich. Władze radzieckie dokonały masowych aresztowań ujawniających się żołnierzy AK; trafiali oni do łagrów sowieckich. 19 stycznia 1945 komendant gen. Leopold Okulicki, rozwiązał Armię Krajową. Część jej członków działała jednak w podziemiu jeszcze w późnych latach 40-tych.
