Drukuj | A A A | Zgłoś problem | 85 952 772 zn. | 84270 zdjęcia | 783 wideo | 117 audio | 1925 miejscowości

Słownik

 
 

Agudat Jisrael

Agudat Jisrael, hebr. Związek Izraela, Aguda  polit. organizacja żydowska, utworzona 1912 w Katowicach; reprezentowała ortodoksyjny judaizm; przeciwna dążeniom reformatorskim, asymilacyjnym, syjonistycznym i socjalist. wśród Żydów oraz programowi odbudowy w Palestynie państwa żydowska; domagała się rozszerzenia odrębnego szkolnictwa wyznaniowego, zachowania rel. charakteru gmin i rzeczywistego równouprawnienia Żydów; stopniowo odchodziła od tego stanowiska, a po przejęciu władzy przez A. Hitlera w Niemczech (1933) zmieniła także stosunek do osadnictwa w Izraelu. W 1916 powstała w Warszawie pol. organizacja Agudat Jisrael; była ona najliczniejsza we Wszechświat. Organizacji Agudat Jisrael; dzięki poparciu chasydów należała do najsilniejszych ugrupowań żydowskich w Polsce, wywierała znaczny wpływ na zarządzanie gminami wyznaniowymi i żydowskimi organizacjami społ.; w wyborach 1919 uzyskała 2 mandaty w sejmie, 1922 — 6 z 35 mandatów żydowskich w sejmie, i 2 z 12 w senacie; uczestniczyła w Bloku Mniejszości Narodowych, 1928 poparła BBWR; po 1935, pod wpływem rosnącego antysemityzmu — zbliżyła się do świeckich ugrupowań żydowskich; ok. 1938 liczyła w Polsce 500 tys. czł. i sympatyków; IX 1939 zawiesiła działalność, 1945–49 półlegalna; gł. działacze: A.M. Alter, E. Kirszbraun, M. Szapira; gł. organy prasowe: „Der Jid” (1919–26) i „Dos Jidisze Togbłat” (1926–39); w Palestynie, następnie w Izraelu istnieje od 1919.

G.Ch. Bacon The Politics of Tradition. Agudet Yisroel in Poland. 1916–1939, Jerusalem 1996.

Treść hasła została przygotowana na podstawie materiałów źródłowych PWN.