Drukuj | A A A | Zgłoś problem | 85 830 167 zn. | 84248 zdjęcia | 783 wideo | 117 audio | 1925 miejscowości

Wiedza

2016-11-16

Żydowski lotnik z Jamajki

Na poznańskiej Cytadeli jeden z nagrobków przyciąga szczególną uwagę. To mogiła angielskiego pilota – jedyna oznaczona Gwiazdą Dawida.

Cmentarz Wojenny Wspólnoty Brytyjskiej położony jest na południowym stoku Fortu Winiary, znanym jako Park Cytadela. Po zakończeniu I wojny światowej groby brytyjskich żołnierzy odnaleziono w 28 miejscach Polski. Ponieważ opieka nad wieloma miejscami byłaby trudna, Brytyjczycy przenieśli w 1925 r. prochy na utworzony w tym celu cmentarz w Poznaniu. Był to jedyny taki obiekt, założony na terenie Polski przed wybuchem II wojny światowej przez Komisję do spraw Grobów Wojny Imperialnej (Imperial War Graves Commission, obecnie Commonwealth War Graves Commission). Po wojennych zniszczeniach, w 1955 r. rozpoczęto prace renowacyjne. Z Anglii przywieziono nowe nagrobki, teren obsiano trawą i otoczono żywopłotem.

Ilustracja

Cmentarz Wojenny Wspólnoty Brytyjskiej (fot. Zbigniew Pakuła)   




Na angielskiej kwaterze w centralnym miejscu stoi Krzyż Ofiarności. Na wyższym tarasie otoczony jest  w większości grobami z Wielkiej Wojny. W jego niższej partii są tylko groby ofiar drugiej wojny światowej. Pochowano tu lub symbolicznie upamiętniono 427 żołnierzy. Są wśród nich prochy 48 uczestników Wielkiej Ucieczki ze Stalagu Luft III – położonego w pobliżu Żagania obozu jenieckiego dla lotników sił alianckich. Ten epizod jest dobrze znany dzięki amerykańskiemu filmowi Wielka ucieczka, nakręconemu w 1963 r. przez Johna Sturgesa. Historia brawurowej ucieczki tunelem liczącym 111 metrów była i jest wciąż chętnie oglądana przez kolejne pokolenia widzów. 

Na cmentarzu wojennym pochowani są lotnicy różnych narodowości, służący w angielskich siłach lotniczych w czasie II wojny światowej. Są wśród nich żołnierze z Wielkiej Brytanii, Kanady, Polski, RPA, Nowej Zelandii i Nowej Funlandii. Jedna z mogił, oznaczona Gwiazdą Dawida, to grób Alfreda George’a Henriqueza z Jamajki, służącego w 630. Szwadronie Królewskich Sił Powietrznych (RAF).

Ilustracja

Macewa Alfreda George’a Henriqueza (fot. Zbigniew Pakuła)   




Alfred Henriquez był potomkiem Żydów uciekających przed prześladowaniami z Portugalii i Hiszpanii. Jego przodkowie osiedli na Jamajce, która początkowa była kolonią hiszpańską, a od 1655 r. brytyjską.

Alfred urodził się w 1915 r. Pochodził z sefardyjskiej rodziny, która wśród swoich przodków miała wielu znakomitych rabinów, m.in. Aboaba da Fonseca, Jacoba da Aaron Sasportas,  Daniela Toledano.  W grudniu 1937 r. w synagodze w Kingston pżenił się z Adeline Vere Silvera. Młodzi małżonkowie mieli dwoje dzieci: córkę Kathleen i syna Richarda. Na wieść o prześladowaniach Żydów w Europie Alfred postanowił w 1941 r. dołączyć do lotników walczących z Niemcami. Jako pilot, po odbyciu szkoleń, uczestniczył m.in. w misjach bombowych nad Pomorze (dla Bomber Command potencjał przemysłowy Szczecina był ważnym celem). Zginął 17 sierpnia 1944 r. w okolicach Rzystnowa, wsi w powiecie goleniowskim. Miał 28 lat.

Autor: Zbigniew Pakuła