Pomoc – ,,Midrasz
,,Midrasz"
|
Rocznik/Numer |
Tytuł artykułu/ Autor/ Strona artykułu |
Nazwisko/Miejscowość |
Opis |
| 1997, nr 0 (0) | "Kramsztyk po 60 latach", Magdalena Stopa, s. 44; | Roman Kramsztyk | dzieje rodziny, słynnego w dwudziestoleciu międzywojennym malarza, Romana Kramsztyka; biografia i charakterystyka twórczości artysty; na fotografii dwa obrazy Kramsztyka – Portret mężczyzny w meloniku (własność ŻIH), Portret Mani Brydzińskiej (własność Tom Podl USA); |
| 1997, nr 1 (1) | "Przystanek w drodze", Maciej Piotrowski, s. 39; | Tykocin | losy ludności żydowskiej w Tykocinie podczas II wojny światowej na podstawie relacji Wacława Białowarczyka (odznaczonego medalem Sprawiedliwy wśród narodów świata); historia rodziny Silbersteinów i Marysi Kaufman (uratowanych podczas II wojny światowej przez Wacława Białowarczyka); historia tykocińskiej synagogi od XVII wieku do czasów współczesnych (charakterystyka architektury, obecne przeznaczenie); na zdjęciu wnętrze synagogi w Tykocinie i Aron ha-Kodesz w synagodze – fot. A. Kowalska – 1996 rok; |
| 1997, nr 2 (2) | "Żydowskie ulice Krakowa", Henryk Halkowski, s. 40; | Kraków | dzieje żydowskich uliczek w Krakwie od średniowiecza do czasów współczesnych; społeczność żydowska na Kazimierzu w Krakowie przed II wojną światową; |
| 1997, nr 3-4 (3-4) | "Milioner z Lenina", Michał Bołtryk, s. 20-21; | Lenin (Białoruś) | wspomnienia Włodzimierza Bojaryna o społeczności żydowskiej mieszkającej w Leninie przed II wojną światową; historia Żydów w Leninie w latach 1940-1943; dzieje synagogi (XVI wiek) i cmentarza żydowskiego w miasteczku; |
| 1997, nr 5 (5) | |||
| 1997, nr 6 (6) | |||
| 1997, nr 7-8 (7-8) | "Przysuskie judaica", Piotr Penkalla, s. 61; | Przysucha | ośrodek chasydyzmu w Przysusze; dzieje gminy żydowskiej w miasteczku od 1764 roku do II wojny światowej; charakterystyka architektury i funkcji synagogi zbudowanej w 1777 roku; cmentarz żydowski w Przysusze; na zdjęciu budynek dawnej bożnicy (zdjęcie wykonał autor prawdopodobnie na początku lat 80); |
| 1998, nr 1 (9) | "Szeroka i Wąska", Henryk Halkowski | Kraków | dzieje dwóch uliczek żydowskich na krakowskim Kazimierzu od XVI wieku do II wojny światowej; charakterystyka zabytków żydowskich na krakowskim Kazimierzu; przeznaczenie ulic Szerokiej i Wąskiej po II wojnie światowej; w artykule zamieszczono rysunek Mikołaja Skrzypczaka przedstawiający krakowski Kazimierz; |
| 1998, nr 2 (10) | "Trochę inni turyści", Katarzyna Jutkiewicz, s. 9 | Góra Kalwaria | Góra Kalwaria jako główny ośrodek chasydyzmu w Środkowej Polsce; dzieje cadyka Altera; charakterystyka architektury nagrobków na cmentarzu żydowskim w Górze Kalwarii; na zdjęciu Ohel cadyka Altera w Górze Kalwarii (fot. Autorka w 1998 roku); |
| 1998, nr 2 (10) | "Chasydyzm polski", Jan Doktór, s. 15-16; | chasydyzm | dzieje ruchu chasydzkiego na ziemiach polskich od XVII do XIX wieku; działalność Baal Szem Towa i Dow Bera z Międzyrzecza; dynastie cadyków na ziemiach polskich; na zdjęciu chasydzi polscy – rycina z XIX wieku; |
| 1998, nr 2 (10) | "Edith Stein – jedność żydowskiej przeszłości i chrześcijańskiej teraźniejszości", Rachel Feldhay Brenner, s. 32-33; | Edyta Stein | życie i działalność błogosławionej Edyty Stein; |
| 1998, nr 3 (11) | "Tamta klasa", Anna Spiss, s. 41; | Kraków | dzieje Szkoły Powszechnej nr 9 przy ul. Spiskiej w Krakowie w latach 1939-1940; na zdjęciu dziewczynki ze szkoły nr 9 w Krakowie z klasy II lub III ze swoją wychowawczynią Bogdaną Jakesch Pytlińską w 1939 roku ze zbiorów Anny Spiss; |
| 1998, nr 4 (12) | "Trochę Kazimierza i szczypta Nalewek", Janusz Sujecki, s. 20; | Kraków, Warszawa | dzieje kamienicy Berka Rothblitha przy ulicy Targowej na warszawskiej Pradze (od XIX wieku do czasów obecnych) i porównanie jej z kamienicą żydowską na krakowskim Kazimierzu; na zdjęciu – 1) kamienica na krakowskim Kazimierzu – widok przedwojenny (fot. T. Gutowski); 2) kamienica Berka Rothblitha na warszawskiej Pradze (fot. J. Sulecki, lata 90); |
| 1998, nr 5 (13) | "Ostatni świadek", Agnieszka Kowalska, s. 20; | Warszawa | dzieje Domu Akademickiego przy ulicy Sierakowskiego w Warszawie w latach 1918-1944 – jedynego ocalałego w Warszawie budynku związanego z historią przedwojennego ruchu sjonistycznego; na Dom Akademicki w latach 90 (fot. Autorka); |
| 1998, nr 6 (14) | "Sefardyjczyczyk Aszkenazy", Henryk Halkowski, s. 12; | Zamość | dzieje Żydów Sefardyjskich w Zamościu od XVI do XVII wieku; charakterystyka tradycji i zwyczajów żydowskich; architektura zamojskiej synagogi; na zdjęciu Synagoga w Zamościu (fot. Jan Jagielski lata 90); |
| 1998, nr 7-8 (15-16) | "Przystanek Dolny Śląsk", Jarosław Lipszyc, s. 10-16; | Dolny Śląsk | powojenne osadnictwo ludności żydowskiej na Dolnym Śląsku; sytuacja prawna i społeczna Żydów; szkolnictwo i organizacje żydowskie; działalność TSKŻ i CKŻP na Dolnym Śląsku; na zdjęciu 1) plakat Dolnośląskiego Komitetu Żydów Polskich – źródło – archiwum ŻIH, 2) Kibuc Droru, Friedland (obecnie Miroszów) około 1946 roku -źródło archiwum Natalii Aleksiuk, 3) Dom Dziecka w Pieszycach – stan obecny – fot. J. Lipszyc; |
| 1998, nr 7-8 (15-16) | "Pod koronami sosen", Janusz Sujecki, s. 44-45'; | Otwock | dzieje pensjonatu "San Remo" w Michalinie od czasu dwudziestolecia międzywojennego do chwili obecnej (1998 rok); na zdjęciu pensjonat "San Remo" w Michalinie – stan obecny – fot. J. Sujecki; |
| 1998, nr 9 (17) | |||
| 1998, nr 10 (18) | |||
| 1998, nr 11 (19) | "Porażka" Katarzyna Jutkiewicz, s. 11 | Wrocław | dzieje wrocławskiej synagogi przy ul. Łąkowej do 1938 roku; losy zabytków kultury żydowskiej we Wrocławiu po II wojnie światowej; na zdjęciu Spalona Synagoga przy ul. Łąkowej w 1938 roku, nie odbudowana – źródło – archiwum ŻIH; |
| 1998, nr 11 (19) | "Sukces" Piotr Paziński, s. 15 | Gdańsk | synagoga w Gdańsku – Wrzeszczu do II wojny światowej; dzieje synagogi i innych zabytków kultury żydowskiej w Gdańsku po II wojnie światowej; na fotografii Synagoga w Gdańsku Wrzeszczu – stan obecny – źródło – archiwum; |
| 1998, nr 12 (20) | "Co nam zostało z tamtych lat…" Raphael F. Scharf, s. 43-45; | Kraków | dzieje Gimnazjum Żydowskiego i Szkoły Hebrajskiej w Krakowie od 1904 roku do II wojny światowej; na fotografii 1) szkolna wycieczka Żydowskiego Gimnazjum w Krakowie w 1929 roku 2) tablice pamiątkowe na gmach szkoły, 3) okładka księgi pamiątkowej – wszystkie zdjęcia pochodzą z archiwum Raphaela Scharfa; |
| 1999, nr 1 (21) | |||
| 1999, nr 2 (22) | "Żydowski Tarnów po latach", Adam Bartosz, s. 42-43; | Tarnów | dzieje tarnowskich Żydów do II wojny światowej; ślady kultury żydowskiej w Tarnowie obecnie; dzieje cmentarza żydowskiego i Nowej Synagogi w mieście; na zdjęciu cmentarz żydowski w Tarnowie (fot. Adam Bartosz, 1997 rok; |
| 1999, nr 3 (23) | "W żydowskim stylu", Henryk Halkowski, s. 16-17; | Kraków | kultura żydowska przed II wojną światową; dzieje krakowskiej mykwy; charakterystyka miejsc związanych z kultura żydowską (restauracja "Ariel" i "Austeria"; |
| 1999, nr 4 (24) | |||
| 1999, nr 5 (25) | |||
| 1999, nr 6 (26) | "Akcja macewa", Agnieszka Żółkiewska, s. 28; | Wrocław | dzieje cmentarza żydowskiego we Wrocławiu; stan cmentarza po II wojnie światowej; |
| 1999, nr 7-8 (27-28) | "Lamedwownik z Mławy i inni sprawiedliwi" | Mława | dzieje Żydów w Mławie do II wojny światowej; drewniana synagoga i cmentarz żydowski w miasteczku; historia mławskiego lamedwownika; |
| 1999, nr 7-8 (27-28) | "Zapomniany artysta", Janusz Miliszkiewicz, s. 68 | Józef Falngold | dzieje życia i twórczości wybitnego artysty Józefa Falngolda; na fotografii dzieła artysty – źródło archiwum rodzinne; |
| 1999, nr 9 (29) | |||
| 1999, nr 10 (30) | "Ulica książek", Janusz Sujecki, s. 10-11; | Warszawa | ulica Świętokrzyska w Warszawie jako zagłębie książek (antykwariaty i księgarnie żydowski); na zdjęciu Kupowanie podręczników na ulicy Świętokrzyskiej – księgarnia Kleinsingera – źródło – zbiory MHW; |
| 1999, nr 11 (31) | |||
| 1999, nr 12 (32) | "Pogrom czerwonych latarnii w czerwonej Warszawie", Michał Wójtowski, s. 9-11; | Warszawa | wydarzenia w żydowskiej dzielnicy Warszawy w maju 1905 roku – pogrom lupanarów; na zdjęciu – żydowska ulica w warszawie – 1905 rok -źródło – archiwum ŻIH; |
| 2000, nr 1 (33) | |||
| 2000, nr 2 (34) | |||
| 2000, nr 3 (35) | |||
| 2000, nr 4 (36) | "Święty młyn", Jarosław Lipszyc, s. 28-28; | Leżajska | dzieje słynnego cadyka Elimelecha z Leżajska; chasydyzm; ohel cadyka w Leżajsku; zjazdy chasydów z całego świata w Leżajsku; na zdjęciu chasydzi modlący się w ohelu cadyka Elimelecha; |
| 2000, nr 5 (37) | "Bez oblicza", Monika Krajewska, s. 14-15; | Warszawa, Chrzanów, Łańcut, | charakterystyka architektury i symboliki nagrobnej na cmentarzach żydowskich w Chrzanowie, Łańcucie i Warszawie; na zdjęciu cmentarz w Chrzanowie (fot. Monika Krajewska); |
| 2000, nr 5 (37) | "Cmentarz, który żyje", Jarosław Lipszyc, s. 20; | Warszawa | dzieje cmentarza przy ulicy Okopowej i na Bródnie w Warszawie; charakterystyka architektury macew i ich obecnego stanu; na zdjęciu cmentarz przy ulicy Okopowej (fot. Monika Krajewska); |
| 2000, nr 6 (38) | |||
| 2000, nr 7-8 (39-40) | "Nachman z Bracławia – mistrz modlitwy", Dawid G. Roskies, s. 12-16; | Reb Nachman | życie, działalność i twórczość rabina Nachmana z Bracławia; na fotografii fotel Rabina (źródło: archiwum); |
| 2000, nr 7-8 (39-40) | "Szatan w Goraju", Zbigniew J. Nita, s. 18-19; | Goraj | dzieje społeczności żydowskiej w Goraju do czasu II wojny światowej; charakterystyka zabytków kultury żydowskiej w miasteczku (cmentarz, karczma); nawiązanie do utworu I. B. Singera "Szatan w Goraju"; na zdjęciu cmentarz żydowski w miasteczku (fot. Z. Nita, 2000 rok); |
| 2000, nr 7-8 (39-40) | "Miasteczko na rzeką", Bella Szwarcman-Czarnota, s. 23; | Chełm | ludność żydowska w Chełmie przed II wojną światową; dzieje chełmskiej bożnicy; na zdjęciu synagoga w Chełmie – widok przedwojenny (źródło : album Bramy Nieba); |
| 2000, nr 7-8 (39-40) | "Fenomen Pragi", Janusz Sujecki, s. 25-29; | Praga (Warszawa) | społeczność żydowska na warszawskiej Pradze do 1939 roku; artykuł opatrzony licznymi fotografiami 1) ulica Ząbkowska w 1918 roku (źródło: MHW); 2) Szmulki (fot. Maria Świetlik); 3) ulica Sierakowskiego (fot. Maria Świetlik); 4) ulica Szeroka; 5) ulica Jagiellońska; |
| 2000, nr 9 (41) | "Spotkania w taborze", Jerzy Sławomir Mac, s. 22-23; | Tarnów | stosunki romsko-żydowskie w Tarnowie przed II wojną światową; |
| 2000, nr 10 (42) | "Berek Joselewicz", s. 13; | Berek Joselewicz | udział Berka Joselewicza w zrywach narodowo-wyzwoleńczych; dzieje syna Berka Joselewicza – Josela Berkowicza; na fotografii śmierć Berka Joselewicza pod Kockiem wg obrazu Henryka Pillatiego (źródło: ŻIH); |
| 2000, nr 11 (43) | |||
| 2000, nr 12 (44) | "Pocztówka chanukowa", Bella Szwarcman-Czarnota, s. 6-7; | Klub Makabi | działalność ruchu Makabi w Polsce przedwojennej; na zdjęciu bokserska drużyna "Bereszit", Warszawa, lata międzywojenne (źródło: archiwum ŻIH); |
| 2001, nr 1 (45) | "Teatr żydowski w międzywojennej Warszawie", Natalia Krynicka, s. 16-17; | Warszawa | działalność teatrów żydowskich i trup teatralnych (Scena Kameralna Jonasa Turkowa, Wilner Trupe, WNIT, Jung Teater, ); charakterystyka sztuk wystawianych przez teatry; |
| 2001, nr 2 (46) | "Nie tylko klezmerzy", Bella Szwarcman-Czarnota, s. 44-45; | Menachem Kipnis; Mława | muzyka klezmerska; folklor żydowski; międzywojenne żydowskie życie muzyczne (Menachem Kipnis, Abraham Ber Brinbaum); działalność Mosze Szneura; żydowskie życie społeczne i kulturalne przed II wojną światową i po jej zakończeniu; działalność chórów żydowskich po II wojnie światowej; na zdjęciu Chór Gimnazjum Żydowskiego w Mławie (prawdopodobnie fotografia została wykonana w dwudziestoleciu międzywojennym; źródło: archiwum); |
| 2001, nr 3 (47) | "Żydowski trójkąt w Budapeszcie" | Budapeszt | dzieje Żydów na Węgrzech od XIX wieku; udział społeczności żydowskiej w rozwoju przemysłowym kraju; synagoga w stylu mauretańskim przy ulicy Rumbacha; bożnica przy ulicy Dohany; ludność żydowska w Budapeszcie w czasie II wojny światowej; życie społeczne, religijne i kulturalne Żydów w Budapeszcie po II wojnie światowej; na zdjęciu Stara reklama sklepu odzieżowego Mora Grossmanna na murze domu w dzielnicy żydowskiej (fot. archiwum); warzywniak w żydowskiej dzielnicy Budapesztu (przed II wojną światową, fot. archiwum); |
| 2001, nr 4 (48) | |||
| 2001, nr 5 (49) | |||
| 2001, nr 6 (50) | |||
| 2001, nr 7-8 (51-52) | "Łódzkie impresje", Aleksander Klugman, s. 6-7; | Łódź | wspomnienia autora artykułu (Aleksandra Klugmana) o życiu w Łodzi przed II wojną światową i podczas jej trwania; działalność i likwidacja łódzkiego getta; życie społeczne i kulturalne ( prasa, przemysł, handel, teatr); pozostałości po kulturze żydowskiej w Łodzi; na zdjęciu 1) łódzkie getto podczas likwidacji – lipiec 1944 (źródło: archiwum); 2) cegiełka na budowę Teatru Żydowskiego w Łodzi – 1949 rok (źródło: archiwum); |
| 2001, nr 7-8 (51-52) | "Wokół Jung Idysz", Przemysław Trzeciak, s. 8-10; | Łódź | działalność łódzkiej grupy artystycznej "Jung Idysz" w latach 1919-1921; twórczość Jankiela Adlera, Henryka Barcińskiego, Idy Brauner, Wincentego Braunera, Mojżesza Brodersona, Zofii Gutentag, Diny Matus i Marka Szwarca; na zdjęciu 1) grafika Szlejmełe Blata, Marka Szwarca, Icchaka Braunera (źródło archiwum ŻIH 2) Jankiel Adler – autoportret 1946 (źródło archiwum ŻIH); |
| 2001, nr 7-8 (51-52) | "Ararat", Eliezer Niborski, s. 11-12; | Łódź | działalność Teatru Małej Sztuki "Ararat" od 1927 roku do II wojny światowej; twórczość Mojżesza Brodersona; repertuar teatru w okresie przedwojennym; na zdjęciu Przedstawienie Teatru "Ararat" (fot. Archiwum); |
| 2001, nr 7-8 (51-52) | "Miejsca ze snu", Joanna Podolska, s. 13-15; | Łódź | Łódź w okresie II Rzeczypospolitej (wystąpienia antysemickie); społeczność żydowska w Łodzi w czasie II wojny światowej (getto, holocaust); Żydzi w Łodzi po II wojnie światowej; wspomnienia Żydów i Niemców o życiu w Łodzi przed II wojną światową; na zdjęciu Plac Heinzla (fot. archiwum, zdjęcie zostało wykonane prawdopodobnie przed II wojną światową); |
| 2001, nr 7-8 (51-52) | "Poeci łódzkiego getta", Miriam Trinh, s. 17-19; | Łódź | teksty poetyckie powstałe w getcie łódzkim; twórczość Marka Fogelbauma, Andzi Rozencwajżanki i Perełki Zajbert; na zdjęciach codzienność w getcie łódzkim ze zbiorów Archiwum Państwowego w Łodzi (6 zdjęć); |
| 2001, nr 7-8 (51-52) | "Opowieści ze strzępów", Karolina Ely, s. 21-23; | Łódź | społeczność żydowska w Łodzi podczas II wojny światowej na podstawie wspomnień autorki artykułu; losy Karoliny Ely i jej rodziny w latach 1939-1945; na zdjęciu Karolina Ely – zdjęcie z lat 50. (źródło archiwum); |
| 2001, nr 7-8 (51-52) | "Bursa – dom na ruinach", Tosia Klugman, s. 26-27; | Łódź | działalność domu dla bezdomnej młodzieży żydowskiej wracającej po II wojnie światowej do Łodzi; |
| 2001, nr 7-8 (51-52) | "Niecała nasza Łódź", Joanna Podolska, s. 32-33; | Łódź | dzieje cmentarza żydowskiego na łódzkich Bałutach od XIX wieku do czasów współczesnych (architektura i symbolika nagrobków); na zdjęciu cmentarz żydowski w Łodzi (stan obecny, fot. Andrzej Pukaczewski); ponadto do artykułu dołączone następujące fotografie: 1) portret Izraela Poznańskiego pędzla Stanisława Heymana, 2) Wielka synagoga reformowana przy ulicy Spacerowej, podobnie jak dwie inne synagogi łódzkie zburzona przez hitlerowców jesienią 1939 roku (źródło ŻIH); 3) Złodziejski Rynek 1914 rok (źródło Muzeum Historii Miasta Łodzi); 4) Emblemat Towarzystwa Szerzenia Pracy Zawodowej i Rolnej wśród Żydów "ORT", okres dwudziestolecia międzywojennego (źródło MHMŁ); 5) Żydowska Łódź przez stulecia (źródło: archiwum ŻIH); 6) Emblemat Towarzystwa Religijnego "Achawas Tora" 1937 rok (źródło Archiwum Państwowe w Łodzi, archiwum ŻIH); |
| 2001, nr 9 (53) | "Poszukiwanie żydowskiego Konina", Theo Richmind, s. 41-42; | Konin | społeczność żydowska w Koninie w okresie II wojny światowej; ślady kultury żydowskiej w Koninie współcześnie; |
| 2001, nr 10 (54) | "Mesjańskie posłannictwa", Jan Doktór, s. 12-14; | Baal Szem Tow | działalność Baal Szem Towa, Sabataj Cwi, Jakuba Franka; |
| 2001, nr 10 (54) | "Skrzypek na dachu nie żyje", Bella Szwarcman – Czarnota, s. 32; | Isaac Stern, Krzemieniec | życie i twórczość Isaaca Sterna; |
| 2001, nr 11(55) | "Między mitnagdami a chasydami", Zuzanna Solakiewicz, s. 40-43; | Lubawicze, Międzyrzecze | chasydyzm w Lubawiczach i Miedzyrzeczu w XVIII wieku; |
| 2001, nr 12 (56) | |||
| 2002, nr 1 (57) | |||
| 2002, nr 2 (58) | "Chłopiec z warszawskiego getta", Robert Szuchta, s. 17-19; | Aleksander Perelmuter, Warszawa, | historia Aleksandra "Olesia" Perelmutera w latach 1939-1945 w Płocku i Warszawie na podstawie dokumentów Beniamina Perelmutera znajdujących się w ŻIH w Warszawie; na zdjęciu Oleś Perelmuter, Kartka Olesia do ojca, Oleś Perelmuter z matką (fotografie wykonano przed i w trakcie II wojny światowej – źródło -ŻIH); |
| 2002, nr 3 ( 59) | |||
| 2002, nr 4 (60) | |||
| 2002, nr 5 (61) | "Inteligencja żydowska w Polsce od końca XIX wieku do II wojny światowej", Magdalena Micińska, s. 6-8; | dzieje inteligencji żydowskiej w Polsce w XIX i XX wieku (Szalom Asz, Isaak B. Singer, Icyk Manger, Henryk Gold, Jerzy Petersburski, Jakub Mordkowicz, Antoni Słonimski, Julian Tuwim); | |
| 2002, nr 6 (62) | |||
| 2002, nr 7-8 (63-64) | |||
| 2002, nr 9 (65) | "Warszawski Chagall – rzecz o Rafale Ekwińskim", Joanna Olender, s. 44-45; | Rafał Ekwiński | życie i twórczość Rafała Ekwińskiego i charakterystyka jego malarstwa; |
| 2002, nr 10 (66) | |||
| 2002, nr 11 (67) | |||
| 2002, nr 12 (68) | "Biała 2002", Magdalena Piwek, s. 3-4; | Biała (Opolszczyzna) | dzieje cmentarz żydowskiego w miasteczku Biała na Opolszczyźnie od XVII wieku do czasów współczesnych; charakterystyka obecnego wyglądu macew; renowacja i konserwacja nagrobków; na zdjęciu macewy na cmentarzu w Białej – stan obecny; |
| 2003, nr 1 (69) | |||
| 2003, nr 2 (70) | |||
| 2003, nr 3 (71) | |||
| 2003, nr 4 (72) | |||
| 2003, nr 5 (73) | "Synagoga w Lubawiczach", Barbara Stępniewska-Holzer, s. 46-47; | Lubawicze | próba rekonstrukcji procesu tworzenia się głównego ośrodka chasydyzmu na Białorusi w Lubawiczach (niegdys tereny dawnej Rzeczypospolitej); Szneur Zalman i dwory cadyków z Karolina tzw. karlinerów; społeczność żydowska w Lubawiczach w XIX wieku na podstawie akt archiwalnych (akta Państwowego Archiwum Historycznego Białorusi); działalność cadyka Dow Ber Szneera; dzieje lubawickiej synagogi; |
| 2003, nr 6 (74) | "Nachuma Sokołowa poszukiwania nowoczesnej tożsamości żydowsko-polskiej" Ela Bauer, s. 20-22; | Nachum Sokołow, Płock; | ruch chasydzki i haskala; społeczność żydowska w Polsce w XIX wieku; życie i działalność Nachuma Sokołowa (Płock, Warszawa); współpraca Sokołowa z warszawskimi periodykami; działalność społeczna (program reform); Nachum Sokołow w Niemczech; |
| 2003, nr 6 (74) | "Sensacyjny dziennik z getta", Joanna Podolska, s. 42-43; | Łódź | historia sensacyjnego dziennika pisanego w getcie łódzkim przez Jehudę Lubińskiego; w artykule zamieszczono fragment dziennika z 1941 roku; |
| 2003, nr 7-8 (75-76) | "Od ortodoksji do liberalizmu", Jacek Olejnik, s. 63-65; | Opole | rozmowa autora z Maciejem Borkowskim (historykiem, pracownikiem naukowym Instytutu Śląskiego w Opolu) na temat historii społeczności żydowskiej w Opolu; sytuacja społeczności żydowskiej w Opolu w XIX wieku; proces przechodzenia Żydów od ortodoksji do judaizmu liberalnego; rola rabina w opolskiej gminie żydowskiej; Żydzi niemieckojęzyczni w mieście; sytuacja kobiet żydowskich; struktura zatrudnieniowa opolskich Żydów w XIX wieku; stosunki polsko-żydowskie; życie religijne opolskich Żydów; |
| 2003, nr 9 (77) | |||
| 2003, nr 10 (78) | |||
| 2003, nr 11 (79) | "Żydzi w Górze Kalwarii", Henryk Preiss, s. 4-5; | Góra Kalwaria | społeczność żydowska w Górze Kalwarii od XVIII wieku do momentu zakończenia II wojny światowej; handel i rzemiosło żydowskie; kirkut założony w 1827 roku; historia drewnianej bożnicy przy ulicy Pijarskiej 5 (zbudowana w 1849 roku); lata 1903-1904 – budowa nowej murowanej bożnicy; dzieje dynastii rodziny cadyków Alterów do 1939 roku; struktura zatrudnieniowa ludności żydowskiej w Górze Kalwarii do II wojny światowej; wybuch II wojny światowej a położenie ludności żydowskiej (przymusowa praca, pierwsze wywózki do obozów i getta); likwidacja społeczności żydowskiej w Górze Kalwarii; |
| 2003, nr 12 (80) | "800 lat Gminy Żydowskiej we Wrocławiu", Jerzy Kichler, Karolina Szykierska, s. 28-29; | Wrocław | ogólny zarys dziejów społeczności żydowskiej we Wrocławie od czasów najdawniejszych do współczesności; Synagoga pod Białym Bocianem; działalność żydowskiej gminy wyznaniowej obecnie; |
| 2004, nr 1 (81) | "Śpiewak z ulicy Wiejskiej", Janina Katarzyna Rogozik, s. 22-25; | Bernard Singer, Warszawa | życie i twórczość Bernarda Singera (okres warszawski i londyński); |
| 2004, nr 2 (82) | "Dokument z dworu chasydów lubawickich", Barbara Stępniewska-Holzer, s. 21-23; | Lubawicze | dzieje dynastii lubawickich cadyków; w artykule zamieszczono tekst dokumentu z dworu chasydów lubawickich (tłumaczony z rosyjskiego rękopisu w 1825 roku) dotyczący podziału pieniędzy po rabinie Szneurze Zalmanie; na zdjęciu Rabin Szneur Zalman, założyciel Chabadu; |
| 2004, nr 3 (83) | |||
| 2004, nr 4 (84) | |||
| 2004, nr 5 (85) | |||
| 2004, nr 6 (86) | "Żydostwo polskie w roku 5707", N. Sztrachman, s. 16-17; | artykuł napisany w 1947 roku i opublikowany w miesięczniku "Mosty" (wrzesień 1947 rok), dotyczy sytuacji ludności żydowskiej w Polsce po II wojnie światowej; | |
| 2004, nr 7-8 (87-88) | "Krótka historia teatru żydowskiego na ziemiach polskich", Anna Kuligowska-Korzeniewska, s. 8-14; | Warszawa, Kraków | teatr żydowski w XVII i XVIII wieku (purim szpile); powstanie zawodowego teatru żydowskiego w Warszawie; przełomowy rok 1905 – swoboda w organizowaniu spektakli; teatry artystyczne (Trupa Wileńska, WIKT, Krakowski Teatr Żydowski, Jung Taeter, Folks un Jugn-Teatre); teatry popularne, kabarety, rewie; na zdjęciu Zygmunt Turkow oraz Abracham, Ester Rachel, Ruth i Ida Kamińska (brak daty i źródła z jakiego fotografia pochodzi); Teatr Alkazar na XIX-wiecznej rycinie; |
| 2004, nr 7-8 (87-88) | "Wilner Trupe", Mirosława M. Bułat | Wilno | działalność Trupy Wileńskiej od 1916 roku (założyciele, repertuar); |
| 2004, nr 9 (89) | "Z dziejów łódzkiego getta", Jerzy Lewiński, s. 38-39; | Łódź | organizacja łódzkiego getta (warunki pracy i egzystencji); działalność Judenratu i Chaima Rumkowskiego; opinie na temat postawy Rumkowskiego; |
| 2004, nr 10 (90) | |||
| 2004, nr 11 (91) | "Przywracanie normalności", Misha Mitsel, s. 9-11; | działalność Joint w Polsce w okresie międzywojennym (pomoc dla uchodźców, działalność sanitarno-medyczna, pomoc dzieciom, wspieranie spółdzielni kredytowych, szkolenia techniczno-zawodowe); na zdjęciu: 1) lekcja gimnastyki w klasie sportowej w Rabce Zdroju w 1928 roku; 2) nauka rzemiosła szewskiego w żydowskiej szkole handlowej w Mielcu (dwudziestolecie międzywojenne); 3) wychowankowie i opiekunowie w jednym z warszawskich przedszkoli wspieranych przez Jointem 1936 rok; (źródło zdjęć: JDC New York Archiwes); | |
| 2004, nr 11 (91) | "Joint w czasach zagłady" Piotr Paziński, s. 14-18; | Warszawa | działalność Joint w Warszawie w czasie II wojny światowej; na zdjęciu Sierociniec w getcie; choroba głodowa – getto warszawskie 1941 rok (brak źródła z którego pochodzą fotografie); |
| 2004, nr 11 (91) | "Wielki powrót", Tadeusz Epsztein, s. 19-20; | Warszawa | działalność American Joint Distribution Committee w Polsce w latach 1944-1949; |
| 2004, nr 12 (92) | |||
| 2005, nr 1 (93) | "Manuskrypt we Wrocławiu", Jerzy Kichler, s. 37-38; | Wrocław | społeczność żydowska we Wrocławiu przed II wojną światową; Żydowskie Seminarium Teologiczne we Wrocławiu (kolekcja manusktyptów); Biblioteka JTS we Wrocławiu; okres II wojny światowej; |
| 2005, nr 2 (94) | |||
| 2005, nr 3 (95) | |||
| 2005, nr 4 (96) | |||
| 2005, nr 5 (97) | |||
| 2005, nr 6 (98) | "Żydowski Kraków – opowieść z początkiem i końcem", Henryk Halkowski; s. 9-13; | Kraków | śladami zabytków kultury żydowskiej; społeczność żydowska w Krakowie w dwudziestoleciu międzywojennym i w czasie II wojny światowej; |
| 2005, nr 6 (98) | "I nie więcej niż sześć pierścionków w dniu świątecznym", s. 14-16; | Kraków | statut żydowskiej gminy krakowskiej (XVI wiek); stroje żydowskie i dodatki do niego w XVI i XVII wieku; ceremonie, uczty i prezenty żydowskie; |
| 2005, nr 6 (98) | "Gusta i Szymszon", Katarzyna Zimmerer, s. 19-22; | Kraków | losy Gusty Dawidsohn i Szymona Drangera (instruktorów syjonistycznej organizacji "Akiba" (lata II wojny światowej); |
| 2005, nr 6 (98) | "Enklawa i sklep państwa Staśkiewiczów", Irek Grin, s. 23-26; | Kraków | przedwojenny Kraków jako enklawa społeczności żydowskiej (życie społeczne, kulturalne i religijne); struktura zatrudnieniowa i rozmieszczeniowa krakowskich Żydów; na zdjęciu Róg ul. Józefa i Bożego Ciała 12 (lata 20. XX wieku); |
| 2005, nr 6 (98) | "O krakowskim Kazimierzu i innych sprawach", Jan Woleński, s. 27-30; | Kraków | społeczność żydowska na krakowskim Kazimierzu w dwudziestoleci międzywojennym, podczas II wojny światowej i ślady kultury żydowskiej na Kazimierzu obecnie; |
| "Strażnice pamięci", Dominika Buczak, s. 31-32; | Kraków | uliczki żydowskie na krakowskim Kazimierzu w latach przedwojennych i obecnie; | |
| 2005, nr 7-8 (99-100) | |||
| 2005, nr 9 (101) | "Kilka zdań o świdermajerze", Lidia Dańko, s. 9-10; | Otwock | letniskowa architektura Otwocka i okolic we wspomnieniach autorki; na zdjęciu Rodzina Lichtensztulów w Michalinie (fot. Archiwum ŻIH); |
| 2005, nr 9 (101) | "Mój Otwock", Ewa Toniak, s. 12-13; | Otwock | rozmowa z Jadwigą Rakowską (wspomnienia z Otwocka i Karczewa z okresu II wojny światowej i czasów powojennych; |
| 2005, nr 9 (101) | "Medem sanatorie", Bella Szwarcman-Czarnota, s. 18; | Miedzeszyn | sanatorium im. Medema w Miedzeszynie w latach powojennych; na zdjęciu sanatorium Medema fot. Alter Kacyzne, zbiory YIVO; |
| 2005, nr 9 (101) | "Śródborowianka w trzech odsłonach", Bella Szwarcman-Czarnota; s. 19-20; | Śródborowa | wspomnienia autorki o ośrodku letniskowym Śródborowianka w latach powojennych; |
| 2005, nr 10 (102) | |||
| 2005, nr 11 (103) | |||
| 2005, nr 12 (104) | |||
| 2006, nr 1 (105) | "Antyschematy", Zuzanna Schnepf, s. 9-11; | Wielkopolska | cmentarze żydowskie w Koźminie Wielkopolskim, Krzepicach i Brodach; |
| 2006, nr 1 (105) | "Suderlandowie", Piotr Łopuszański, s. 29-35; | Iłża | ogólny zarys historii Iłży; dzieje wielopokoleniowej rodziny Suderlandów z Iłży; historia romansu Bolesława Leśmiana; |
| 2006, nr 1 (105) | "Kadisz na cmentarzu", Jack Goldfarb | Staszów | społeczność żydowska w Staszowie w czasie II wojny światowej; cmentarz żydowski w Staszowie; na zdjęciu Jack Goldfarb przy pomniku zamordowanych Żydów na cmentarzu w Staszowie; |
| 2006, nr 2 (106) | |||
| 2006, nr 3 (107) | |||
| 2006, nr 4 (108) | "Zaśpiewać na Pesach", Bella Szwarcman-Czarnota, s. 48-49; | Święcin | ludność żydowska w Święcinie w czasie II wojny światowej (udział Żydów w partyzantce, bestialskie mordy ludności żydowskiej); historia kilkunastoletniej dziewczynki Lei Swirskiej; |
| 2006, nr 5 (109) | "Modele wolności", Marek Bartelik, s. 31-38; | Łódź | artystki łódzkiej grupy Jung Idysz w latach 1919-1921 (Rachela Lipstein, Pola Lidenfeld, Aleksandra Exeter); |
| 2006, nr 6 (110) | |||
| 2006, nr 7-8 (111-112) | "Nazwy żydowskie jako źródło topografii Lwowa", Majer Bałaban, s. 12-14; | Lwów | żydowska topografia Lwowa w XIX wieku (żydowskie nazwy ulic i obiektów); |
| 2006, nr 7-8 (111-112) | "Żydzi w lwowskim środowisku filozoficznym", Jan Woleński, s. 22-24; | Lwów | lwowskie środowisko filozoficzne w latach 1895-1939 (Kazimierz Twardowski i jego uczniowie K. Ajdukiewicz, T. Czeżowski, T. Kotarbiński, S. Leśniewski, J. Łukasiewicz, W. Witwicki; |
| 2006, nr 7-8 (111-112) | "Lwowska szkoła antropologiczna", Samuel Czortkower, s. 25-26; | Lwów | dzieje szkoły antropologicznej we Lwowie (pierwodruk "Nasza Opinia" nr 57 (184) 13 marca 1936); |
| 2006, nr 7-8 (111-112) | "Życie kulturalne we Lwowie" Oswald Wandel, s. s. 27-29; | Lwów | literatura, sztuka, rzemiosło, szkolnictwo od XIV do początku XX wieku (pierwodruk "Almanach Żydowski" Herman Stachl, Lwów 1937); |
| 2006, nr 7-8 (111-112) | "Rozdwojony język", Karolina Szymaniak, s. 30-34; | Lwów | "Cusztajer" i galicyjskie jidiszowe środowisko artystyczne; zjazd galicyjskich pisarzy jidisz (dwudziestolecie międzywojenne – 1929 rok); "cusztajer" – szkic nieudanego projektu; |
| 2006, nr 7-8 (111-112) | "Gmina żydowska", s. 36-37; | Lwów | instytucje wyznaniowe, kulturalne i oświatowe (sprawy religijne, kultura i oświata, opieka społeczna i szpitalnictwo); finanse organizacje i fundacje żydowskie we Lwowie w dwudziestoleciu międzywojennym; (pierwodruk "Nasza Opinia" nr 57 (184) 13 marca 1936 rok); |
| 2006, nr 7-8 (111-112) | "Historia lwowskiej synagogi postępowej", Majer Bałaban, s. 38-42; | Lwów | podłoże historyczne; architektura synagogi; rodzaje nabożeństw (pierwodruk "Historia lwowskiej synagogi postępowej" M. Bałaban, rozdział I); |
| 2006, nr 7-8 (111-112) | "Żydzi małopolscy jako rabini w świecie i ich zasługi dla żydostwa", Jecheskiel Lewin, s. 42-45; | Małopolska, Lwów | pierwodruk "Almanach żydowski" Herman Stachl, Lwów, 1937; |
| 2006, nr 9 (113) | |||
| 2006, nr 10 (114) | |||
| 2006, nr 11 (115) | |||
| 2006, nr 12 (116) | "Cmentarz Cosel we Wrocławiu", Jerzy Kichler, s. s. 36-42; | Wrocław | historia sześciu cmentarzy żydowskich we Wrocławiu; dzieje cmentarz Cosel (Kazanów) od XIX wieku do chwili obecnej; architektura i położenie cmentarza (bramy i mur, budowle, roślinność); pomnik żołnierzy niemieckich; kwatery tradycyjne (najstarsze i najmłodsze); kwatery liberalne; kwatery więźniów obozów koncentracyjnych; osoby pochowane na cmentarzu Cosel; na zdjęciach 1) grobowiec rodziny Schlesinger 2) ceremonia pogrzebowa, prowadzi rabin Josef Kanofsky; 3) zajazd i brama cmentarz przy ulicy Lotniczej (fot. Jerzy Kichler); |
| 2007, nr 1 (117) | "Ludwik Fleck – zapomniany filozof", Katarzyna Leszczyńska, s. 36-46; | Ludwik Fleck | życie i działalność Ludwika Flecka (1914-1961); na zdjęciu Ludwik Fleck w Warszawie 1957 rok; |
| 2007, nr 2 (118) | |||
| 2007, nr 3 (119) | |||
| 2007, nr 4 (120) | "Cmentarz żydowski w Kałuszynie", Emil Noiński, s. 17; | Kałuszyn | społeczność żydowska w Kałuszynie od drugiej połowy XVIII wieku do II wojny światowej; pierwszy cmentarz żydowski przed II wojną światową; drugi cmentarz żydowski w dwudziestoleciu międzywojennym; cmentarz żydowski w Kałuszynie obecnie; |
| 2007, nr 4 (120) | "Żydowskie cmentarze w województwie łódzkim", Andrzej Stanisław Stanisławski; s. 18-19; | województwo łódzkie | przewodnik po cmentarzach żydowskich w Łodzi, Tomaszowie Mazowieckim, Zduńskiej Woli, Warcie, Radomsku, Pabianicach; |
| 2007, nr 4 (120) | "Po latach o cmentarzach", Monika Krajewska, s. 20-22; | cmentarze żydowskie dawniej i dziś (Leżajsk, Sieniawy, Radom, Otwock, Ożarów, Pińczów, Chmielnik, Szydłów, Ożarów, Kazimierz Dolny); | |
| 2007, nr 4 (120) | "Lista żydowskich cmentarzy w Polsce", s. 23-25; | lista żydowskich cmentarzy w Polsce użyczona redakcji przez Pana Jana Jagielskiego; | |
| 2007, nr 5 (121) | |||
| 2007, nr 6 (122) | |||
| 2007, nr 7-8 (123-124) | |||
| 2007, nr 9 (125) | "80 lat synagogi we Wrzeszczu", Mieczysław Abramowicz, s. 38-40; | Gdańsk | osadnictwo żydowskie na terenie Wrzeszcza od XVII wieku do II wojny światowej; dzieje Nowej Synagogi (1927 rok, projekt, architektura zewnętrzna i wewnętrzna); synagoga w Gdańsku-Wrzeszczu po II wojnie światowej; na zdjęciu: Nowa Synagoga (widok obecny, fot. Mieczysław Abramowicz); |
| 2007, nr 10 (126) | "Żydowska edukacja religijna na Litwie", Larysa Lempert, s. 15-17; | Litwa | oświata, szkolnictwo, życie religijne Żydów na Litwie w XVII, XVIII i XX wieku; |
| 2007, nr 10 (126) | "Joint a problemy edukacji żydowskiej w przedwojennym Wilnie", Misha Mitsel, s. 24-26; | Wilno | działalność Joint w Wilnie w dwudziestoleciu międzywojennym; pomoc Jointu dla rozwoju edukacji żydowskiej w przedwojennym Wilnie; na zdjęciach: wycieczka w okolice Wilna (źródło: JDC Photo Archives); kolonie letnie w okolicach Wilna, lata dwudzieste (JDC Photo Archives), budynek szkoły dla dziewcząt Estery Rubinsztejn (JDC Photo Archives); |
| 2007, nr 11 (127) | "Plac w sercu Warszawy", Piotr Paziński, s. 9-11; | Warszawa | Plac Grzybowski w XIX wieku, dwudziestoleciu międzywojennym, okresie II wojny światowej i obecnie; zdjęcia zamieszczone w artykule, przedstawiające Plac Grzybowski, pochodzą ze zbiorów ŻIH; |
| 2007, nr 11 (127) | "Demonstracja na Placu Grzybowskim 13 XI 1904", Krzysztof Dunin-Wąsowicz; s. 22-23; | Warszawa | wydarzenia z 1904 roku; robotnicy żydowscy w PPS; demonstracje PPS na Placu Grzybowskim i w innych rejonach Warszawy; na zdjęciu Boruch Szulman i Józef Kwiatek; |
| 2007, nr 12 (128) | |||
| 2008, nr 1 (129) | "Żydowska dobroczynność", Rafał Żebrowski, s. 9-11; | Warszawa | akcje samopomocy prowadzone przez Żydów w XIX wieku; żydowskie organizacje dobroczynne w XX wieku (Towarzystwo Pomocy Przeciw Nędzy Wyjątkowej "Bajs Lechem" Dom Chleba powstałe w 1910 roku, Centralny Komitet Pomocy Żydom Dotkniętym Przesiedleniem Gospodarczym w Warszawie); działalność Joint przed II wojną światową; na zdjęciu członkowie bractwa dobroczynnego Malbusz Arumim zbierającego środki na zakup obuwia i odzieży, Chełm (początek XX wieku); |
| 2008, nr 2 (130) | |||
| 2008, nr 3 (131) | |||
| 2008, nr 4 (132) | |||
| 2008, nr 5 (133) | "Zofiówka", Marta Antosik-Piela, s. 17-19; | Otwock | działalność szpitala dla umysłowo chorych "Zofiówka" w Otwocku od 1906 roku do II wojny światowej (struktura szpitala, pierwsi pacjenci, funkcja w dwudziestoleciu międzywojennym, sytuacja "Zofiówki" w czasie II wojny światowej; szpital po II wojnie światowej (stopniowy upadek); na zdjęciu budynek szpitala – stan obecny – fot. Tomasz Śmiałowski; |
| 2008, nr 6 (134) | "Słowo o dzieciństwie i dorastaniu Brunona Jasieńskiego", Mieszko Banasiak, s. 12-17 | Bruno Jasieński, Klimontów | korzenie pisarza, Klimontów, dzieciństwo i młodość; w konwulsjach nadchodzącej rewolucji; miłość do teatru, Klara (wybranka Jasieńskiego) i Renia (siostra artysty); Brunonalia – impreza kulturalna odbywająca się od 2002 roku w Klimontowie odwołująca się do młodzieńczej twórczości poety; |
| 2008, nr 7-8 (135) |
