Drukuj | A A A | Zgłoś problem | 86 166 391 zn. | 84126 zdjęcia | 738 wideo | 116 audio | 1920 miejscowości

Aktualności

2017-05-15

Synagoga Nożyków ma już 115 lat

W sobotni wieczór w Warszawie świętowano 115. urodziny Synagogi im. Małżonków Nożyków. To dziś najdłużej funkcjonująca bóżnica w Warszawie.

Ilustracja

fot. Andrzej Chomczyk   

Historia synagogi sięga 1893 r., kiedy kupiec Zelman Nożyk nabył działkę przy ul. Twardej 6. Już wtedy zamierzał przekazać ją gminie żydowskiej. Budowa rozpoczęła się jednak dopiero po pięciu latach, a została zakończona 13 marca 1902 r. Uroczyste otwarcie synagogi odbyło się w Lag ba-Omer – 25 maja 1902 r. według obowiązującego wtedy kalendarza juliańskiego, czyli 12 maja 1902 r. według kalendarza gregoriańskiego.

Zelman Nożyk zmarł w 1903 r., a jego żona Rywka – w 1914 roku. W testamencie małżonkowie podarowali synagogę Warszawskiej Gminie Starozakonnych. Zastrzegli, że synagoga ma służyć społeczności ortodoksyjnej, a w święta ma być odmawiana modlitwa za fundatorów.

Ilustracja

fot. Andrzej Chomczyk   

W latach Zagłady Niemcy urządzili w synagodze stajnię, budynek ucierpiał też wskutek walk podczas powstania warszawskiego.  Po wojnie synagoga przez dłuższy czas stała zdewastowana. W 1951 r. przeprowadzono w niej częściowe prace remontowe. Po okresie funkcjonowania, w 1968 r. została zamknięta. Przez kolejne lata nieliczni wówczas członkowie Związku Religijnego Wyznania Mojżeszowego w Polsce modlili się w sąsiadującym z synagogą tzw. Białym Budynku. W latach 1977–1983 z funduszy państwowych wykonano remont generalny, dobudowując jednocześnie aneks mieszczący biura i część socjalną.

Dziś Synagoga im. Małżonków Nożyków jest własnością Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie i – choć w ostatnim czasie w stolicy powstało kilka innych synagog – stanowi jeden z najważniejszych punktów na żydowskiej mapie Warszawy. Jest miejscem codziennych i świątecznych modlitw, mieszczą się w niej biura gminy żydowskiej, a budynek stanowi atrakcję turystyczną.

Ilustracja

fot. Andrzej Chomczyk   

Uroczystości 115. rocznicy otwarcia Synagogi im. Małżonków Nożyków rozpoczęły się w sobotni wieczór. Po ceremonii zakończenia szabatu związani z GWŻ aktorzy Robert Koszucki i Joanna Niemirska oraz Naczelny Rabin Polski Michael Schudrich przypomnieli historię synagogi. Odczytano fragmenty książki Anny Ciałowicz Moja żydowska Warszawa. Na gości czekał tort ze świeczkami oraz upominki – wegańskie desery w kubkach z napisem „115 lat Synagogi im. Nożyków”. A ponieważ Lag ba-Omer nie może obyć się bez ognia, na koniec uczestnicy – a przyszło ponad sto osób, w tym dużo dzieci – przenieśli się pod Biały Budynek na imprezę przy grillu.

Więcej informacji o historii Synagogi im. Małżonków Nożyków Czytelnik znajdzie w artykule Eleonory Bergman.

Krzysztof Bielawski

 

Archiwum