Zielonka
Polska / mazowieckie
 | Synagogi, domy modlitwy i inne |  | Cmentarze |  | Miejsca martyrologii |  | Judaika w muzeach |  | Inne |
|---|
Historia
K. Bielawski
Społeczność żydowska w Zielonce prawdopodobnie nigdy nie była liczna. Podczas spisu powszechnego w 1921 r. w Zielonce odnotowano obecność 12 wyznawców judaizmu.
Losy Żydów z Zielonki w okresie drugiej wojny światowej nie zostały jak dotąd szczegółowo udokumentowane. Wiadomo, że 11 listopada 1939 r. na obrzeżach miejscowości naziści rozstrzelali grupę mieszkańców Zielonki, a wśród nich żydowskiego rzeźnika Arona Kaufmana. Prawdopobnie w kolejnych miesiącach Żydzi trafili do getta w Markach-Pustelniku. "Biuletyn Informacyjny" z 30 kwietnia 1942 r. odnotował fakt wysiedlenia Żydów z Zielonki do getta w Warszawie.
W archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego zachowały się informacje o Żydach ukrywających się na terenie Zielonki. Ida Begleiter i Ludmiła Bogdanowa w 1942 r. znalazły schronienie u Wacławy Koziarskiej. Obie kobiety przeżyły wojnę i wyemigrowały do Palestyny. Helena Gołowin ukrywała Surę Wisznię oraz 8-letnią Janeczkę Luidor. Jakub Byk doczekał końca wyzwolenia w domu Władysława Roguskiego. Mniej szczęścia miał Ignacy Rozenkranz, który musiał uciekać z Zielonki w wyniku donosu wysłanego przez sąsiadów. W czasie wojny w Zielonce mieszkał także Szmuel Gutman, który – używając przybranego nazwiska – był kapitanem polskiej organizacji konspiracyjnej. Jego oddział w lipcu 1943 r. wykonał akcję dywersyjną wysadzenia mostu w Małkini.
Alina Skibińska w obszernym opracowaniu "Powroty ocalałych" zamieściła rozbudowane statystyki ocalonych z Zagłady Żydów, którzy po wyzwoleniu zamieszkali w miejscowościach województwa warszawskiego. W zestawieniach tych Zielonka nie jest wzmiankowana.
7 listopada 1948 r. w miejscu uprzednio wzmiankowanej egzekucji mieszkańców Zielonki – w tym również Arona Kaufmana – odsłonięto pomnik. Podczas uroczystości przemówienie wygłosił także przedstawiciel Wojewódzkiego Komitetu Żydowskiego.
Podsumowanie
| Województwo: | mazowieckie / warszawskie (przed 1939) |
|---|---|
| Powiat: | wołomiński / (przed 1939) |
| Gmina: | Zielonka / (przed 1939) |
| Inne nazwy: | |
|
Lokalizacja
K. Bielawski
Zielonka – miasto i gmina w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, położone na wschód od Warszawy.
Zaopiekuj się miastem
Wykupując cegiełki możesz sfinansować rozbudowę opisu miasta, wykonanie dokumentacji fotograficznej czy inne działania.
Galeria
To miasto lubią:
