Warszawa
Polska / mazowieckie
 | Synagogi, domy modlitwy i inne |  | Cmentarze |  | Miejsca martyrologii |  | Judaika w muzeach |  | Inne |
|---|
Historia
Justyna Laskowska
Żydzi obecni byli w Warszawie przynajmniej od początków XV wieku. Pierwsza wzmianka o nich pochodzi z 1414 r., znajduje się w Księdze Czerskiej. Mówi o pieniądzach przyjętych przez Lazara Judeo de Varschovia. Kolejne informacje pochodzą już z ksiąg miejskich. Najstarsza z nich jest z 1421 r. Wymienia jedynie 10 Żydów, więc można przypuścić, że społeczność żydowska była niewielka. W Nowej Warszawie Żydzi mieszkali przynajmniej od 1414 r., z tego bowiem roku pochodzą najstarsze księgi ławnicze potwierdzające ich pobyt.
Ówcześni Żydzi mieszkali przy ul. Żydowskiej, posiadali murowaną synagogę, mykwę i cmentarz, znajdujący się poza murami miasta, w okolicach dzisiejszego Krakowskiego Przedmieścia. Świadczy to o tym, że byli dobrze zorganizowaną, choć niewielką społecznością, liczącą ok. 120 osób.
Niestety, wiedza o działalności Żydów w XV w mieście jest uboga i bardzo fragmentaryczna. Nie pozwala wysnuć jednoznacznych wniosków. Część historyków, w tym E. Ringelblum uważa, że Żydzi w XV w. doznali prześladowań ze strony benedyktynów i zostali wypędzeni z Warszawy przez księcia Bolesława w 1483 r. i powrócili dopiero w 1486 roku. Większość współczesnych naukowców (m.in. H. Węgrzynek) jest jednak innego zdania, uważając, że nie ma wystarczających dowodów na wysnucie takich hipotez.
Z pewnością sytuacja Żydów nie była łatwa. Rada Warszawy i mieszczanie skutecznie walczyli o swoje prawa, obawiając się konkurencji ze strony Żydów. W 1483 r. doprowadzili do wydania przez księcia mazowieckiego ograniczeń w handlu. Tylko obywatele miejscy mogli zajmować się nim w dni powszednie. Należy podkreślić, że to ograniczenie dotknęło też chrześcijan, którzy nie byli obywatelami Warszawy.
Po włączeniu Mazowsza do Królestwa Polskiego w 1527 r., Warszawa otrzymała przywilej „de non tolerandis Judaeis”. Zygmunt I Stary zakazał Żydom mieszkać w Starej i Nowej Warszawie, a także na przedmieściach. Kolejne zakazy potwierdzali i często rozszerzali na nowe tereny inni władcy, np. Zygmunt August (1570r.), Stefan Batory (1580 r.), Jan III Sobieski (1693 r.)
Początkowo, pozwolenie na osiedlenie się i prowadzenie działalności uzyskiwały tylko pojedyncze osoby. I tak, Zygmunt I Stary pozwolił przebywać w Warszawie królewskiemu celnikowi Moysemu wraz z żoną i dziećmi. Mieszkał we własnym domu. W 1570 r. Zygmunt August wprow
Podsumowanie
| Województwo: | mazowieckie / Miasto st. Warszawa (przed 1939) |
|---|---|
| Powiat: | Warszawa / warszawski (przed 1939) |
| Gmina: | Warszawa / (przed 1939) |
| Inne nazwy: | Varshe ווארשע [jidysz] Varshava Варшава [j. rosyjski] Warschau [j. niemiecki] Warsaw [j. angielski] Varšava [j. czeski] Varsó [j. węgierski] Varsavia [j. łotewski] Varsovie [j. francuski] Varšuva [j. litewski] |
|
Lokalizacja
Justyna Laskowska
Warszawa położona jest w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu, na Nizinie Środkowo – mazowieckiej. Przepływa przez nią rzeka Wisła, która dzieli ją na dwie części: lewobrzeżną i prawobrzeżną.
Jest największym miastem w Polsce, stolicą kraju, jak również siedzibą władz województwa mazowieckiego.
Zaopiekuj się miastem
Wykupując cegiełki możesz sfinansować rozbudowę opisu miasta, wykonanie dokumentacji fotograficznej czy inne działania.
Galeria
Wideo
To miasto lubią:
