Drukuj | A A A | Zgłoś problem | 87 278 784 zn. | 95805 zdjęcia | 879 wideo | 118 audio | 1889 miejscowości

Skarszewy

Polska / pomorskie

Synagogi, domy modlitwy i inne Cmentarze Miejsca martyrologii Judaika w muzeach Inne

Podsumowanie

Województwo:pomorskie / pomorskie (przed 1939)
Powiat:starogardzki / kościerski (przed 1939)
Gmina:Skarszewy / Skarszewy (przed 1939)
Inne nazwy:Skarszewò (kaszubski)
Schöneck [j.niemiecki],
 
GPS:
54.0691° N / 18.4442° E
54°04'08" N / 18°26'38" E

Lokalizacja

Izrael Badacz

Miasto Skarszewy leży w powiecie starogardzkim w województwie pomorskim. Liczy 6,3 tys. mieszkańców (1998 r.). Jest położone nad rzeką Wietcisą na Pojezierzu Starogardzkim.

Więcej

Historia

Małgorzata Grzenda

Ok. 30 km na wschód od Kościerzyny (Berent) znajduje się miejscowość Skarszewy, gdzie również istniała dość liczna gmina żydowska. Proces emigracji ludności żydowskiej nie ominął jednak i tego miasta. W wyniku tego gmina zmniejszyła się z 226 członków w 1871 roku, do zaledwie 100 członków w 1910 roku. Kontynuacja tych migracji nastąpiła po roku 1920, kiedy to obszar dawnych Prus Zachodnich został przyłączony do Polski. Historia istnienia gmin żydowskich na tych terenach została ostatecznie zakończona z chwilą rozpoczęcia okupacji niemieckiej we wrześniu 1939 roku. Ci, którzy nie zdążyli odpowiednio wcześniej uciec za granicę, padli ofiarami antyżydowskiej polityki państwa narodowosocjalistycznego, w wyniku której już rok później w dawnych Prusach Zachodnich (Westpreußen) nie było ani jednej osoby pochodzenia żydowskiego. 


 Być może już w XVI wieku na Przedmieściu Chojnickim, na gruntach należących do starostów skarszewskich istniała samodzielna gmina żydowska. Miała ona własną synagogę, cmentarz i mykwę na rzeką Wietcisą.
W 1772 roku władze pruskie zmusiły ludność żydowską do przeniesienia się do miasta. Ubożsi Żydzi, którzy nie byli w stanie się opłacić, wyemigrowali w głąb Prus Zachodnich. Bogaci osiedlili się po stronie południowej rynku, przy murach obronnych i wzdłuż ulicy Zduńskiej. W 1780 roku mieszkało w Skarszewach 150 Żydów, trudniących się handlem i rzemiosłem. Otrzymali oni od władz miejskich zgodę na budowę nowej synagogi i załażenie cmentarza nad jeziorem Borówno Wielkie.
Po otrzymaniu w 1812 roku prawa miejskiego liczba Żydów w Skarszewach zaczęła powoli wzrastać, dochodząc do 226 w 1871 roku. W tym czasie powstawały już drobne zakłady przemysłowe, jak farbiarnia, młyny i tartaki, dające zatrudnienie większej liczbie osób. Niemniej sytuacja materialna Żydów skarszewskich nie była przypuszczalnie najlepsza, skoro około 1880 roku zaczęli opuszczać miasto: w 1895 roku było ich już 165, w 1910 roku – 106, a po I wojnie światowej pozostało w Skarszewach 60 Żydów.
W 1939 roku duży leśny cmentarz gminny, położony w odległości 3 km od Skarszew, na terenie Nadleśnictwa Bączek stał się miejscem kaźni okolicznej ludności polskiej i żydowskiej. Według szacunkowych danych hitlerowcy rozstrzelali tu około 250 mieszkańców Skarszew i Kościerzny. Rok później naziści wysadzili w powietrze część grobów i muro

Więcej

Historia miejscowości

Izrael Badacz, Magdalena Wójcik

Skarszewy (niem.  Schöneck) otrzymały prawa miejskie w 1320 r. pod nazwą Reueninov, jednak pierwsze wzmianki o osadzie pochodzą z  1198 r., kiedy to książę Grzymisław podarował joannitom okoliczne ziemie. Po lokacji w mieście ulokowano siedzibę komandorii i bajlifatu Zakonu św. Jana Jerozolimskiego. Do sprzedaży miasta Zakonowi Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie, do której doszło w 1370 r., Skarszewy były jedynym miastem joannickim na Pomorzu Gdańskim.

W okresie panowania krzyżackiego miasto zostało dwukrotnie napadnięte i spalone – przez husytów w 1433 r. i przez Polaków w 1462 roku. Ostatecznie Skarszewo znalazło się w granicach Rzeczypospolitej, zgodnie z postanowieniami II pokoju toruńskiego (1466 r.).

Od 1613 r. miasto, nadal zamieszkane w znacznej części przez ludność niemieckojęzyczną, stało się siedzibą województwa pomorskiego. W 1629 r. Szwedzi spalili dużą część budynków oraz zamek.

W 1772 r. po I rozbiorze Polski Skarszewy zostały przyłączone do Prus. Przez następne wieki miasto rozwijało się. W XIX w. wybudowano linię kolejową, kolejna powstała w 1905 roku. W 1858 r. w mieście mieszkało 2272 osoby, w tym blisko połowę stanowili protestanci, 45% – katolicy i 5% – Żydzi. W 1920 r. na mocy postanowień traktatu wersalskiego, Skarszewy ponownie znalazły się w granicach Polski. 2 września 1939 r. do miasta wkroczyły jednostki niemieckie.

Więcej

 
Zaopiekuj się miastem

Zaopiekuj się miastem

Wykupując cegiełki możesz sfinansować rozbudowę opisu miasta, wykonanie dokumentacji fotograficznej czy inne działania.

Zaopiekuj się miastem

Galeria

Więcej

Genealogical Indexes

Jewish Records Indexing
5,000,000 Jewish Records Available Online!

To miasto lubią: