Drukuj | A A A | Zgłoś problem | 85 406 735 zn. | 92949 zdjęcia | 882 wideo | 118 audio | 1971 miejscowości

Siedlce

Polska / mazowieckie

Synagogi, domy modlitwy i inne Cmentarze Miejsca martyrologii Judaika w muzeach Inne

Podsumowanie

Województwo:mazowieckie / lubelskie (przed 1939)
Powiat:Siedlce / siedlecki (przed 1939)
Gmina:Siedlce / Siedlce (przed 1939)
Inne nazwy:Shedlits [j. jidysz]; שעדליץ [j. jidysz]; Седлец [j. rosyjski]
 
GPS:
52.1676° N / 22.2901° E
52°10'03" N / 22°17'24" E

Lokalizacja

izrael.badacz.org

Siedlce – miasto powiatowe położone we wschodniej Polsce, w województwie mazowieckim. Odległe 93 km na wschód od Warszawy. Leży nad rzeką Muchawką.

Więcej

Historia

Przemysław Maksymiuk

Sklad Papieru | Ryszard Celenik

W połowie XVI w. w Siedlcach zaczęli osiedlać się pierwsi Żydzi. W 1794 r. wybudowano synagogę. W 1839 r. w mieście żyło 3 723 Żydów, stanowiąc 71% ogółu mieszkańców. W 1858 r. żyło już 5 153 Żydów. W 1859 r. wybudowano nową synagogę. W 1890 r. otworzono duży szpital żydowski. Wydawano dwie gazety żydowskie: "Szedlesker Wochnblat" i "Dos Szedlesker Lebn".

Podczas rewolucji 1905-1907 r. doszło w Siedlcach, znajdujących się wówczas w zaborze rosyjskim, do krwawej pacyfikacji ludnosci żydowskiej dokonanej przez regularne oddziały wojaska cesarstwa rosyjskiego. Wcześniej tajnej rosyjskiej policji politycznej Ochranie nie udało się sprowokować polskiej społeczności miasta do ataków na Żydów oskarżanych o antypaństwową działalność rewolucyjną.

Podczas kilkudniowej pacyfikacji w roku 1906 zgineło w Siedlcach od 26 (źródła policyjne), do 100 (źródła nieoficjalne) Żydów, kilkudziesięciu odniosło rany, kilkaset osób aresztowano. Wiele rodzin pozostało bez dachu nad głową. Splądrowano ok. 40 sklepów i wiele mieszkań. Jak napisał żydowski historyk I.. Kaspi „natychmiast po pogromie ze wszystkich stron nadeszły wyrazy współczucia. Szczególnie ciepło odezwało się polskie społeczeństwo i prasa. Wszystkie polskie gazety ogłosiły zbiórki. Niektóre z nich zebrały nawet duże sumy pieniędzy”. W rządowej prasie rosyjskiej ukazało się natomiast oficjalne ogłoszenie zawierające podziękowanie dla kierującego akcją pacyfikacyjną ppłk. Ochrany Tichonowskiego od generał – gubernatora warszawskiego Skałona.

W 1912 r. w mieście funkcjonowały 2 synagogi, 3 domy modlitwy i 20 modlitewni chasydzkich.

W okresie międzywojennym w 1921 r. w Siedlcach żyło 14 685 Żydów, stanowiąc 48% ogółu mieszkańców.

Podczas II wojny światowej we wrześniu 1939 r. Siedlce zajęły wojska niemieckie. W nocy z 24 na 25 grudnia 1939 r. Niemcy spalili synagogę. W 1940 r. do Siedlec deportowano Żydów z Kalisza. W sierpniu 1941 r. Niemcy utworzyli getto, w którym zgromadzili ponad 12 tys. Żydów.

W sierpniu 1942 r. Niemcy wywieźli około 10 tys. Żydów do ośrodka zagłady w Treblince, pozostałych pozostawiono w obozach przymusowej pracy. Do listopada 1942 r. wszystkich Żydów rozstrzelano na terenie tutejszego cmentarza żydowskiego.

Więcej

Historia miejscowości

Wydawnictwo Naukowe PWN

Osada z ok. IX–X w.; prawa miejskie 1547; XVI–XVII w. lokalny ośrodek rzemieślniczo–handlowy; od XVI w. duże skupisko Żydów (w XVIII w. siedziba rabina Meira); od poł. XVII w. rezydencja Czartoryskich, 1775–98 — A. Ogińskiej (rozbudowała Siedlce i uczyniła z nich ośrodek życia towarzyskiego i kulturalnego). Od 1795 w zaborze austr. (siedziba cyrkułu); od 1809 w Księstwie Warszawskim (siedziba departamentu), od 1815 w zaborze rosyjskim (Królestwo Polskie); 1815–37 siedziba woj. podlaskiego, 1837–44 i 1867–1912 stolica guberni, 1845–67 siedziba powiatu. W 2. poł. XIX w. rozwój przemysłu przetwórczo-rolnego, duży garnizon wojsk.; ośrodek szkolnictwa średniego i kult. Podlasia; od 1866 połączenie kol. (węzeł kol.); 1905–07 manifestacje robotników i strajk szkolny; od 1924 siedziba biskupstwa podlaskiego. W IX–X 1939 działalność pol. oddziału partyzanckiego (dca por. J. Brückner-Rylski); w czasie okupacji niem.: 1941–44 obóz jeńców wojennych, gł. sowieckich (przeciętnie 5–20 tys. osób, zginęło 9–12 tys.), 4 obozy pracy przymusowej (łącznie ponad 40 tys. osób); 1941–42 getto (ponad 12 tys. osób, ok. 10 tys. wywieziono do ośrodka zagłady w Treblince, pozostałych rozstrzelano); ośrodek konspiracji AK, BCh (liczne akcje dywersyjno-sabotażowe, m.in. 1943 na Komunalną Kasę Oszczędności) i NSZ; 31VII 1944 Siedlce wyzwolone przez 22. pułk piechoty 9. dywizji piechoty AK; 4–5 X 1944 masowe aresztowania przez NKWD i UB członków pol. organizacji niepodległościowych (osadzeni w obozie w Siedlcach, w końcu 1944 wywiezieni w głąb ZSRR); 1945–46 obóz odosobnienia dla niem. ludności cyw. w Polsce; 1944–53 rejon działalności organizacji antykomunist., m.in. Delegatury Sił Zbrojnych, WiN, NSZ. W 1912–75 i od 1999 siedziba powiatu; 1975–98 miasto wojew.; przyłączono okoliczne miejscowości, m.in.: Golice, Strzałę, Żelków-Kolonię.

Treść hasła została przygotowana na podstawie materiałów źródłowych PWN.

Więcej

 
Zaopiekuj się miastem

Zaopiekuj się miastem

Wykupując cegiełki możesz sfinansować rozbudowę opisu miasta, wykonanie dokumentacji fotograficznej czy inne działania.

Zaopiekuj się miastem

Galeria

Więcej

Wideo

Genealogical Indexes

Jewish Records Indexing
5,000,000 Jewish Records Available Online!

 

JewishGen
Resources for Jewish Family History

To miasto lubią: