Drukuj | A A A | Zgłoś problem | 86 242 857 zn. | 92051 zdjęcia | 882 wideo | 118 audio | 1973 miejscowości

Poznań

Polska / wielkopolskie

Synagogi, domy modlitwy i inne Cmentarze Miejsca martyrologii Judaika w muzeach Inne

Podsumowanie

Województwo:wielkopolskie / poznańskie (przed 1939)
Powiat:poznański grodzki / poznański grodzki (przed 1939)
Gmina:Poznań / Poznań (przed 1939)
Inne nazwy:Posen [j. niemiecki]; פױזן [j. jidysz]; פוזנן [j. hebrajski]
 
GPS:
52.4064° N / 16.9253° E
52°24'23" N / 16°55'30" E

Lokalizacja

Tomasz Kawski

Poznań – miasto położone w zachodniej Polsce, w województwie wielkopolskim, stolica powiatu. Odległe 310 km na zachód od Warszawy. Leży nad rzeką Wartą.
 

Więcej

Historia

Tomasz Kawski

Ulica Żydowska - od średniowiecza zamieszkana przez wyznawców judaizmu | K. Bielawski

Początek zorganizowanego osadnictwa żydowskiego w Poznaniu sięga najprawdopodobniej połowy XIII w. Najstarsza pisana wzmianka o planach budowy synagogi pochodzi z 1367 r. Prawdopodobnie już wówczas Żydzi tworzyli zorganizowaną gminę. Była to jedna z najstarszych i najważniejszych gmin na ziemiach polskich. Jej powstaniu sprzyjało pojawienie się w Poznaniu żydowskich uciekinierów z Niemiec, Francji oraz Czech. Osiedlaniu się prześladowanym w XIV w. w Europie Żydom przyszedł w sukurs książę Bolesław Pobożny, który nadał poznańskim Żydom szereg przywilejów. O trwałości osadnictwa może świadczyć fakt, że przybysze zastali w Poznaniu wielu znakomitych talmudystów kultywujących swoistą odmianę liturgii – tzw. Minhag Pozna. O znaczeniu gminy żydowskiej może świadczyć fakt, że w 1507 r. jej członkowie zostali zobowiązani do uiszczenia 200 zł podatku koronacyjnego. Już w XV w. Poznań wraz z Krakowem, Lwowem i Lublinem tworzył tzw. Tetrapole, które w 1581 r. przekształcono w Sejm Czterech Ziem (Waad Arba Aracot). Organ ten, aż do 1764 r., był kolegialną zwierzchnią władzą wszystkich gmin żydowskich w Polsce.

Rozwojowi gminy w XVI w. sprzyjał napływ Żydów sefardyjskich pochodzących z Węgier. Wzrosło w znaczący sposób zaludnienie w dzielnicy żydowskiej leżącej początkowo wzdłuż ul. Tkackiej, którą niebawem przemianowano na ul. Żydowską. Znajdowała się u wylotu ul. Dominikańskiej, między ratuszem a zakolem rzeki Warty. Dzielnica stopniowo zaczęła się rozrastać. Objęła Stary Rynek i kwartał ulic: Żydowska, Szewska, Wroniecka, Stawna. Dzielnica wielokrotnie płonęła. Jeden z najtragiczniejszych pożarów miał miejsce w 1447 r. Zniszczeniu uległy niemal wszystkie żydowskie domy.

W 1565 r. było w Poznaniu „żydowskich kamienic i domów własnych 50, k temu dom doktorów i 3 domy ku bożnicom, w których mieszkają szkolnicy i kantorowie. Bożnic 2, a temu domów najemnych od chrześcijan trzymają 43, których czasem więcej, czasem mniej”. W pierwszej połowie XVII w. napływ żydowskich uciekinierów z Niemiec spotęgował trudności mieszkaniowe miasta. Według różnych autorów w 1590 r. mieszkało w Poznaniu 1500 Żydów, w latach 1618–1619 od 2000 do 3226. Mimo, że proporcja domów żydowskich, od połowy XVI do połowy XVII w., wzrosła z 21,7% do 36%, nie rozwiązywało to problemów socjalnych. W 1558 r. naliczono 83 domy żydowskie, w 1613 r. – 147, w 1655 r. – 128

Więcej

 
Zaopiekuj się miastem

Zaopiekuj się miastem

Wykupując cegiełki możesz sfinansować rozbudowę opisu miasta, wykonanie dokumentacji fotograficznej czy inne działania.

Zaopiekuj się miastem

Galeria

Więcej

Wideo

Genealogical Indexes

Jewish Records Indexing
5,000,000 Jewish Records Available Online!

 

JewishGen
Resources for Jewish Family History

To miasto lubią: