Drukuj | A A A | Zgłoś problem | 86 211 023 zn. | 84535 zdjęcia | 791 wideo | 117 audio | 1926 miejscowości

Nisko

Polska / podkarpackie

Synagogi, domy modlitwy i inne Cmentarze Miejsca martyrologii Judaika w muzeach Inne

Podsumowanie

Województwo:podkarpackie / lwowskie (przed 1939)
Powiat:niżański / niżański (przed 1939)
Gmina:Nisko / Nisko (przed 1939)
Inne nazwy:Nisko [j. niemiecki]
 
GPS:
50.5201° N / 22.1386° E
50°31'12" N / 22°08'18" E

Lokalizacja

izrael.badacz.org

Nisko – miasto położone w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, siedziba powiatu niżańskiego. Odległe 61 km na północ od Rzeszowa, 258 km na południowy wschód od Warszawy. Położone nad rzeką San.

Więcej

Historia

izrael.badacz.org

W 1772 r. osada Nisko znalazła się w zaborze austriackim. Początkowo znajdowała się ona w rękach kościelnych, a następnie, w 1834 r., została wykupiona przez rodzinę Reinchenbachów. Wtedy to ulokowano w niej siedzibę powiatu. Równocześnie wydano zgodę na utworzenie samodzielnej gminy żydowskiej. W 1880 r. w Nisku żyło ponad 650 Żydów, stanowiąc 15% mieszkańców. W 1900 r. gmina żydowska liczyła 972 osoby i miała , ale nie stać jej było na utrzymywanie rabina. W powiecie w 1910 r. mieszkało 5658 Żydów, tj. 8,2% ogółu mieszkańców. Wskutek działań wojennych w latach 1914–1915 stan liczebny gminy żydowskiej znacznie się zmniejszył.

W okresie międzywojennym w 1921 r. w powiecie niżańskim żyło 3936 Żydów, z czego w samym Nisku mieszkało 499, co stanowiło 10,5% ogółu mieszkańców. W mieście działało Stowarzyszenie Kupców, którego prezesem w 1939 r. był Mendel Herzlich oraz Stowarzyszenie Drobnych Kupców.

We wrześniu 1939 r. Niemcy zajęli Nisko i już 28 września deportowali część miejscowych Żydów za San, do sowieckiej strefy okupacyjnej. Niedługo potem powstała koncepcja stworzenia w rejonie Niska „państwa żydowskiego", które pod nadzorem Schutzstaffeln (SS) posiadałoby ograniczoną autonomią. Twórcą tej koncepcji był Adolf Eichmann, naczelny „ekspert do rozwiązania kwestii żydowskiej" w hitlerowskich Niemczech. Między 12 a 15 października Eichmann szukał odpowiedniej lokalizacji i znalazł ją właśnie w Nisku nad Sanem. Pierwsze trzy transporty dotarły na miejsce między 19 a 20 października z Ostrawy, Wiednia i Katowic. W pobliskiej wsi Zarzecze założono pierwszy obóz. Obóz nazywał się Durchgangslager bei Nisko i kierował nim sam Eichmann. Przybyli Żydzi musieli sami sobie wybudować baraki do mieszkania oraz wykopać studnie. Pod koniec października do Niska przybyły kolejne transporty z Wiednia i Katowic. Kolejne transporty odwołano, ponieważ kolej została oddana na potrzeby Wehrmachtu.

W obozie ludzie żyli w coraz gorszych warunkach. Wzrastała śmiertelność, panował głód i rozmaite choroby. Na wiosnę 1940 r. zrezygnowano z koncepcji utworzenia „państwa żydowskiego" i 13 kwietnia obóz zlikwidowano. Ci, którzy przetrwali mogli zabrać swoje rzeczy i wrócić do swoich domów.

<

Więcej

Historia miejscowości

Wydawnictwo Naukowe PWN

Nisko | nieznany

Ślady osadnictwa od epoki brązu, a zwłaszcza z okresu kultury łużyckiej; VII–IX w. osada, w XV w. wieś król., wzmiankowana 1439, później własność kapituły sandomierskiej; w czasie najazdu szwedzkiego 1656 zwycięska bitwa wojsk pol. pod dowództwem S. Czarnieckiego ze Szwedami; 1772–1918 w zaborze austr.; w XIX w. powstały huty: szkła i żelaza; od 1896 miasteczko; od 1900 połączenie kolejowe; prawa miejskie 1933. W czasie okupacji niem., 1939–44 w okolicy liczne pacyfikacje; rejon partyzantki AK, BCh, NOW-NSZ i sowieckiej; 1944–45 aresztowania i deportacje członków polich organizacji niepodległościowych w głąb ZSRR; 1944–52 w Nisku i okolicy działalność organizacji antykomunistycznych, m.in. WiN. Od poł. XIX w. do 1973 i od 1999 siedziba powiatu.

Treść hasła została przygotowana na podstawie materiałów źródłowych PWN.

Więcej

Galeria

Genealogical Indexes

JewishGen
Resources for Jewish Family History

To miasto lubią: