Drukuj | A A A | Zgłoś problem | 87 278 784 zn. | 95833 zdjęcia | 879 wideo | 118 audio | 1889 miejscowości

Nisko

Polska / podkarpackie

Synagogi, domy modlitwy i inne Cmentarze Miejsca martyrologii Judaika w muzeach Inne

Podsumowanie

Województwo:podkarpackie / lwowskie (przed 1939)
Powiat:niżański / (przed 1939)
Gmina:Nisko / (przed 1939)
Inne nazwy:
 
GPS:
50.5201° N / 22.1386° E
50°31'12" N / 22°08'18" E

Lokalizacja

izrael.badacz.org

Nisko – miasto położone w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, siedziba powiatu niżańskiego. Odległe 61 km na północ od Rzeszowa, 258 km na południowy wschód od Warszawy. Położone nad rzeką San.

Więcej

Historia

izrael.badacz.org

W 1772 r. osada Nisko znalazła się w zaborze austriackim. Początkowo znajdowała się ona w rękach kościelnych, a następnie, w 1834 r., została wykupiona przez rodzinę Reinchenbachów. Wtedy to ulokowano w niej siedzibę powiatu. Równocześnie wydano zgodę na utworzenie samodzielnej gminy żydowskiej. W 1880 r. w Nisku żyło ponad 650 Żydów, stanowiąc 15% mieszkańców. W 1900 r. gmina żydowska liczyła 972 osoby i miała , ale nie stać jej było na utrzymywanie rabina. W powiecie w 1910 r. mieszkało 5658 Żydów, tj. 8,2% ogółu mieszkańców. Wskutek działań wojennych w latach 1914–1915 stan liczebny gminy żydowskiej znacznie się zmniejszył.

W okresie międzywojennym w 1921 r. w powiecie niżańskim żyło 3936 Żydów, z czego w samym Nisku mieszkało 499, co stanowiło 10,5% ogółu mieszkańców. W mieście działało Stowarzyszenie Kupców, którego prezesem w 1939 r. był Mendel Herzlich oraz Stowarzyszenie Drobnych Kupców.

We wrześniu 1939 r. Niemcy zajęli Nisko i już 28 września deportowali część miejscowych Żydów za San, do sowieckiej strefy okupacyjnej. Niedługo potem powstała koncepcja stworzenia w rejonie Niska „państwa żydowskiego", które pod nadzorem Schutzstaffeln (SS) posiadałoby ograniczoną autonomią. Twórcą tej koncepcji był Adolf Eichmann, naczelny „ekspert do rozwiązania kwestii żydowskiej" w hitlerowskich Niemczech. Między 12 a 15 października Eichmann szukał odpowiedniej lokalizacji i znalazł ją właśnie w Nisku nad Sanem. Pierwsze trzy transporty dotarły na miejsce między 19 a 20 października z Ostrawy, Wiednia i Katowic. W pobliskiej wsi Zarzecze założono pierwszy obóz. Obóz nazywał się Durchgangslager bei Nisko i kierował nim sam Eichmann. Przybyli Żydzi musieli sami sobie wybudować baraki do mieszkania oraz wykopać studnie. Pod koniec października do Niska przybyły kolejne transporty z Wiednia i Katowic. Kolejne transporty odwołano, ponieważ kolej została oddana na potrzeby Wehrmachtu.

W obozie ludzie żyli w coraz gorszych warunkach. Wzrastała śmiertelność, panował głód i rozmaite choroby. Na wiosnę 1940 r. zrezygnowano z koncepcji utworzenia „państwa żydowskiego" i 13 kwietnia obóz zlikwidowano. Ci, którzy przetrwali mogli zabrać swoje rzeczy i wrócić do swoich domów.

<

Więcej

Historia miejscowości

Wydawnictwo Naukowe PWN

Nisko | nieznany

Ślady osadnictwa od epoki brązu, a zwłaszcza z okresu kultury łużyckiej; VII–IX w. osada, w XV w. wieś król., wzmiankowana 1439, później własność kapituły sandomierskiej; w czasie najazdu szwedzkiego 1656 zwycięska bitwa wojsk pol. pod dowództwem S. Czarnieckiego ze Szwedami; 1772–1918 w zaborze austr.; w XIX w. powstały huty: szkła i żelaza; od 1896 miasteczko; od 1900 połączenie kolejowe; prawa miejskie 1933. W czasie okupacji niem., 1939–44 w okolicy liczne pacyfikacje; rejon partyzantki AK, BCh, NOW-NSZ i sowieckiej; 1944–45 aresztowania i deportacje członków polich organizacji niepodległościowych w głąb ZSRR; 1944–52 w Nisku i okolicy działalność organizacji antykomunistycznych, m.in. WiN. Od poł. XIX w. do 1973 i od 1999 siedziba powiatu.

Treść hasła została przygotowana na podstawie materiałów źródłowych PWN.

Więcej

 
Zaopiekuj się miastem

Zaopiekuj się miastem

Wykupując cegiełki możesz sfinansować rozbudowę opisu miasta, wykonanie dokumentacji fotograficznej czy inne działania.

Zaopiekuj się miastem

Galeria

Genealogical Indexes

JewishGen
Resources for Jewish Family History

To miasto lubią: