Drukuj | A A A | Zgłoś problem | 86 120 052 zn. | 92158 zdjęcia | 882 wideo | 118 audio | 1973 miejscowości

Łódź

Polska / łódzkie

Synagogi, domy modlitwy i inne Cmentarze Miejsca martyrologii Judaika w muzeach Inne

Podsumowanie

Województwo:łódzkie / łódzkie (przed 1939)
Powiat:łódzki / łódzki (przed 1939)
Gmina:Łódź / Łódź (przed 1939)
Inne nazwy:לודז' [j. hebrajski]; לאדזש‎ [j. jidysz]; Litzmannstadt [j. niemiecki]
 
GPS:
51.7788° N / 19.4714° E
51°46'43" N / 19°28'16" E

Lokalizacja

Kamila Klauzińska

Pałac Izraela Poznańskiego | K. Bielawski

Łódź – miasto położone w centralnej części Polski, w województwie łódzkim, stolica powiatu. Odległe 130 km na południowy zachód od Warszawy. Przez Łódź przepływa 18 rzek i strumieni, największymi są: Ner, Bzura, Łódka, Jasień, Sokołówka, Olechówka. Pozostałe: Aniołówka, Augustówka, Bałutka, Brzoza, Dobrzynka, Gadka, Jasieniec, Karolewka, Łagiewniczanka, Miazga, Wrząca, Zimna Woda.

Więcej

Historia

Kamila Klauzińska

Żydzi w Łodzi | nieznany

Początki osadnictwa żydowskiego w Łodzi przypadają na XVIII w. – okres upadku Rzeczypospolitej. Miasto nie posiadało przywileju de non tolerandis Judaeis. Pierwszymi znanymi żydowskimi mieszkańcami miasta byli Daniel Layzerowicz – piekarz i Abram Lewkowicz – krawiec. Obaj mieszkali w Łodzi już w 1785 r. W 1791 r. osiedlił się tutaj Mosiek vel Mojżesz Pryntz pochodzący z Lutomierska. Pierwszymi zamożnymi i uczonymi w Piśmie Żydami zamieszkałymi w Łodzi byli natomiast: Pinkus Zajdler przybyły w 1795 r. z Przedborza, Pinkus Sonenberg przybyły w 1797 r. z Łęczycy oraz Lewek Heber przybyły do Łodzi w 1801 r. z Lutomierska. Wszyscy oni odegrali ważną rolę, pełniąc funkcje kolejnych parnasów kahału żydowskiego.

Napływ ludności żydowskiej do miasta aż do czasu II rozbioru Polski w 1793 r. nie był duży. Na ogólną liczbę 190 mieszkańców tylko 11 było Żydami. Niewątpliwie wpływ na to miał charakter miasta; była to jeszcze tzw. „Łódź rolnicza”, mało atrakcyjna dla przybyszów. Niemałe znaczenie dla osadnictwa żydowskiego miało też, że Łódź do II rozbioru Polski stanowiła własność biskupią; dopiero w okresie 1796–1798 stała się miastem rządowym.

Po sekularyzacji nastąpił ożywiony rozwój gospodarczy miasta. W latach 1793–1808 liczba mieszkańców zwiększyła się prawie dwukrotnie. Liczba Żydów natomiast wzrosła przeszło pięciokrotnie – z 11 do 58 osób. W 1807 r. kahał łódzki nie miał wprawdzie jeszcze swojego rabina, ale funkcję rzezaka sprawował już Lewek Heber, a jego zastępcą był Pinkus Sonenberg. Zostali jednak usunięci ze swych stanowisk po tym, jak wpłynęła na nich skarga do podprefekta powiatu zgierskiego. Następcą Hebera został wybrany Dawid Herszkowicz, który był jednocześnie kantorem. Pierwszymi znanymi starszymi kahału łódzkiego byli: Pinkus Zajdler i Mojżesz Fajtlowicz. Pierwsze znane wybory kahalne odbyły się 12 listopada 1810 r. Kandydatami byli: Pinkus Sonenberg, Mendel Moszkowicz, Lewek Heber i Mojżesz Fajtlowicz. Na starszych kahalnych wybrano Pinkusa Sonenberga, który otrzymał 12 głosów i Mendla Moszkowicza, który otrzymał 10 głosów. To oni właśnie brali udział w utworzeniu pierwszego cmentarza żydowskiego w Łodzi. Do wyborów w 1810 r. zmarłych grzebano na pobliskich cmentarzach w Lutomiersku i Strykowie. W 1811 r. starsi kahalni zawarli umowę z Adamem Lipińskim i jego żoną o kupnie z

Więcej

 
Zaopiekuj się miastem

Zaopiekuj się miastem

Wykupując cegiełki możesz sfinansować rozbudowę opisu miasta, wykonanie dokumentacji fotograficznej czy inne działania.

Zaopiekuj się miastem

Galeria

Więcej

Wideo

Genealogical Indexes

Jewish Records Indexing
5,000,000 Jewish Records Available Online!

 

JewishGen
Resources for Jewish Family History

To miasto lubią: