Historia

Anna Rutkowski

Historia żydowskiej społeczności Klasna jest ściśle związana z sąsiednim miastem Wieliczka, w którym od samego początku mieliśmy do czynienia z ostrą konkurencją w intratnym handlu solą pomiędzy Żydami a mieszczanami wielickimi. Chrześcijańscy kupcy nieustannie domagali się od polskiego króla wydalenia Żydów z miasta. W 1525 r. Zygmunt August pod ich presją zabronił Żydom osiedlania się w Wieliczce. Zakaz ten powtórzono w statucie z 1538 r. i konstytucjach sejmowych z 1562/63 r. O nieskuteczności podejmowanych działań świadczy fakt, że król w 1566 r. w Lublinie ponownie wydał dokument nawiązujący do wcześniejszych konstytucji, zabraniający „obcym i Żydom przebywać w Wieliczce i kupczyć solą”. Co prawda miasto nie posiadało w tym czasie formalnie gminy żydowskiej, ale Żydzi osiedlali się w pobliskiej osadzie Klasno i utrzymywali ścisłe kontakty handlowe z wielickimi mieszczanami. Wbrew oficjalnie obowiązującym przepisom czerpali zyski z handlu solą, odgrywając poważną rolę w gospodarce miasta. W praktyce zatem zakazy formalne pozostawały często martwą literą prawa. Taki stan rzeczy wynikał z niejednoznacznego stanowiska władz państwowych i ambiwalentnej polityki dzierżawców żup, którzy z jednej strony opowiadali się za dyskryminującymi Żydów przepisami, z drugiej zaś nie przeszkadzało im to w zawieraniu z nimi korzystnych kontraktów handlowych na obrót solą. Jako przykład może stanowić przywilej podskarbiego wielkiego koronnego Jana Mikołaja Daniłowicza z 1631 r. zezwalający Samuelowi Złotnikowi z Krakowa na handel solą workową.

Innym obszarem rywalizacji pomiędzy miastem Wieliczką a Żydami był handel gorzałką. Propinacja stanowiła niezwykle lukratywny interes, nie może zatem dziwić fakt, że w XVII/XVII w. nieustannie notuje się próby wyłączenia Żydów przez magistrat z tego procederu. Pojawiają się liczne konflikty między żydowskimi arendarzami a szynkarzami katolickimi. W 1701 r. rajcy wieliccy zostali nawet oskarżeni przed sądem asesorskim przez mieszczan o sprowadzanie do miasta Żydów wbrew obowiązującemu zakazowi. Sytuacja ta zmieniła się dopiero w drugiej połowie XVIII w., kiedy to w 1770 r. pogodzono się z prowadzeniem przez nich handlu solą i szynkarstwa. Przykładem jest działalność Salomona Mendla, który w 1784 r. połączył swe przedsiębiorstwo z firmą barona Konopki, zaś od 1787 r. sprawował funkcję komisarza solnego Galic

Więcej

Historia miejscowości

Adam Marczewski

Klasno rozwijało się jako samodzielna wieś co najmniej od XIV-XV w. W 1924 r. Klasno włączono do Wieliczki.

Więcej

Więcej

Podsumowanie

Lokalizacja

Adam Marczewski

Klasno jest obecnie dzielnicą miasta Wieliczka. Jest położone w powiecie wielickim, w środkowej części województwa małopolskiego. Znajduje się w kotlinie między dwoma grzbietami wzgórz Pogórza Wielickiego.

Więcej