Drukuj | A A A | Zgłoś problem | 86 211 023 zn. | 84535 zdjęcia | 791 wideo | 117 audio | 1926 miejscowości

Głubczyce

Polska / opolskie

Synagogi, domy modlitwy i inne Cmentarze Miejsca martyrologii Judaika w muzeach Inne

Podsumowanie

Województwo:opolskie / inne (przed 1939)
Powiat:głubczycki / Leobschütz (przed 1939)
Gmina:Głubczyce / Leobschütz (przed 1939)
Inne nazwy:Leobschütz [j. niemiecki]
 
GPS:
50.2003° N / 17.8288° E
50°12'01" N / 17°49'43" E

Lokalizacja

Adam Marczewski

Głubczyce – miasto położone w południowo-zachodniej Polsce, w województwie opolskim, siedziba powiatu głubczyckiego. Odległe 64 km na południe od Opola, 346 km na południowy zachód od Warszawy. Leży nad rzeką Psiną.

Więcej

Historia

Adam Marczewski

W publikacji niemieckiego badacza, Marcusa Branna, można przeczytać, że do pierwszych pogromów Żydów na Śląsku doszło w 1163 r. w Kłodzku, Głubczycach i Opawie. Informacja ta nie znajduje jednak potwierdzenia w źródłach, a sam autor uważa ją za mało wiarygodną.

Pierwsi Żydzi pojawili się w Głubczycach w drugiej połowie XIV w. (ok. 1360 r.) (zob. Żydzi na Śląsku do XVI w.). W 1360 r. książę Henckel I z Raciborza wydał status nakładający na Żydów głubczyckich obowiązek składania hańbiącej dla nich przysięgi pod groźbą wydalenia z miasta.

Władze miasta wykorzystały nieprzychylną atmosferę wobec Żydów i przyjęły na przełomie XV–XVI w. przywilej króla Czech Władysława – de non tolerandis Judaeis. Pomimo to, margrabia Jerzy Hohenzollern starał się nie dopuścić do usunięcia Żydów z miast swojego księstwa opolsko-raciborskiego i tłumaczył mieszczanom oraz kupcom, jakie korzyści ekonomiczne przynoszą państwu Żydzi. W 1520 r. głubczyccy mieszczanie i kupcy oskarżyli Żydów o mord rytualny dziecka ze wsi Krzyżowice.

Gdy w 1526 r. Śląsk przeszedł pod panowanie cesarzy niemieckich, również i śląscy Żydzi przeszli pod jurysdykcję cesarstwa (zob. Żydzi pod panowaniem Habsburgów).

Na początku XVI w. nasiliła się konkurencja pomiędzy kupcami żydowskimi a chrześcijańskimi na Śląsku. Głubczyccy kupcy żydowscy uzyskali spore udziały w handlu korzennym i stworzyli poważną konkurencję dla kupców chrześcijańskich. Bogacenie się Żydów wywoływało rosnące niezadowolenie i napięcie wśród mieszczan, którzy składali liczne skargi na śląskich Żydów do władz cesarskich w Wiedniu. Doprowadziło to do wystąpienia starosty generalnego Śląska, biskupa wrocławskiego Jakuba von Salzy, który zwrócił się w 1535 r. do króla Czech i Węgier Ferdynanda I Habsburga z prośbą o wydanie dekretu o wypędzeniu Żydów z księstwa opolsko-raciborskiego. W takich okolicznościach w 1539 r. wygnano Żydów z Głubczyc. W 1543 r. margrabia Jerzy Hohenzollern wydał dokument zakazujący Żydom osiedlania się w Głubczycach.

W tym samym roku jeden ze starszych gminy żydowskiej, Abraham Hirsch z Głubczyc, oskarżony został o rzucanie uroków przy pomocy mleka kobiecego na w

Więcej

Historia miejscowości

Adam Marczewski

Panorama Głubczyc, 1737 r. | F.B.Werner

Głubczyce uważane są za jedną z najstarszych miejscowości na Śląsku — pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1107 roku. Należała ona wówczas do Czech (od 1039 r.), tak jak cała ziemia Gołeszyców, obszar sporny pomiędzy Piastami a Przemyślidami.

Na początku XIII w. niemieccy osadnicy zbudowali na przeciwległym brzegu rzeki Psiny osadę pod nazwą Lubschicz, która była wzmiankowana w 1224 r., a pół wieku później otrzymała prawa miejskie (między 1265 a 1276 r.) z rąk króla czeskiego Przemysła II Otokara.

Dobrobytowi mieszczan sprzyjało usytuowanie przy szlaku prowadzącym z Czech do Krakowa i na Ruś. Głubczyce przekształciły się w znaczący ośrodek garncarstwa, kotlarstwa, a zwłaszcza tkactwa, korzystający z rozwiniętej w okolicy hodowli owiec.

Od 1270 r. miasto znajdowało się pod zwierzchnictwem Czech (od 1318 r. w księstwie opawskim) i dzieliło losy polityczne Śląska. Czeską nazwą miasta było: Hlubcicko. Jego rozwojowi nadal sprzyjało korzystne położenie przy szlakach handlowych z Ołomuńca do Torunia i z Wrocławia do Krakowa.

Od drugiej połowy XIV do początków XVI w. ziemia głubczycka stanowiła odrębne księstwo lenne wobec Czech, a rządziła nim boczna linia Przemyślidów. W 1523 r. nowym właścicielem miasta został margrabia Ansbachu Jerzy Hohenzollern, który wprowadził w księstwie luteranizm. Podczas wojny trzydziestoletniej (1618–1648) miasto wielokrotnie przechodziło z rąk do rąk i było systematycznie niszczone przez Duńczyków i Szwedów. Szwedzi wycofali się stąd dopiero w 1650 roku. W całym księstwie rozpoczął się wówczas okres kontrreformacji.

W 1741 r. Głubczyce przeszły pod panowanie Prus. Miasto odcięte od swoich dawnych rynków zbytu mocno zubożało. W 1810 r. przeprowadzona sekularyzacja zakonów usunęła z miasta franciszkanów i joannitów z pobliskiej komturii w Grobnikach.

W XIX w. nastąpiło ożywienie gospodarcze, głównie za sprawą uruchomienia w 1856 r. połączenia kolejowego z Raciborzem i Karniowem. Wybudowano wówczas browar Weberbauera, hutę szkła oraz fabryki wełny. Po 1919 r. Głubczyce pozostały w Niemczech.

Po dojściu nazistów do władzy w Niemczech, od 1933 r. Głubczyce (Leobschütz) stały się ważnym punktem szkoleń bojówek SS i siedzibą sturmbannów SA. Podczas II wojny światowej, w marcu 1945 r. Armia Czerwona zamknęła w rejonie Głubczyc w

Więcej