Drukuj | A A A | Zgłoś problem | 49 646 413 zn. | 66758 zdjęcia | 900 wideo | 113 audio | 2219 miejscowości

Bobowa

Polska / małopolskie

Synagogi, domy modlitwy i inne Cmentarze Miejsca martyrologii Judaika w muzeach Inne

Historia

Martyna Sypniewska

Tablica pamiątkowa w Bełżcu | Adam Marczewski

Żydzi przybyli do Bobowej w 1732 roku. Sprowadził ich Michał Jaworski, ówczesny właściciel miejscowości, by dźwignąć z upadku handel w mieście. Żydzi szybko zdominowali tę dziedzinę życia, wypierając z niej dotychczasowych kupców. Stawało się to niekiedy przyczyną niesnasek między wyznawcami judaizmu a katolikami. Kupcy żydowscy otrzymali w Bobowej liczne przywileje zarówno grupowe, jak i indywidualne; wydawano personalne zezwolenia na handel określonymi towarami. Za otrzymane przywileje kupcy płacili wysokie opłaty dziedzicom.

Dane źródłowe podają, że na początku rozbiorów Żydzi tworzyli już zwartą i dobrze działającą gminę, która w 1765 roku wybudowała synagogę w Bobowej. W 1773 r. Stanisław Łętowski, ówczesny właściciel miasta, w wydanym przywileju, uporządkował status prawny Żydów. Od tej pory starozakonni płacili coraz wyższe podatki. Musieli oni płacić właścicielom Bobowej czynsz za wolność osobistą i przywileje handlowe. Zabezpieczeniem hipotecznym była synagoga. Kolejnymi podatkami obarczyli Żydów zaborcy. Do 1774 płacili oni 1 guldena od osoby, a w 1776 tzw. „podatek tolerancyjny” wynosił już 4 guldeny od rodziny. Patent tolerancyjny z 1785 r. wprowadził tzw. „podatek koszerny”, wysokie taksy małżeńskie oraz tzw. świeczkowe. Równouprawnienie starozakonnych w zaborze austriackim nastąpiło dopiero w 1848 roku.

Bobowa była jednym z największych ośrodków chasydyzmu na ziemiach polskich. Pierwszym cadykiem w Bobowej był Salomon ben Natan Halberstam, 1847-1906. Przybył on do Bobowej w 1893 roku. Był to wnuk Chaima Halberstama, cadyka z Nowego Sącza (przybrał nazwisko Halberstam od nazwy miasta, z którego pochodziła jego matka). Przybywając do Bobowej, Salomon ben Natan założył bobowską linię sądeckiej dynastii Halberstamów. Pielgrzymowali do niego Żydzi z całej Europy Wschodniej, gdyż cieszył się autorytetem nie tylko wśród współwyznawców, ale i katolików. Uważany był wręcz za półboga i cudotwórcę. Do dziś do jego grobu pielgrzymują Żydzi z całego świata. Po jego śmierci cadykiem w Bobowej został jego jedyny syn – Bencjon Halberstam, sławny w okresie międzywojennym. Jego inicjatywy patriotyczne powodowały, że poważały go również władze świeckie. Ciekawostką jest, że zasłynął jako kompozytor melodii chasydzkich. Był ojcem 7 córek i 4 synów, w tym Nechemy Goldy (Chumci), któ

Więcej

Podsumowanie

Województwo:małopolskie / krakowskie (przed 1939)
Powiat:gorlicki / gorlicki (przed 1939)
Gmina:Bobowa / Bobowa (przed 1939)
Inne nazwy:באבאוו [j.jidysz]
 
GPS:
49.7059° N / 20.9449° E
49°42'21" N / 20°56'41" E

Lokalizacja

izrael.badacz.org

Wieś Bobowa leży w powiecie gorlickim w województwie małopolskim. Liczy 2,8 tys. mieszkańców (1998 r.). Leży w Dolinie rzeki Białej na Pogórzu Rożnowskim, u podnóża Gór Grybowskich.

Więcej

 
Zaopiekuj się miastem

Zaopiekuj się miastem

Wykupując cegiełki możesz sfinansować rozbudowę opisu miasta, wykonanie dokumentacji fotograficznej czy inne działania.

Zaopiekuj się miastem

Galeria

Więcej
 
  

To miasto lubią: