Historia

Marta Kubiszyn

Najstarsza wzmianka o mieszkających w Adamowie Żydach pochodzi z 1827 roku. W tym czasie żyło tu już ponad 100 osób wyznania mojżeszowego, stanowiących ok. 18% mieszkańców ośrodka, co wskazywać może, iż osadnictwo żydowskie w tym miejscu rozpoczęło się znacznie wcześniej.

Adamowscy Żydzi podlegali kahałowi w Kocku, choć pod wieloma względami miejscowość była blisko związana z Łukowem. Pod koniec XIX wieku społeczność żydowska w Adamowie, licząca niemal 500 obywateli i dysponująca synagogą oraz kirkutem, spełniała już warunki umożliwiające jej uzyskanie pełnej autonomii. Gmina szybko rozwijała się zarówno pod względem ekonomicznym, jak i demograficznym, tak iż na początku lat 20. XX wieku Żydzi stanowili ponad jedną trzecią populacji ośrodka. Obok synagogi i kirkutu, pod dozorem gminy działała rzeźnia rytualna oraz mykwa. W latach 1928-1930, funkcję rabina pełnił J. Grynwald, gmina zatrudniała też jednego nauczyciela, co wskazywać może iż obok prywatnych chederów działała tu Talmud Tora dla chłopców z najuboższych rodzin.

W okresie międzywojennym w mieście działały też liczne partie i organizacje polityczne, spośród których szczególną popularnością cieszyły się ugrupowania syjonistyczne. W latach 20. miały tu swoje komórki m.in. Organizacja Syjonistyczna oraz syjonistyczno-ortodoksyjna partia „Mizrachi”.

Lata okupacji

W latach okupacji, w listopadzie 1940 roku miała miejsce pierwsza masowa egzekucja, w czasie której, na terenie kirkutu rozstrzelano 40 Żydów. W getcie w Adamowie, obok miejscowych Żydów znaleźli się także mieszkańcy sąsiednich miejscowości oraz grupa Żydów przesiedlonych z Nasielska.

Akcja wysiedleńcza rozpoczęła się w połowie października 1942 roku. Ponad 300 osób starszych i niedołężnych zostało rozstrzelanych na miejscu, na przedmieściach osady, na łące leżącej na wschód od kościoła. Ciała ofiar zostały pochowane na polu, ok. 500 m. od miejsca egzekucji, w kierunku wsi Glinne. Większość spośród pozostałych – 1.724 osoby, przesiedlono do getta w Łukowie , stąd, w dniach 26-27 października oraz 7-11 listopada, wraz z Żydami z Łukowa, Kocka, Wojcieszkowa, Stanina i innych okolicznych miejscowości trafili oni do obozu zagłady w Treblince. W osadzie pozostała niewielka grupa żydowskich robotników pracujących w działającym w okolicy obozie pracy. Został on ostatecznie z

Więcej

Historia miejscowości

Marta Kubiszyn

Lokowany jako miasto w maju 1539 roku pod nazwą Jadaromin, na podstawie przywileju króla Zygmunta Starego, był początkowo własnością rodu Rusieckich. Około 1543 roku miejscowość otrzymała swą obecną nazwę, zaś w 1545 roku utworzono tu parafię i wzniesiono drewniany kościół. W późniejszym okresie Adamów należał do Firlejów, w XVIII i XIX wieku – do Krasieńskich, a następnie do Czartoryskich. Po upadku powstania styczniowego, w 1869 roku Adamów stracił prawa miejskie. Podczas kampanii wrześniowej na terenie gminy toczyły się walki bitwy pod Kockiem. W 1943 roku, w wyniku wielkiego pożaru, spaliło się całe centrum Adamowa, w tym budynek Urzędu Gminy, szkoła oraz liczne domy mieszkalne. Od 1975 roku gmina Adamów znajdowała się w granicach województwa siedleckiego, by po reformie administracyjnej w 1999 wrócić do województwa lubelskiego. Obecnie wieś liczy ok. 2.100 mieszkańców .

Więcej

Więcej

Podsumowanie

Lokalizacja

yarek shalom

Wieś Adamów leży w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim. Liczy 2.100 mieszkańców.

Jest położona przy drodze wojewódzkiej nr 808 z Łukowa do Kocka, nad rzeką Motwicą.
 

Więcej