Historia miejscowości
Informacje o mieście – Polska / mazowieckie
Początki osadnictwa na terenie dzisiejszej Warszawy sięgają X wieku. Istniała wtedy osada rzemieślniczo – handlowa[1.1]. W połowie XIII wieku wybudowano tutaj gród książęcy w Jazdowie. Około 1300 r. nastąpiła lokacja miasta Warszowa, na prawie chełmińskim (Stara Warszawa). Pierwsza wzmianka w 1313 r. W 1408 r. na północ od Starej Warszawy lokowano Nową Warszawą.
W 1413 r. książę mazowiecki przeniósł stolicę Księstwa Mazowieckiego z Czerska do Warszawy. W ten sposób rosło znaczenie miasta. W 1526 r. Mazowsze zostało włączone do Królestwa Polskiego. W 1569 r. sejm w Lublinie postanowił, że odtąd Warszawa będzie stałą siedzibą sejmów walnych Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Od 1573 r. stała się miejscem elekcji królów polskich. W 1596 r. król Zygmunt III Waza przeniósł swoją siedzibę z Krakowa do nowej rezydencji w Warszawie. Trzeba jednak zaznaczyć, że stołeczność nie została potwierdzona żadnym prawnym aktem. Oficjalnie Warszawa nie była stolicą i aż do upadku Polski w 1795 r. przysługiwało jej wyłącznie miano miasta rezydencjonalnego Jego Królewskiej Mości. Od końca XVI w. nastąpił rozwój terytorialny miasta, wokół Warszawy budowano rezydencje magnackie, zakładano folwarki oraz prywatne miasta (zwane jurydykami), m.in. Skaryszew (1641 prawa miejskie), Praga (1648), Grzybów (1650).
W drugiej połowie XVI w. dokonano ważnych inwestycji budując wodociągi, brukowane ulice, pierwszy stały most na Wiśle (1568-1603). Warszawa stała się gospodarczym, politycznym i kulturalnym ośrodkiem kraju. W latach 1655-1660 wojska szwedzkie ograbiły i zniszczyły miasto, zmniejszyła się liczba ludności. Kolejne zniszczenia powstały w związku z wojną północną. Warszawa ponownie została odbudowana po 1716 r. Nastąpił szybki rozwój miasta, przybyło tutaj sporo cudzoziemców, zwłaszcza z Saksonii. W XVIII była najważniejszym ośrodkiem w kraju, stanowiła centrum polskiego oświecenia. Podczas insurekcji kościuszkowskiej mieszczaństwo warszawskie odegrało istotną rolę. Po trzecim zaborze Warszawa straciła swe znaczenie polityczne.
Od 1795 r. do 1806 r. Warszawa znalazła się w granicach zaboru pruskiego. W latach 1807-1815 była stolicą Księstwa Warszawskiego, od 1815 r. stolicą Królestwa Polskiego. Stała się ważnym ośrodkiem kulturalnym i naukowym. Przez cały okres zaborów była bardzo ważnym miejscem ruchu patriotycznego. W obu powstaniach narodowych odegrała istotną rolę, za to spotkały ją liczne represje. Na początku XX w. stała się miejscem, w którym kształtowały się liczne ruchy polityczne. W latach 1915 – 1918 Warszawa znalazła się pod okupacją niemiecką.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w listopadzie 1918 r. Warszawę ogłoszono stolicą państwa. Była siedzibą najważniejszych władz państwowych: Sejmu, Senatu, Prezydenta. Stała się głównym ośrodkiem politycznym, gospodarczym, naukowym i kulturalnym. W Warszawie mieściły się siedziby prawie wszystkich partii politycznych, towarzystw kulturalnych, oświatowych itp. działających w II RP. Miasto przeżywało rozkwit gospodarczy: rozszerzono i unowocześniono sieć wodociągów, gazociągów, rozwinięto komunikację miejską. Funkcjonował port lotniczy, w 1926 r. powstała stacja radiowa. Nastąpił rozwój terytorialny miasta, przyłączono nowe obszary.
W Warszawie mieszkała ogromna społeczność żydowska. Warszawscy Żydzi w XIX i XX wieku w znacznym stopniu przyczynili się do rozwoju gospodarczego miasta i wzrostu jego znaczenia.
Podczas II wojny światowej Warszawa stanowiła główny ośrodek ruchu oporu. Od pierwszych dni wojny miasto było bombardowane przez niemieckie samoloty. Zniszczeniu uległo ok. 10% budynków. 15 IX 1939 r. Warszawa została otoczona przez Niemców. Broniło jej ogółem 120 tys. polskich żołnierzy. Brak wody, żywności i amunicji zmusił Polaków do kapitulacji dnia 28 IX 1939 r. W walkach obronnych zginęło 10 tys. cywilów i 2 tys. żołnierzy.
Warszawa znalazła się Generalnej Guberni (GG). Była siedzibą niemieckich władz dystryktu warszawskiego – gubernatorem był Ludwig Fischer. Od pierwszych dni okupacji Niemcy rozpoczęli eksterminację ludności żydowskiej i polskiej. Stosowano terror: masowe egzekucje, więżenie mieszkańców w obozach pracy, obozach koncentracyjnych, łapanki i wywózki do Rzeszy przymusowych robotników.
Pokaż przypisy
Ukryj przypisy
[1.1] Oprac na podstawie: „Wielka Encyklopedia PWN”, pod red. J. Wojnowskiego, t. XXX, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003 ,s. 574 oraz http://um.warszawa.pl/v_syrenka/miasto/historia.htm [stan na 24 II 2009]
Administrator dołożył wszelkich możliwych starań, aby prezentowane treści były prawdziwe i aktualne oraz nie naruszały praw osób trzecich,w tym praw autorskich, jednak nie może tego zagwarantować.Dlatego błędne informacje na stronie internetowej nie mogą być podstawą roszczeń. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości prosimy o kontakt na adres: sztetl@jewishmuseum.org.pl
