Kontakty lokalne
Miasto dziś – Polska / mazowieckie
Jan Jagielski współzałożyciel Społecznego Komitetu Opieki Nad Cmentarzami i Zabytkami Kultury Żydowskiej, kierownik Działu Dokumentacji Zabytków Żydowskiego Instytutu Historycznego.
kontakt:
Żydowski Instytut Historyczny
00-090 Warszawa
ul. Tlomackie 3/5
Tel: (22) 827 92 21
Żydowski Instytut Historyczny
(poniższy tekst zamieszczamy dzięki uprzejmości Redakcji strony internetowej www.diapozytyw.pl, prowadzonej przez Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu)
Żydowski Instytut Historyczny - ŻIH placówka naukowa specjalizująca się w badaniach nad dziejami i kulturą Żydów w Polsce. Instytut nawiązuje do tradycji biblioteki utworzonej w 1881 r. przy Wielkiej Synagodze oraz do Biblioteki Judaistycznej i Instytutu Nauk Judaistycznych powołanych w 1936 roku.
Wybuch II wojny światowej spowodował ich zamknięcie. W listopadzie i grudniu 1939 r. Niemcy wywieźli zbiory biblioteczne. W okresie wojennym budynek znalazł się na terenie getta warszawskiego – mieściło się tu kilka organizacji żydowskich, m.in.: Żydowska Samopomoc Społeczna, organizowano imprezy kulturalne (spektakle teatralne, akademie literackie, koncerty). W budynku prowadzono też działalność konspiracyjną. W marcu 1942 r. budynek Biblioteki został wyłączony z getta i służył jako punkt etapowy dla deportowanych Żydów niemieckich przed wywiezieniem ich do obozu zagłady w Treblince. Po rozpoczęciu likwidacji getta warszawskiego – Niemcy przeznaczyli gmach na magazyn zrabowanych w getcie mebli.
29 VIII 1944 r. w Lublinie, powzięto decyzję o ukonstytuowaniu się Centralnego Komitetu Żydów Polskich. Komitet ten powołał do istnienia 28 XII 1944 r. organizację pod nazwą Centralna Żydowska Komisja Historyczna, która posiadała swe oddziały w wielu miastach Polski.
Na wieść o odbudowaniu gmachu przedwojennej warszawskiej Głównej Biblioteki Judaistycznej i Instytutu Nauk Judaistycznych Prezydium Centralnego Komitetu Żydów w Polsce na posiedzeniu w dniu 3 V 1947 r. podjęło uchwałę o przeniesieniu Centralnej Żydowskiej Komisji Historycznej wraz z jej wszystkimi oddziałami do Warszawy oraz o przekształceniu jej w Żydowski Instytut Historyczny „ze stałą siedzibą we własnym gmachu przy ul. Tłomackie 5 w Warszawie”.
Instytut funkcjonował na zasadzie stowarzyszenia naukowego. W 1993 roku postanowiono wyodrębnić formę instytutu naukowo-badawczego ( zarządzenie Ministra Kultury i Sztuki z dn. 18 kwietnia 1994r.). Stowarzyszenie ŻIH pozostaje właścicielem i głównym dysponentem budynku i zbiorów, a ŻIH Instytut Naukowo-Badawczy zarządza nimi, prowadzi prace konserwacyjne, inwentaryzacyjne i edukacyjne.
Struktura organizacyjna: Archiwum, Biblioteka, Muzeum, Dział dokumentacji zabytków żydowskich, Dział naukowy, Sekcja odznaczeń „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”, Sekcja dokumentacji ofiar Holokaustu, Sekcja badań genealogicznych, Pracownia konserwacji dokumentów papierowych i pracownia mikrofilmowa.
W 1947 rozpoczęto wydawanie periodyku w jęz. jidish Bleter far Geszichte (Zeszyty Historyczne), a w 1949 polskojęzycznego „ Biuletynu Informacyjnego ŻIH” (od 1951 Biuletyn ŻIH), ukazującego się do dziś, od 2000 r. jako „Kwartalnik Historii Żydów”.
Pracownikami ŻIH było wielu cenionych historyków, m. in. J. Kermisz, R. Geber, A. Eisenbach i Sz. Trunk. Stalinizacja kraju, której efektem było rozwiązanie większości żydowskich instytucji, spowodowała wyjazd wielu uczonych do Izraela. Kolejną falę emigracyjną wśród pracowników ŻIH wywołała antysyjonistyczna kampania w 1967-68. Wówczas władze partyjne usiłowały doprowadzić do likwidacji Instytutu.
W latach 70-80. ŻIH próbował zaktywizować swoją działalność, nawiązując bliską współpracę z innymi instytucjami naukowymi, zwł. z Instytutem Historii PAN. Bardziej różnorodna stała się tematyka podejmowanych badań, które wcześniej koncentrowały na problematyce Zagłady. Obecnie ŻIH tworzą: dział naukowy, archiwum, biblioteka, muzeum i dział dokumentacji zabytków.
Administrator dołożył wszelkich możliwych starań, aby prezentowane treści były prawdziwe i aktualne oraz nie naruszały praw osób trzecich,w tym praw autorskich, jednak nie może tego zagwarantować.Dlatego błędne informacje na stronie internetowej nie mogą być podstawą roszczeń. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości prosimy o kontakt na adres: sztetl@jewishmuseum.org.pl
