Drukuj | A A A | Zgłoś problem | 86 012 567 zn. | 84160 zdjęcia | 731 wideo | 116 audio | 1920 miejscowości

ARTYKUŁ ZWERYFIKOWANY

Początek Tarnowowi dała osada wzmiankowana w 1105 roku. Prawa miejskie uzyskał w 1330 roku. Jego rozwój związany był z położeniem u zbiegu szlaków handlowych z Wrocławia na Węgry oraz z Krakowa na Ruś.

W XIV–XVII w. Tarnów stanowił duży ośrodek handlu (zwłaszcza zbożem i winem), posiadał też prawo składu. Byłym żywym centrum rzemiosła (ok. 100 majstrów), pełnił także rolę centralnego ośrodka gospodarczego dóbr Tarnowskich. Od 1567 r. stanowił własność Ostrogskich, a od 1742 r. – Sanguszków. W XVI w. przejściowo mieściła się w nim siedziba powiatu, ale w drugiej połowie XVII w. oraz w XVIII w. odnotował upadek gospodarczy, m.in. wskutek zniszczeń wojennych.

W okresie 1772–1918 leżał w zaborze austriackim. Odnotował w tym okresie wyraźny wzrost. Od 1782 r. znajdowała się w nim siedziba cyrkułu. Od 1787 r. stanowił własność rządową. W latach 1785–1806 oraz od 1826 r. był siedzibą biskupstwa. Już w 1856 r. zyskał połączenie kolejowe dzięki linii Kraków – Lwów, a później przekształcił się w ważny węzeł kolejowy (linie do Muszyny i Szczucina). W drugiej połowie XIX w. i na początku XX w. zamienił się w duże centrum przemysłowe (m.in. fabryka narzędzi rolniczych, huta szkła) i kulturalne (m.in. teatr, drukarnie). Od 1846 r. notował też znaczny rozwój przestrzenny. W 1911 r. uruchomiono linię tramwajów elektrycznych. Niezmiennie, od XVI w., Tarnów był dużym skupiskiem Żydów; w 1939 r. było ich 15,6 tys., zatem ok. 42% mieszkańców.

W okresie międzywojennym nastąpił dalszy rozwój przemysłu, m. in. maszynowego, elektrotechnicznego i chemicznego. W 1928 r. uruchomiono w pobliskich Mościcach Państwową Fabrykę Związków Azotowych.

Podczas okupacji niemieckich istniał w Tarnowie (wrzesień – październik 1939) obóz przejściowy dla jeńców polskich (ok. 4 tys. osób), następnie oddział roboczy jeńców sowieckich, a w latach 1944–1945 – obóz pracy przymusowej (przetrzymywano przeciętnie ok. 1,1 tys. osób). W okresie 1942–1943 funkcjonowało stworzone przez Niemców getto, przez które przeszło ok. 40 tys. osób z Tarnowa, okolic i z zagranicy; ok. 10 tys. Niemcy zamordowali na miejscu, pozostałych wywieźli do ośrodka zagłady w Bełżcu, do Auschwitz i obozów pracy przymusowej w Płaszowie i Szebniach. W latach 1939–1945 w Tarnowie mieści się też niemieckich zakład karny (łącznie ok. 25 tys. więźniów). Miasto stanowiło ośrodek konspiracji Armii Krajowej i Narodowej Organizacji Wojskowej – Narodowych Sił Zbrojnych. W 1945 r. otwarto w nim z kolei obóz odosobnienia dla niemieckiej ludności cywilnej w Polsce.

Po 1945 r. nastąpiła dalsza znaczna rozbudowa miasta, od którego przyłączono okoliczne gromady i wsie, m. in. Chyszów, Klikową, Mościce, Rzędzin, Krzyż, Koszyce. W okresie 1975–1998 Tarnów był miastem wojewódzkim, a od 1999 r. jest stolicą powiatu w województwie małopolskim.

Treść hasła została przygotowana na podstawie materiałów źródłowych PWN.

Administrator dołożył wszelkich możliwych starań, aby prezentowane treści były prawdziwe i aktualne oraz nie naruszały praw osób trzecich,w tym praw autorskich, jednak nie może tego zagwarantować. Dlatego błędne informacje na stronie internetowej nie mogą być podstawą roszczeń. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości prosimy o kontakt na adres: sztetl@polin.pl

Galeria