Drukuj | A A A | Zgłoś problem | 86 141 612 zn. | 84156 zdjęcia | 731 wideo | 116 audio | 1920 miejscowości

Pierwsze wzmianki o Żydach w Szczucinie pochodzą z początku XVIII w. W 1748 r. w parafii szczucińskiej, obejmującej głównie miasteczko, zamieszkiwało 54 Żydów. Sto lat później ich liczba zdecydowanie wzrosła i wynosiła 411 osób[1.1]. W tym czasie stanowili oni 30% wszystkich mieszkańców. W II połowie XIX w. ich liczba wciąż wzrastała; około 1870 r. w Szczucinie było 616 Żydów[1.2], mieli oni rabina, synagogę i cmentarz na obszarze około 0,3 ha., który prawdopodobnie powstał w I połowie XIX w. 

 W 1867 r. przeprowadzona została reforma administracyjna. W całej Galicji powstały starostwa powiatowe. Szczucin znalazł się w powiecie dąbrowskim, obejmującym 103 miejscowości i liczącym ponad 47 tys. mieszkańców. W 1869 r. w Szczucinie mieszkało 1157 osób, z czego 566 stanowili Żydzi, którzy stanowili bardzo aktywną grupę społeczną, trudniącą się głównie handlem i rzemiosłem. Niestety Szczucin pod koniec XIX w. pozostawał peryferyjnym miasteczkiem, pozbawionym dawnej świetności, nękanym biedą i częstymi pożarami, z których jeden wybuch w 1888 r., pochłaniając 11 żydowskich domów[1.3].

 W 1880 r. w Szczucinie było 129 domów, w których zamieszkiwało 1154 osób, z czego 583 było katolikami, 4 grekokatolikami, 4 ewangelikami i 566 Żydami. Jedenaście lat później w 1891 r. liczba mieszkańców wzrosła do 1244 osób, w tej liczbie 663 katolików, 4 grekokatolików, 4 ewangelików i 573 Żydów[1.4].

 W 1910 r. aż 25% członków gminy wyznaniowej w Szczucin mieszkało poza miastem, a w 1921 r. procent ten zmniejszył się do 28%[1.5]. Posiadamy dane dotyczące odsetku ludności żydowskiej w stosunku do pozostałej liczby mieszkańców Szczucina. W 1910 r. Żydzi stanowili 47% (491 osób), a w 1921 r. 36% (624) wszystkich mieszkańców[1.6].

 Żydzi z Szczucina wykupili w okresie dwudziestolecia międzywojennego 7 świadectw handlowych w Krakowskiej Izbie Przemysłowo-Handlowej[1.7].

 W województwie krakowskim większość osób sprawujących funkcje rabinackie zaliczała się do chasydów, związanych głownie z cadykami z dynastii Halbersztamów i Horowitzów. Było tak w przypadku rabinów w Jaśle, Nowym Wiśniczu, Kalwarii Zebrzydowskiej, Nowym Sączu, i Tarnowie; z Teitenblumami związani byli rabini w Krynicy, Piwnicznej, prawdopodobnie do pewnego momentu również w Szczucinie, a także członkowie rabinatów Krakowa, Gorlic i innych miast[1.8]. Wiadomo, że w 1892 r. rabinem w Szczucinie był Markus Dawid Teitenblum[1.9].

 Najsłynniejszym cadykiem ze Szczucina był jednak Icchak Horowitz, wnuk cadyka Naftalego z Ropczyc, który żył w latach 1760-1827. Urodził się on w Lesku, gdzie jego ojciec sprawował funkcje rabina. Naftali był uczniem cadyków: Elimelecha z Leżajska i Menachema Mendla z Rymanowa. Przeszedł do historii chasydyzmu jako popularny bohater ludowych legend. Był protoplastą bardzo rozgałęzionej w Galicji dynastii cadyków. Jego synowie - Eliezer i Jakub - przewodniczyli wspólnotom chasydzkim w Dzikowie, Kolbuszowej i Miliczu[1.10]. Icchak Horowitz pochodził z Rozwadowa i był założycielem rozwadowsko-szczucińskiej gałęzi chasydyzmu. Zamarł w Sanoku lub Tarnowie w 1940 r. zamęczony przez Niemców. Jego syn rabin cadyk Jehuda Horowitz Szczucińki kontynuował ojcowską linię chasydyzmu w USA, skupiając wokół siebie grono wyznawców[1.1].

Pokaż przypisy

Ukryj przypisy

[1.1] Adam Bartosz, Tarnowskie Judaica, Warszawa 1992, s. 95.

[1.2] Jerzy Michalewicz, Żydowski Okręg metrykalny w żydowskie gminy wyznaniowe w Galicji w Dobie Autonomi, Kraków 1995, s. 76.

[1.3] http://www.odyssei.com/pl/gminy/1973.html

[1.4] http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/861

[1.5] Krystyna Samsonowska, Wyznaniowe Gminy Żydowskie i ich społeczności w województwie krakowskim (1918-1939), Kraków 2005, s. 62.

[1.6] Krystyna Samsonowska, Wyznaniowe Gminy Żydowskie i ich społeczności w województwie krakowskim (1918-1939), Kraków 2005, s. 64-65

[1.7] Krystyna Samsonowska, Wyznaniowe Gminy Żydowskie i ich społeczności w województwie krakowskim (1918-1939), Kraków 2005, s. 74.

[1.8] Krystyna Samsonowska, Wyznaniowe Gminy Żydowskie i ich społeczności w województwie krakowskim (1918-1939), Kraków 2005, s. 108.

[1.9] Krystyna Samsonowska, Wyznaniowe Gminy Żydowskie i ich społeczności w województwie krakowskim (1918-1939), Kraków 2005, s. 119

[1.10] Informacje zaczerpnięte ze Strony Wirtualny Sztetl z materiału o Ropczycach

[1.11] Adam Bartosz, Tarnowskie Judaica, Warszawa 1992, s. 95.

Administrator dołożył wszelkich możliwych starań, aby prezentowane treści były prawdziwe i aktualne oraz nie naruszały praw osób trzecich,w tym praw autorskich, jednak nie może tego zagwarantować. Dlatego błędne informacje na stronie internetowej nie mogą być podstawą roszczeń. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości prosimy o kontakt na adres: sztetl@polin.pl