Historia miejscowości
Informacje o mieście – Polska / świętokrzyskie
Radków – wieś położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim, (przed reformą administracyjną w województwie częstochowskim). Pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1384 roku, kiedy to dziedzicem był niejaki Zira de Radkow pochodzący z Mękarzowa. W opisie archidiecezji gnieźnieńskiej z XVI wieku Jan Łaski podaje, że we wsi stał dwór szlachecki zwany Zyra. Kolejnymi dziedzicami wsi byli: m.in. Hieronim Rzeszowski, Andrzej Rej, Paweł Kozłowski, Aleksander Chmieliński Bieliński, Teodor Skarbek Woyczyński. W roku 1790 - we wsi było 28 budynków w tym dwór drewniany, młyn dom ekonoma, owczarza, gajowego w sumie mieszkało tu 230 osób. W tym czasie też po raz pierwszy odnotowano obecność osób wyznania mojżeszowego. Z początkiem XIX w. majątek został podzielony pomiędzy kilku właścicieli na wskutek transakcji sprzedaży oraz praw spadkowych. W tym czasie właścicielami byli m.in. ród Józefa Życińskiego, ks. Teodor Radoński - który przekazał w dzierżawę majątek Żydom .[1.1] Ostatnimi właścicielami Radkowa była rodzina Linowskich, po II wojnie światowej majątek został im skonfiskowany, a w siedzibie dworu mieściła się przychodnia oraz mieszkania dla lekarzy. Od 11 lat dwór jest w rękach prywatnych. Klasycystyczny budynek wyróżniają od frontu wysokie arkady nad wejściem. Nowi właściciele remontują kolejne pomieszczenia, ratując przed zniszczeniem dawną szlachecką rezydencję. Obok niej zachował się park z grabową aleją, założony na początku XIX wieku. Ponadto na terenie gminy istniały zespoły dworskie w Bieganowie, Chyczy, Dzierzgowie, Krasowie, Kwilinie, Ojslawicach wzmiankowane już w zapiskach Jana Długosza z XIV w. Warto także zwrócić uwagę na dwa kościoły parafialne w Dzierzgowie i Kossowie. Pierwszy z nich istniał już w XIV w., obecnie przebudowany znany z cudownego obrazu Matki Boskiej z Dzieciątkiem przywiezionego spod Beresteczka w połowie XVII w[1.2]. We wsi jest cmentarz z zachowanym nagrobkiem Walentego Jackowskiego zm. 1834 r. - pradziada Stefana Żeromskiego. Z kolei Kossów – lokowany w XIV w. dziś niewielkie sołectwo na terenie gminy Radków. W Kossowie z czasów dawnej świetności nie zachował się ani ratusz ani dawny układ urbanistyczny miasteczka, ani też tradycja jarmarków które odbywały się trzy razy do roku. Do dnia dzisiejszego stoi za to drewniany kościół (przekształcony w XVI w. w zbór kalwiński )[1.3] ufundowany przez właściciela Kwiliny Jana Kwilińskiego w XV w. odrestaurowany po pożarze w XVII w. Z kolei na XVIII w. datuje się zbudowanie zabytkowej drewnianej dzwonnicy. Kościół remontowany był kilkakrotnie w XIX i XX w[1.4].
Pokaż przypisy
Ukryj przypisy
[1.1] "Gmina Radków" pod redakcją R. Mirowskiego T: 6 Dzieje i zabytki małych ojczyzn, wydane przez Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków w Kielcach, Kielce 2007., s. 116 - 119
[1.2] 13 lat później o obrazie tym było głośno w Rzeczypospolitej. 22 lipca 1664 roku kościelny sługa rozniecający świece zauważył łzy płynące z prawego oka Maryi. Zaraz zawiadomił o tym księży. Gdy razem po nieszporach zaczęli wycierać łzy z prawego oka, zobaczyli, że popłynęły też z lewego. Na noc w kościele postawiono straże, ale rano obraz znów płakał. A twarz Matki Boskiej "dziwnie smutna, straszliwie zmieniona i jakby zbolała była" - cytuje starą kronikę ksiądz Jan Wiśniewski w opisie parafii powiatu włoszczowskiego wydanym w 1932 roku. Kędracki J., http://miasta.gazeta.pl/kielce/1,47262,2414596.html
[1.3] warto podkreślić, że w czasach reformacji Kossów był ważnym ośrodkiem życia duchownego kalwinów, m.in. pod wodzą właściciela miasta Hieronima Rzeszowskiego. Niewykluczone iż w 1580 r. odbywały się tu synody kalwińskiego dystryktu krakowsko – chęcińskiego. Zaś Wespazjan Kochowski pisał we Fraszkach: Do Kossowa z wąsami stare to nowiny, teraz nie wiem gdzie wam to nawłóczą czupryny.... cyt. za op. cit., s. 99
[1.4] http://www.kossow.republika.pl/
Administrator dołożył wszelkich możliwych starań, aby prezentowane treści były prawdziwe i aktualne oraz nie naruszały praw osób trzecich,w tym praw autorskich, jednak nie może tego zagwarantować.Dlatego błędne informacje na stronie internetowej nie mogą być podstawą roszczeń. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości prosimy o kontakt na adres: sztetl@jewishmuseum.org.pl
