Drukuj | A A A | Zgłoś problem | 81 293 953 zn. | 95461 zdjęcia | 878 wideo | 118 audio | 1886 miejscowości

Pierwsze wzmianki o Mławie pochodzą z XIV w. W 1429 r. osada otrzymała prawa miejskie na prawie chełmińskim od książąt mazowieckich Siemowita, Kazimierza i Władysława.

W XVI w. miasto stało się stolicą powiatu mławskiego i starostwa niegrodowego. Korzystne położenie przy szlaku handlowym prowadzącym z Rusi do Prus oraz liczne przywileje nadawane miastu (1543, 1565, 1576, 1602, 1667, 1724, 1745, 1779) sprzyjały rozwojowi. Ulokowano tu komorę celną. M.in. uczestnictwo w dalekosiężnym handlu bydłem pochodzącym z Rusi było najbardziej dochodowe dla mieszkańców. Miasto w tym okresie zaliczało się do jednego z większych na Mazowszu.

W 1564 r. w mieście było 429 domów i 22 niezabudowane działki. Rzemieślników, z pominięciem szewców, było 225, w tym: 140 piwowarów, garncarze, kowale, krawcy, piekarze, stolarze, rzeźnicy.

Od XVII w. miasto powoli zaczęło podupadać. W 1616 r. liczba domów zmniejszyła się do 320, a liczba pustych placów wzrosła do 85. Rzemieślników było 284. Mława znacznie ucierpiała w czasie najazdu szwedzkiego w latach 1655–1660.

W 1664 r. liczyła 45 domów i 20 rzemieślników. Z 40 włók miejskich uprawą roli było objętych tylko 17. Zniszczeń dopełnił pożar w 1692 r. Spłonął wówczas ratusz i kościół parafialny. W 1765 r. miasto posiadało jedynie 85 domów zasiedlonych przez zubożałych rzemieślników. W 1783 r. pożar zniszczył powoli odbudowujące się miasto. Spłonęły praktycznie wszystkie domy.

Od 1815 do 1918 r. Mława była miastem pogranicznym. W odległości 7 km przebiegała granica z Prusami. Rola miasta wzrosła po wybudowaniu w 1877 r. kolei nawiślańskiej, łączącej Działdowo, Iławę z Gdańskiem. W odległości 3 km od Mławy, w Wólce, Rosjanie zbudowali pograniczną stację kolejową. Dokonywano na niej przeładunku towarów przewożonych wagonami szerokoosiowymi. W Mławie ulokowano zarząd odcinka kolei nadwiślańskiej.

W drugiej połowie XIX w. pojawia się w Mławie przemysł. Powstały liczne warsztaty rzemieślnicze, fabryka narzędzi rolniczych, fabryka octu, 3 cegielnie, garbarnie, mydlarnie, browary, młyny, 5 olejarni, 3 fabryki mydła. Miasto szybko się rozrastało.

W czasie I wojny światowej powstała Mławska Kolej Wąskotorowa zapewniająca łączność z Przasnyszem. W okresie międzywojennym, choć na mniejszą skalę, miasto odgrywało rolę lokalnego centrum gospodarczego i komunikacyjnego.

1–4 września 1939 r. pod Mławą rozegrała się jedna z większych bitew w wojnie polsko-niemieckiej. W czasie okupacji ludność, tak polska, jak i żydowska, doświadczyła masowej eksterminacji i wysiedleń. Miasto w czasie walk w styczniu 1945 r. zostało zniszczone w ponad 60%.

Współcześnie Mława jest lokalnym ośrodkiem przemysłu (spożywczy, obuwniczy, maszynowy, elektrotechniczny, odzieżowy), edukacji i komunikacji. Działa tu Muzeum Ziemi Zawkrzańskiej. W odległości 6 km na północ od Mławy, we wsi Uniszki Zawadzkie, znajduje się Mauzoleum Żołnierzy Września 1939 r. W tej samej odległości, w kierunku północno-zachodnim, na rzece Mławka powstał Zalew Ruda o powierzchni 40 ha.

Bibliografia:

  • Mława [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. B. Chlebowski, W. Walewski, F. Sulimierski, t. 6, Warszawa 1885, s. 527–530.
  • Wojciech Zalewski, Andrzej Aksamitowski, Mława 1939, Warszawa 1996.

 

Położenie geograficzne i administracyjne:

  • do 1795 – Królestwo Polskie, województwo płockie,
  • 1795–1807 – Królestwo Pruskie,
  • 1807–1815 – Księstwo Warszawskie,
  • 1815–1918 – Rosja (Królestwo Polskie), województwo (następnie gubernia) płocka, powiat mławski (od 1837 r.),
  • 1918–1939 – Polska, województwo warszawskie, powiat mławski,
  • 1939–1945 – Niemcy (III Rzesza), prowincja Prusy Wschodnie, rejencja ciechawska, powiat mławski,
  • 1945–1975 – województwo warszawskie,
  • 1975–1998 – województwo ciechanowskie,
  • od 1999 – województwo mazowieckie, powiat mławski.

Administrator dołożył wszelkich możliwych starań, aby prezentowane treści były prawdziwe i aktualne oraz nie naruszały praw osób trzecich,w tym praw autorskich, jednak nie może tego zagwarantować.Dlatego błędne informacje na stronie internetowej nie mogą być podstawą roszczeń. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości prosimy o kontakt na adres: sztetl@jewishmuseum.org.pl

Galeria

Więcej