Nowy cmentarz żydowski w Markuszowie (ul. Łachy)
W związku ze wzrostem liczby ludności żydowskiej w mieście i przepełnieniem się starego cmentarza na początku XX w. lub – według niektórych źródeł – w latach 20. lub 30. XIX w. w Markuszowie założono nowy kirkut. Wytyczono go w odległości około pół kilometra od rynku, na przedmieściu Łachy, wśród pól, na południowy-wschód od starego cmentarza[1.1]. W 1937 r. teren cmentarza został powiększony. W okresie międzywojennym na kirkucie znajdował się drewniany budynek, pełniący funkcję domu dozorcy lub domu przedpogrzebowego. Tuż przed wybuchem II wojny światowej nekropolia została ogrodzona drewnianym płotem, z bramą wejściową od strony zachodniej.
W czasie okupacji Niemcy zdewastowali cmentarz, a pochodzące stąd macewy wykorzystywano do celów budowlanych, a także do utwardzania dróg i chodników. Część macew została rozebrana po wojnie przez okolicznych mieszkańców. W latach 70. XX w. teren nekropolii został zadrzewiony, a w 1989 r. – wpisano go do rejestru zabytków.
Spośród 2500 nagrobków znajdujących się tu w 1939 r.[1.2] do lat 90. XX w. przetrwało 56 macew wykonanych głównie z piaskowca, 12 fragmentów innych macew, 89 przyziemi oraz fragmenty ogrodzenia[1.2]. Większość obiektów datowana jest na koniec lat 40. i lata 50. XIX w. Na niektórych płytach zachowały się inskrypcje w języku hebrajskim oraz ślady polichromii[1.4], na jednej z płyt umieszczono widok Jerozolimy ze „ścianą płaczu”. Dziś na cmentarzu widocznych jest około 20–30 w większości obalonych macew oraz ich fragmentów.
- Punkt na mapa.targeo.pl [stan na 4 VII 2008].
Pokaż przypisy
Ukryj przypisy
[1.1] P. Burchard, Pamiątki i zabytki kultury żydowskiej w Polsce, Warszawa 1990, s. 166; A. Trzciński, Śladami zabytków kultury żydowskiej na Lubelszczyźnie, Lublin 1990, s. 24, por. P. Sygowski, Markuszów, nowy cmentarz żydowski, Lublin 1992 (maszynopis).
[1.2] P. Sygowski, Markuszów, nowy cmentarz żydowski, Lublin 1992 (maszynopis).
[1.3] P. Sygowski, Markuszów, nowy cmentarz żydowski, Lublin 1992 (maszynopis).
[1.4] A. Trzciński, Śladami zabytków kultury żydowskiej na Lubelszczyźnie, Lublin 1990, s. 24.
Administrator dołożył wszelkich możliwych starań, aby prezentowane treści były prawdziwe i aktualne oraz nie naruszały praw osób trzecich,w tym praw autorskich, jednak nie może tego zagwarantować.Dlatego błędne informacje na stronie internetowej nie mogą być podstawą roszczeń. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości prosimy o kontakt na adres: sztetl@jewishmuseum.org.pl
