Historia miejscowości
Informacje o mieście – Polska / mazowieckie
Maków Mazowiecki nalezy do najstarszych osad na Mazowszu. O istnieniu wsi dowiadujemy się z dokumentu z 1065 r. Był to punkt przewozowy na drodze handlowej prowadzącej na Jaćwież. Niebawem ślady osadnictwa pojawiły się w sąsiedztwie miejsca przepraw przy drodze do wsi Grzanka. Obok osady, na lewym, wysokim brzegu rzeki Orzyc, wznosił się gród warowny, a następnie zamek książęcy i królewski.
W 1421 r. osada uzyskała prawa miejskie chełmińskie. Nadał je książę mazowiecki Janusz I. Na rozbudowę miasta przeznaczono opłaty z targowego, dochody z łaźni, wagi i postrzygalni sukna. Do prawa organizowania dwóch jarmarków książę Janusz II dodał w 1480 r. trzeci oraz pozwolił, by jarmark odbywał się przez dwa dni.
W pierwszej połowie XVI w. miasto przeżywało okres rozkwitu. Znajdowało się tu ok. 200 domów. Maków był stolicą starostwa grodowego, miejcem odbywania sądów ziemskich i grodzkich. O roli miasta świadczy m.in fakt, że ziemię różańską nazywano także ziemią makowską. Dobrobyt mieszkańcy Makowa zawdzięczali pośrednictwu w handlu z Litwą. Przez miejscową komorę celną przewożono na zachód Europy: futra, wosk, skóry, zboże, drewno, płody leśne. Na wschód trafiały tkaniny, klejnoty i wina. Na miejscu rozwijało się także młynarstwo, piwowarstwo i szewstwo.
Wiek XVII przyniósł upadek miasta. Proces zapoczątkował wielki pożar w 1620 r. Wojna ze Szwecją w latach 1655–1660 dopełniła zniszczeń. Po jej zakończeniu naliczono ok. 150 mieszkańców. Z uprawianych wcześniej 36,5 włóki obsiano tylko trzy.
Miasto przez kolejne dziesięciolecia powoli odbudowywano. Jednak pożar z 1787 r. zniszczył połowę zabudowy. Nowe tendencje rozwojowe pojawiły się w XIX w. Ludość zajmowała się drobnym handlem, rzemiosłem i rolnictwem. W końcu XIX w. powstał browar, wytwórnia miodu pitnego, kilka garbarni. Coraz większą rolę zaczęło odgrywać rzemiosło.
W czasie I wojny światowej Maków był kilkukrotnie niszczony. Władze niemieckie w latach 1916–1917 wybudowały kolej wąskotorową łączącą Maków z Mławą. W okresie powojennym zbudowano elektrownię miejską, łaźnię, rzeźnię, dwie szkoły. Nadal głównym źródłem utrzymania ludności pozostawał handel i rzemiosło nastawione na zaspokajanie potrzeb rolniczego zaplecza. Jedynymi większymi zakładami były dwie garbarnie i trzy młyny.
W czasie II wojny światowej zniszczeniu uległo 90% zabudowy miasta. Maków odbudowywano aż do lat 60. XX w. Rozbudowano także miejscowy przemysł. Miasto nie odzyskało jednak znaczenia, jakie pełniło wcześniej. Obecnie pozostaje lokalnym cetrum administracji, handlu, usług i szkolnictwa[1.1].
Położenie geograficzne i administracyjne:
- do XVIII w.: Królestwo Polskie, województwo mazowieckie, ziemia różańska;
- 1795–1807: Prusy;
- 1808–1815: Księstwo Warszawskie, departament płocki, powiat pułtuski;
- 1815–1918: Rosja (Królestwo Polskie), gubernia łomżyńska, powiat makowski;
- 1918–1939: Polska, województwo warszawskie, powiat makowski;
- 1939–1945: Niemcy (III Rzesza), Prusy Wschodnie, rejencja ciechanowska, powiat makowski;
- 1945–1975: województwo warszawskie;
- 1975–1998: województwo ostrołęckie;
- od 1999: województwo mazowieckie, powiat makowski.
Pokaż przypisy
Ukryj przypisy
[1.1] Miasta polskie w tysiącleciu, Wrocław 1967, t. 2, s. 480–482.
Administrator dołożył wszelkich możliwych starań, aby prezentowane treści były prawdziwe i aktualne oraz nie naruszały praw osób trzecich,w tym praw autorskich, jednak nie może tego zagwarantować.Dlatego błędne informacje na stronie internetowej nie mogą być podstawą roszczeń. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości prosimy o kontakt na adres: sztetl@jewishmuseum.org.pl
