Areszt Urzędu Komendanta Policji Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa dystryktu lubelskiego - ul. Uniwersytecka 3
W latach drugiej wojny światowej w przedwojennym gmachu Urzędu Ziemskiego - zwanego "Pod Zegarem" - przy ul. Uniwersyteckiej 3 mieścił się areszt Wydziału IV Gestapo Urzędu Komendanta Policji Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa Dystryktu Lubelskiego. W 1940 r. budynek został zaadaptowany dla potrzeb aresztu. Na parterze i na piętrze przygotowano część biurową, w której dokonywano przesłuchań. W piwnicach powstało 14 cel więziennych, w większości o wymiarach 3,40 x 2,75 x 2,38 m. Trzy cele wykorzystywano jako ciemnice, a najmniejsza z nich miała szerokość 0,75 m. Okna cel były zabite deskami i zasypane ziemią. Powodowało to brak dopływu świeżego powietrza, zaduch i wilgoć w celach. Wyposażenie cel stanowiły jedynie prymitywne nary i ławki. Drzwi były jedynie w ciemnicach, natomiast cele posiadały kraty, które umożliwiały strażnikom stałą inwigilację aresztantów. Pojedyncze żarówki zainstalowano wyłącznie na korytarzu.
Przez cele i pokoje przesłuchań przy ul. Uniwersyteckiej przeszły tysiące osób: głównie obywatele polscy - w tym także pochodzenia żydowskiego - oraz ZSRR. Byli to zarówno dorośli, jak i dzieci. Część z nich przywożono z więzienia na Zamku, inni przebywali w celach Aresztu przez dłuższy czas. W trakcie przesłuchań aresztowani byli poddawani drastycznym torturom: biciu przy wykorzystaniu przeróżnych narzędzi, duszeniu, rażeniu prądem. Codziennie w szpitalu więziennym opatrywano około 40-50 osób, dotkliwie pobitych w Areszcie. Wiele osób wskutek przesłuchań zmarło. Znane są również przypadki samobójstw więźniów, którzy nie wytrzymywali psychicznie maltretowania. Co kilka dni z Aresztu przy ul. Uniwersyteckiej w papierowych workach wywożono zwłoki osób zabitych podczas przesłuchań lub zmarłych w ich wyniku[1.1].
W dniu 23 września 1979 r. w budynku otwarto Muzeum Martyrologii "Pod Zegarem". W odtworzonych celach przygotowano ekspozycję poświęconą więźniom aresztu przy ul. Uniwersyteckiej, Zamku Lubelskiego oraz martyrologii ludności Lubelszczyzny. Część wystawy stanowią oryginalne cele i korytarz więzienny. Na ścianach cel zachowały się oryginalne inskrypcje, ryte w tynku przez więźniów.
Muzeum Historii Miasta Lublina
Oddział Martyrologii "Pod Zegarem"
ul. Uniwersytecka 1
20-029 Lublin
tel 81 533 36 78
www.zamek-lublin.pl
Godziny otwarcia:
środa - sobota: 09.00-16.00
niedziela 09.00-17.00
Wstęp wolny
Pokaż przypisy
Ukryj przypisy
[1.1] Hitlerowskie więzienie na Zamku w Lublinie 1939-1944, red. Z. Mańkowski, Lublin 1988
Administrator dołożył wszelkich możliwych starań, aby prezentowane treści były prawdziwe i aktualne oraz nie naruszały praw osób trzecich,w tym praw autorskich, jednak nie może tego zagwarantować.Dlatego błędne informacje na stronie internetowej nie mogą być podstawą roszczeń. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości prosimy o kontakt na adres: sztetl@jewishmuseum.org.pl
