Jeszywat Chachmej Lublin – Jesziwa Mędrców Lublina (ul. Lubartowska 85)

Budynek lubelskiej wyższej uczelni talmudycznej wybudowany został w latach 1924–1930 ze składek Żydów z całego niemal świata, z inicjatywy i dzięki staraniom rabbiego Jehudy Meira Szapiro. Był on jej pierwszym rektorem, od chwili uroczystego otwarcia w 1930 roku aż do swojej przedwczesnej śmierci w wieku zaledwie 46 lat, w 1933 roku. Po Szapiro, rektorem został Szlomo Eiger, ostatnim – był prawdopodobnie Arje Cwi Fromer^[1.1]. Plac ufundował Szmul Ajchenbaum, zaś projektantem budowli wzniesionej w stylu eklektycznym był Agenor Smoluchowski.

Ta nowoczesna jak na owe czasy uczelnia działała do 1939 roku W okazałym, pięciokondygnacyjnym gmachu znajdowały się m.in. dormitoria dla 200 osób, sala wykładowa, będąca jednocześnie bożnicą jesziwy, sala konferencyjna oraz biblioteka licząca 10 tys. ksiąg i czytelnie dla studentów. W jednym z pomieszczeń eksponowano pozłacaną makietę Świątyni Jerozolimskiej. W przyziemiu mieściła się tu także mykwa oraz kuchnia ze stołówką, pralnie i suszarnie. Za budynkiem znajdował się obszerny ogród.

Jesziwa, finansowana z dobrowolnych datków społecznych, utrzymywała 200 studentów oraz szkołę przygotowawczą. Absolwenci uczelni uzyskiwali dyplom Cebra de Rabanan, który uprawniał do piastowania wielu ważnych funkcji, w tym – urzędu rabina. Pierwsze dyplomy wręczono w 1934 roku. Uczelnia słynęła z wysokiego poziomu nauczania nie tylko na ziemiach polskich. Przybywali do niej studenci z całej Europy. Po śmierci Szapiro, rektorem został Szlomo Eiger, ostatnim – był prawdopodobnie Arje Cwi Fromer^[1.2].

W 1939 roku hitlerowcy zamknęli uczelnię. W jej budynku urządzili szpital wojskowy. Nie wiadomo co stało się z cennym zbiorem książek, wśród których było wiele zabytkowych manuskryptów i starodruków. W późniejszych latach budynek ten służył jako siedziba Collegium Maius Akademii Medycznej, od niedawna jest znów własnością gminy żydowskiej w Warszawie.

Na frontowej ścianie wmurowana jest pamiątkowa tablica poświęcona dawnej jesziwie, zaś wewnątrz, w jednym z pomieszczeń, urządzona została izba pamięci. Obecnie trwa remont budynku. Odrestaurowana została dawna aula, pełniąca niegdyś również funkcję synagogi oraz mykwa znajdująca się w przyziemiu budynku. 1 III 2005 roku odbył się tu zjazd Żydów z całego świata z okazji zakończenia jedenastego cyklu czytania „karty dziennej” Talmudu.

Remont mykwy został zakończony. [Aktualności z dn. 17.11.2009. - Więcej>>]

Pokaż przypisy

Ukryj przypisy

^[1.1] A. Trzciński, Przewodnik po zabytkach kultury żydowskiej w Lublinie, Lublin 2006, s. 23.

^[1.2] A. Trzciński, Przewodnik po zabytkach kultury żydowskiej w Lublinie, Lublin 2006, s. 23.

Administrator dołożył wszelkich możliwych starań, aby prezentowane treści były prawdziwe i aktualne oraz nie naruszały praw osób trzecich,w tym praw autorskich, jednak nie może tego zagwarantować.Dlatego błędne informacje na stronie internetowej nie mogą być podstawą roszczeń. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości prosimy o kontakt na adres: sztetl@jewishmuseum.org.pl