Drukuj | A A A | Zgłoś problem | 87 278 784 zn. | 93241 zdjęcia | 879 wideo | 118 audio | 1888 miejscowości

Synagoga w Lesku (ul. Berka Joselewicza 16)

Zabytki – Synagogi, domy modlitwy i inne
Polska / podkarpackie

Synagoga w Lesku (ul. Berka Joselewicza 16) została wzniesiona pomiędzy 1626 a 1654 r. Została poważnie zdewastowana podczas II wojny światowej i przez 20 lat stała opuszczona. W 1980 r. przeprowadzono rozległe prace remontowe budynku.

Piękny manierystyczno-barokowy budynek synagogi wzniesiono na rzucie prostokąta, z kamienia (otoczaki rzeczne i kamień ciosany) z dodatkiem cegły. Linia szczytów zwieńczona jest wazonami - co było zresztą niezgodne z przepisami - i stanowi jedyny w Polsce przykład kościelno-pałacowych szczytów w synagogach.
Budynek synagogi składa się z jednonawowej sali modlitewnej i przybudówki przy ścianie zachodniej (dawnego babińca). Z sali na piętrze kobiety miały podgląd na salę modlitewną, na którą nie miały wstępu.
Wbrew przepisom do narożnika ścian frontowej i południowej dobudowano okrągłą wieżę. Podczas powojennej restauracji podwyższono ją do stanu sprzed przebudowy, bowiem, po 1838 r. zmieniono szczyty ścian frontowej i ołtarzowej oraz obniżono wieżę o górną kondygnację. Wieża zbudowana jest z kamienia, a odtworzona górna kondygnacja – z cegły. Wewnątrz wieży znajdowały się kiedyś drewniane schody, obecnie są kamienne schody. Pod wieżą znajduje się loch 2,5 x 2,5 m sklepiony kolebkowo. Wejście do niego prowadzi z sali modlitewnej.

W elewacji zewnętrznej ściany zachodniej umieszczone są tablice Mojżesza z przykazaniami oraz napis: "Jak przejmujące grozą jest to miejsce, lecz to dom Boży".

Wystrój wnętrza nie zachował się do czasów współczesnych. Płaszczyzny ścian podzielone są dwoma gzymsami na trzy kondygnacje. Pomiędzy gzymsami znajdują się płaskie, półkoliste wnęki, w których wpisane były cytaty z Tory. Płaszczyzny ponad drugim gzymsem zapewne pokryte były malowidłami przedstawiającymi sceny biblijne. W tej trzeciej najwyższej kondygnacji znajdują się okna ujęte półkolumnami.
Na ścianie wschodniej zachował się ozdobny Aron ha-Kodesz ujęty półkolumnami zwieńczonymi trójkątnym szczytem. Jest on uproszczoną kopią z synagogi Złotej Róży we Lwowie. Drzwi żelazne prowadzące do głównej sali modlitewnej pochodzą z XIX w.

Ukradzione przed 1947 r. fragmenty bimy można dziś zobaczyć jako część balkonu domu przy pl. Konstytucji 3 Maja oraz domu przy ul. Unii Brzeskiej.

Na przełomie lat 60/70 XX w. planowano urządzić w synagodze muzeum rzeźby bieszczadzkiej w kamieniu, ale projekt upadł, gdy okazało się, że wszystkie eksponaty mają charakter sakralny. W 1977 r. otwarto w niej galerię sztuki Bieszczadzkiego Domu Kultury.

Od 1995 r. mieści się tu Muzeum Żydów Galicji, Galeria Sztuki Bieszczadzkiego Domu Kultury w Lesku, a w przybudówce biura.

Synagoga została wpisana do rejestru zabytków pod numerem A-142 w dniu 30.09.1959 r.

Punkt na mapa.szukacz.pl

Punkt na mapy.google.pl

Administrator dołożył wszelkich możliwych starań, aby prezentowane treści były prawdziwe i aktualne oraz nie naruszały praw osób trzecich,w tym praw autorskich, jednak nie może tego zagwarantować.Dlatego błędne informacje na stronie internetowej nie mogą być podstawą roszczeń. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości prosimy o kontakt na adres: sztetl@jewishmuseum.org.pl

Lokalizacja

Większa mapa

GPS:
49.4705° N / 22.3309° E
49°28'13" N / 22°19'51" E
Lokalizacja dokładna

Galeria

Więcej