Drukuj | A A A | Zgłoś problem | 81 293 953 zn. | 95461 zdjęcia | 878 wideo | 118 audio | 1886 miejscowości

Pierwotnie w miejscu tym znajdowały się tereny należące do wsi Ramułtowice. W 1240 r. kasztelan krakowski Klemens utworzył tutaj osadę Klimontów. Nazwa miejscowości wywodzi się od imienia swojego założyciela[1.1]. Po jego tragicznej śmierci w trakcie jednego z najazdów Tatarów, Klimontów odziedziczył jego syn noszący to samo imię.

Istnieje legenda, iż nazwa miasteczka wywodzi się od niejakiego rycerza, który nosił miano de Klimontow i to on założył osadę nazywając ją swoim nazwiskiem[1.2]. W XV w. posiadłość przeszła w ręce rodu Ossolińskich. Kasztelan sandomierski Hieronim Ossoliński wsławił się, jako uczestnik podpisujący unię polsko-litewską w Lublinie w 1569 r. Był on kalwinem i sławnym przywódcą protestantów za czasów króla Zygmunta Augusta z dynastii Jagiellońskiej. Zmusił prawdopodobnie swojego syna Jana Zygmunta do kalwinizmu. Jednak po jego śmierci Jan wrócił na łono Kościoła katolickiego. W 1614 r. wypędził innowierców z Goźlic i Olbierzowic. Do początku XVII w. Klimontów należało do parafii Olbierzowice.

Przez wiele stuleci była to prywatna osada leżąca nad rzeką Koprzywianką na skrzyżowaniu szlaków Sandomierz, Staszów, Opatów, Osiek. Należała m.in. do tak znanych rodów jak Ossolińscy, Sanguszkowie, Ledóchowscy i Karscy. Mieszczanie żyli głównie z uprawy ziemi oraz handlu. Ważną rolę odgrywały targi i jarmarki. Z biegiem lat Jan Zbigniew postanowił w swoim kluczu założyć miasto. Wybór padł na lewy brzeg Koprzywianki, tuż obok Ramuntowic. Miejscowość nie była tak do końca nowa. W XIII w. na obszarze dzisiejszych Górek rozciągała się osada zwana Starym Klimontowem[1.3]. Nowy Klimontów otrzymał prawa miejskie 2 stycznia 1604 r. Dzięki staraniom u króla Zygmunta III ustanowiono targi w poniedziałki i piątki oraz trzy jarmarki w roku: na św. Wojciecha, św. Bartłomieja i św. Katarzynę[1.1]. Sprowadził do miasta dominikanów, fundując im klasztor oraz kościół p. w. św. Jacka. Prawdopodobnie jednak Zbigniew dokonał tylko przebudowy klasztoru. Sama budowla nosi znamiona wcześniejszych stylów architektonicznych, co by wskazywało na wcześniejszą jej budowę niż w XVII w[1.5]. Jednonawowy kościół kryty jest czerwoną dachówką. Wewnątrz znajduje się późnorenesansowy chór, barokowy ołtarz główny oraz rokokowe ołtarze boczne, ambona i konfesjonały. Trzy ołtarze i organy zostały wykonane we Włoszech za zamówienie Ledóchowskich, h. Szaława.[1.6] W XX w. refektarz klasztoru stał się miejscem, gdzie Bruno Jasieński wystawiał spektakle założonego przez siebie teatru amatorskiego. Od drugiej połowie XX w. klasztor był wykorzystywany, jako liceum ogólnokształcące jego imienia. Od 2006 r. świątynia zyskała miano kościoła rektoralnego.

W 1663 r. miasto zostało dwukrotnie złupione i zniszczone przez wojska szwedzkie. Po tych zniszczeniach były tu zaledwie 24 domy zamieszkałe przez 530 osób, w tym 129 Żydów[1.7]. W XVIII w. Klimontów był ośrodkiem produkcji sukna. W 1766 r. w Klimontowie zamieszkiwało 336 Polaków i 340 Żydów, natomiast w 1789 r. było tu 1070 osób, w tym 544 Żydów, to jest 50,8%[1.8].

Po okresie wojen napoleońskich nastąpiło kilka lat spokoju, co sprzyjało rozwojowi miasta. W 1827 r. Klimontów liczył 118 domów, w większości parterowych i 1314 mieszkańców, w 1862 r. były tu 133 domy i 1920 mieszkańców, w tym 1318 Żydów.

Chociaż w 1869 r. władze carskie nie zdegradowały miasta do roli osady, stało się to rok później na prośbę samych mieszkańców, którzy doszli do wniosku, że jeśli Klimontów będzie osadą, to będą płacić niższe podatki. Władze carskie chętnie na to przystały. Pod koniec XIX w. Klimontów liczył 2654 mieszkańców i 133 domy. W osadzie istniało Towarzystwo Oszczędnościowo-Pożyczkowe, Sąd Gminny, szkoła gminna, dwa sklepy polskie, szpital, garbarnia, browar i młyn wodny. Spis sporządzony tuż przed wybuchem I wojny światowej wykazał, że osada Klimontów liczyła 5213 mieszkańców, w tym 1356 Polaków, 34 Rosjan i 3813 Żydów, co stanowiło 70% ogółu mieszkańców.

Pokaż przypisy

Ukryj przypisy

[1.1] J. Wiśniewski, Dekanat sandomierski, Radom 1915, s. 48.

[1.2] J. Czajkowski, Towarzystwo Pożyczkowo-Oszczędnościowe w Klimontowie 1898-1939, Warszawa 2008, s. 18.

[1.3] Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego, red. F. Sulimierskiego i B. Chlebowskiego, Warszawa 1883, t. 4, s. 150.

[1.4] J. Wiśniewski, Dekanat sandomierski, Radom 1915, s. 48.

[1.5] A. Janowski, Wycieczki po kraju, t. 2, Warszawa 1907, s. 49.

[1.6] S. Sas-Tarnawski, Piękno i poezja Klimontowa, cz. II, „Głos Klimontowa”, nr 94, 2010 r., [w druku].

[1.7] Miasta polskie w Tysiącleciu, red. M. Sichniński, Warszawa 1965 t. 1, s. 510

[1.8] J. Muszyńska, Żydzi w miastach województwa sandomierskiego i lubelskiego w XVIII wieku, Kielce 1998, s. 69

Administrator dołożył wszelkich możliwych starań, aby prezentowane treści były prawdziwe i aktualne oraz nie naruszały praw osób trzecich,w tym praw autorskich, jednak nie może tego zagwarantować.Dlatego błędne informacje na stronie internetowej nie mogą być podstawą roszczeń. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości prosimy o kontakt na adres: sztetl@jewishmuseum.org.pl

Galeria