Drukuj | A A A | Zgłoś problem | 86 166 391 zn. | 84136 zdjęcia | 738 wideo | 116 audio | 1920 miejscowości

Stary cmentarz żydowski w Kazimierzu Dolnym (ul. Lubelska)

ARTYKUŁ ZWERYFIKOWANY

Pierwszy cmentarz żydowski w Kazimierzu Dolnym powstał na końcu ul. Lubelskiej pod górą Sitarz, na wschód od ówczesnej dzielnicy żydowskiej. Nie jest znana dokładna data jego założenia, zapewne nastąpiło to wraz z ukonstytuowaniem się gminy żydowskiej w Kazimierzu, czyli prawdopodobnie już na przełomie XV i XVI wieku[1.1].

Pierwotny teren cmentarza obejmował 0,5 hektara. Już pod koniec XVIII w. stary cmentarz znalazł się w strefie zwartej zabudowy miasta, a Komisja Policji Obojga Narodów zalecała, aby Żydzi zamknęli cmentarz i założyli nowy na dalekich przedmieściach Kazimierza.

Nie zachowały się żadne przekazy ikonograficzne przedstawiające cmentarz, jednak na podstawie istniejących relacji i wspomnień należy przyjąć, że znajdujące się na stoku wzgórza groby rozłożone były chaotycznie. Natomiast wiele stojących tu macew, m.in. nagrobek słynnego cadyka Ezechiela Tauba, wyróżniało się wspaniałą ornamentyką o dużej wartości artystycznej.

Cmentarz został zdewastowany przez Niemców na początku II wojny światowej. Nie przetrwał też znajdujący się tu niegdyś stary dom przedpogrzebowy. Kazimierscy Żydzi byli zmuszeni do wyrwania macew i utwardzenia nimi dziedzińca w klasztorze Reformatów, będącego siedzibą Gestapo, a także ścieżek wiodących do szaletów przy domach zajętych przez okupantów. Niemcy nakazali też skuwanie z nagrobków ornamentyki i napisów[1.2].

Po wojnie udało się uratować kilkadziesiąt spośród tych macew, które robotnicy brukujący chodniki, zgodnie z sugestią prof. Antoniego Michalaka, ułożyli napisami do dołu. Na początku lat 80. XX w. zostałły one odnalezione na terenie miasta i przewiezione na nowy cmentarz żydowski na Czerniawach, gdzie utworzono z nich lapidarium.

W 1940 r. Niemcy częściowo splantowali teren cmentarza, budując tam kasyno wojskowe oraz baraki. Obecnie w miejscu cmentarza znajduje się przyszkolne boisko. Do dziś zachowały się jedynie fragmenty górnej części dawnego cmentarza, z ułamkami nagrobków. W ścianie stromego zbocza, powstałego w wyniku wybrania ziemi, wskutek erozji, co jakiś czas pojawiają się kości, a nawet całe szkielety. Fragmenty macew widoczne są również w murze otaczającym boisko.

Pokaż przypisy

Ukryj przypisy

[1.1] Bielawski K., Cmentarz żydowski w Kazimierzu nad Wisłą, Kirkuty. Cmentarze żydowskie w Polsce [online] http://www.kirkuty.xip.pl/kazimierz.htm [dostęp: 01.06.2014].

[1.2] Bielawski K., Cmentarz w Kazimierzu nad Wisłą, Kirkuty. Cmentarze żydowskie w Polsce [online] http://www.kirkuty.xip.pl/kazimierz.htm [dostęp: 01.06.2014].

Administrator dołożył wszelkich możliwych starań, aby prezentowane treści były prawdziwe i aktualne oraz nie naruszały praw osób trzecich,w tym praw autorskich, jednak nie może tego zagwarantować. Dlatego błędne informacje na stronie internetowej nie mogą być podstawą roszczeń. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości prosimy o kontakt na adres: sztetl@polin.pl

Lokalizacja

Większa mapa

GPS:
51.3203° N / 21.9543° E
51°19'13" N / 21°57'15" E
Lokalizacja dokładna

Galeria