Drukuj | A A A | Zgłoś problem | 79 344 309 zn. | 94828 zdjęcia | 879 wideo | 118 audio | 1914 miejscowości

ARTYKUŁ ZWERYFIKOWANY

Ze względu na religijny charakter społeczności, w Józefowie stosunkowo późno zaczęły rozwijać się partie polityczne. Największą popularnością cieszyły się partie i organizacje o profilu syjonistycznym: Poalej Syjon i Mizrachi. Działały też komórka Bundu oraz ortodoksyjna Aguda. Pod koniec lat 20. XX w. powstała organizacja młodzieżowa He-Chaluc[2.1]. Przy gminie działała Talmud-Tora i jesziwa, w której studiowało około 50 mężczyzn. W mieście funkcjonowało też kilka chederów, a także – pod auspicjami partii Mizrachi – szkoła sieci Jawne (od 1926 r.) oraz szkoła dla dziewcząt Bet Jaakow prowadzona przez Agudę (od 1928 r.)[2.2]

We wrześniu 1939 r., wraz z wycofującą się Armią Czerwoną, która zawitała tu po 17 września 1939 r. wskutek wczesnych ustaleń pomiędzy okupantami Polski, z Józefowa uciekło na wschód ok.300 Żydów[2.3]. W czasie okupacji Niemcy założyli w Józefowie dwa obozy pracy dla Żydów[2.4]. W marcu 1941 r. utworzone zostało także getto, w którym oprócz miejscowych, znaleźli się Żydzi z wielu okolicznych ośrodków, a także ok. 600 Żydów wywiezionych z Konina[2.5]. Latem 1942 r. w getcie znajdowało się około 1800 Żydów.

W maju 1942 r.grupa gestapowców z Biłgoraja zastrzeliła na ulicach Józefowa około 120 Żydów[2.6]. 13 lipca 1942 r., po selekcji, około 200–400 młodych mężczyzn z getta w Józefowie trafiło do obozów pracy w Lublinie, a pozostałe 1200–1700 osób – głównie kobiety, dzieci i starców, rozstrzelano w masowej egzekucji na Winiarczykowej Górze[2.7]. Egzekucja ta została opisana w książce Ch. R. Browninga, Zwykli ludzie, 101 Batalion Policji Rezerwy i „Ostateczne Rozwiązanie”[2.8]. Wydarzenia upamiętnia też kamienny pomnik znajdujący się na skraju lasu, przy szosie prowadzącej z Józefowa do Biłgoraja.

Na początku listopada 1942 r. pozostałych przy życiu kilkunastu Żydów z Józefowa Niemcy dołączyli do jednego z transportów jadących z Biłgoraja do obozu zagłady w Bełżcu[2.9].

Nota bibliograficzna

  • Browning Ch. R., Zwykli ludzie, 101 Batalion Policji Rezerwy i „Ostateczne Rozwiązanie”, Warszawa 2000.
  • Jozefow, [w:] The Encyclopedia of Jewish Life Before and During the Holocaust, red. S. Spector, G. Wigoder, t. 1, New York 2001, s. 578.
  • Jozefow, [w:] Pinkas Hakehillot: Encyclopedia of Jewish Communities, Poland, t. 7, Jerusalem 1999, ss. 256–258.
  • Kuwałek R., Z Lublina do Bełżca. Ślady obecności i zagłady Żydów na południowo-wschodniej Lubelszczyźnie, Lublin 2007.
  • Trzciński A., Śladami zabytków kultury żydowskiej na Lubelszczyźnie, Lublin 1990.

Pokaż przypisy

Ukryj przypisy

[2.1] Jozefow, [w:] Pinkas Hakehillot: Encyclopedia of Jewish Communities, Poland, t. 7, Jerusalem 1999, ss. 256–258; Jozefow, [w:] The Encyclopedia of Jewish Life Before and During the Holocaust, red. S. Spector, G. Wigoder, t. 1, New York 2001, s. 578.

[2.2] Jozefow, [w:] Pinkas Hakehillot: Encyclopedia of Jewish Communities, Poland, t. 7, Yad Vashem, Jerozolima 1999, ss. 256–258.

[2.3] Jozefow, [w:] The Encyclopedia of Jewish Life Before and During the Holocaust, red. S. Spector, G. Wigoder, t. 1, New York 2001, s. 578.

[2.4] Jozefow, [w:] The Encyclopedia of Jewish Life Before and During the Holocaust, red. S. Spector, G. Wigoder, t. 1, New York 2001, s. 578.

[2.5] Kuwałek R., Z Lublina do Bełżca. Ślady obecności i zagłady Żydów na południowo-wschodniej Lubelszczyźnie, Lublin 2007, s. 25.

[2.6] Kuwałek R., Z Lublina do Bełżca. Ślady obecności i zagłady Żydów na południowo-wschodniej Lubelszczyźnie, Lublin 2007, ss. 25–26.

[2.7] Jozefow, [w:] The Encyclopedia of Jewish Life Before and During the Holocaust, red. S. Spector, G. Wigoder, t. 1, New York 2001, s. 578; Kuwałek R., Z Lublina do Bełżca. Ślady obecności i zagłady Żydów na południowo-wschodniej Lubelszczyźnie, Lublin 2007, s. 25

[2.8] Browning Ch. R., Zwykli ludzie, 101 Batalion Policji Rezerwy i „Ostateczne Rozwiązanie”, Warszawa 2000.

[2.9] Kuwałek R., Z Lublina do Bełżca. Ślady obecności i zagłady Żydów na południowo-wschodniej Lubelszczyźnie, Lublin 2007, s. 26.

Administrator dołożył wszelkich możliwych starań, aby prezentowane treści były prawdziwe i aktualne oraz nie naruszały praw osób trzecich,w tym praw autorskich, jednak nie może tego zagwarantować. Dlatego błędne informacje na stronie internetowej nie mogą być podstawą roszczeń. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości prosimy o kontakt na adres: sztetl@polin.pl