Drukuj | A A A | Zgłoś problem | 87 278 784 zn. | 93091 zdjęcia | 879 wideo | 118 audio | 1888 miejscowości

Po I wojnie światowej sytuacja ekonomiczna Żydów w Józefowie była bardzo trudna i pogarszała się wraz z postępującym kryzysem ekonomicznym. Większość rodzin utrzymywała się z drobnego handlu i rzemiosła, a także z dzierżawy sadów i rolnictwa. Istniało tu także kilka większych przedsiębiorstw – m.in. browar oraz fabryka wódek[2.1]. W 1927 roku w Józefowie założono kasę pożyczkową, zaś w 1929 roku – bank spółdzielczy. Mieszkańcy osady otrzymywali także wsparcie ze strony JOINT-u oraz od dawnych współziomków, którzy wcześniej wyemigrowali do USA. Ze względu na religijny charakter osady, w Józefowie stosunkowo późno zaczęły rozwijać się partie polityczne. Największą popularnością cieszyły się partie i organizacje o profilu syjonistycznym – Poalej Syjon i Mizrachi. Działał tu też komórka Bundu i ortodoksyjna Agudas Isroel. Pod koniec lat 20. powstała tu organizacja młodzieżowa Hechaluc[2.2]. Przy gminie działała Talmud Tora i jesziwa, w której studiowało około 50 mężczyzn. W mieście funkcjonowało kilka chederów, a także działała pod auspicjami partii Mizrachi szkoła sieci Jawne (od 1926 roku) oraz szkoła dla dziewcząt Bejt Jawow prowadzona przez Agudas Isroel (od 1928 roku)[2.3]

Lata okupacji

We wrześniu 1939 roku, wraz z wycofującą się Armią Czerwoną, z Józefowa uciekło na wschód około 300 Żydów[2.4]. W czasie okupacji Niemcy założyli w Józefowie dwa obozy pracy dla Żydów[2.1]. W marcu 1941 roku w Józefowie utworzone zostało getto[2.1], w którym oprócz miejscowych, znaleźli się Żydzi z wielu okolicznych ośrodków, a także około 600 Żydów deportowanych z Konina[2.7]. W latem 1942 roku w getcie znajdowało się około 1.800 Żydów. W maju 1942 roku grupa gestapowców z Biłgoraja zastrzeliła na ulicach Józefowa około 120 Żydów[2.1]. 13 lipca 1942 roku, po selekcji, około 200-400 młodych mężczyzn z getta w Józefowie trafiło do obozów pracy w Lublinie, pozostałych 1.200 – 1.700 osób – głównie kobiet, dzieci i starców, rozstrzelano w masowej egzekucji na Winiarczykowej Górze[2.9]. Wydarzenia te upamiętnia kamienny pomnik znajdujący się na skraju lasu, przy szosie prowadzącej z Józefowa do Biłgoraja. Na początku listopada 1942 roku, pozostałych przy życiu kilkunastu Żydów z Józefowa, Niemcy dołączyli do jednego z transportów jadących z Biłgoraja do obozu zagłady w Bełżcu[2.10].

Pokaż przypisy

Ukryj przypisy

[2.1] J.w.

[2.2]  J.w.Jozefow [hasło] w: The Encyclopedia… dz.cyt., s. 578.

[2.3]  Jozefow [hasło] w: Pinkas Hakehillot… dz.cyt., s. 256-258.

[2.4]  Jozefow [hasło] w: The Encyclopedia… dz.cyt., s. 578.

[2.5] J.w.

[2.6] J.w.

[2.7]  R. Kuwałek, dz.cyt., s. 25.

[2.8] J.w.

[2.9]  Jozefow [hasło] w: The Encyclopedia… dz.cyt., s. 578; R. Kuwałek, dz.cyt., s. 25. Egzekucja ta została opisana w książce Ch. R. Browninga, Zwykli ludzie, 101 Batalion Policji Rezerwy i „Ostateczne Rozwiązanie”.

[2.10] R. Kuwałek, dz.cyt., s. 26.

Administrator dołożył wszelkich możliwych starań, aby prezentowane treści były prawdziwe i aktualne oraz nie naruszały praw osób trzecich,w tym praw autorskich, jednak nie może tego zagwarantować.Dlatego błędne informacje na stronie internetowej nie mogą być podstawą roszczeń. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości prosimy o kontakt na adres: sztetl@jewishmuseum.org.pl