Drukuj | A A A | Zgłoś problem | 86 123 959 zn. | 84124 zdjęcia | 738 wideo | 116 audio | 1920 miejscowości

Meir Goldman (ur. w 1925 r.) – o życiu w Dębicy, ZSRS i Izraelu

ARTYKUŁ ZWERYFIKOWANY

Streszczenie wywiadu przeprowadzonego w języku hebrajskim w Izraelu, jako część programu Polskie Korzenie w Izraelu.

Imię i nazwisko osoby udzielającej wywiadu: Meir Goldman

Imię i nazwisko ojca: Abraham Goldman
Imię i nazwisko matki: Nacha Goldman z domu Hake
Rodzeństwo: Mosze, Estera i Hinda (zginęły podczas Holokaustu)
Żona: Sara z domu Jakubowicz
Córki: Esther i Ayala

Meir urodził się w 1925 r. jako syn Abrahama i Nachy (z domu Hake) Goldman w Dębicy w Polsce.

Jego ojciec Abraham urodził się w 1898 r. w Kolovosha[1.1] w Polsce. Jego rodzice nazywali się Estera i Izrael Goldman.

Ojciec Abrahama, Izrael, był zamożnym człowiekiem. Był właścicielem wsi Korchovisko [?] i lasu o powierzchni 10 tysięcy akrów[1.2].

Cała rodzina mieszkała na wsi w typowym żydowskim gospodarstwie domowym. Mieli dwie córki Chawę i Fridę oraz trzech synów: Majera, Abrahama i Hilika. Dzieci co prawda nie chodziły do szkoły, ale uczyły się w domu z prywatnymi nauczycielami z miasta.

Izrael był syjonistą, podziwiał Żabotyńskiego i był jego zagorzałym zwolennikiem, co miało również wpływ na jego dzieci.

Nacha urodziła się w Dębicy, jej rodzice nazywali się Mosze i Fejge Hake. Mosze i Fejge mieli wytwórnię alkoholi i zapałek w Dębicy i dobrze im się powodziło. Mieli pięcioro dzieci: Nachę, Rachel, Esterę, Mordechaja i Rafaela.

Rodzina kultywowała żydowskie tradycje, ale wszystkie dzieci chodziły do polskiej szkoły.

Abraham i Nacha poznali się przez swatkę. Po ślubie zamieszkali w Dębicy. Abraham prowadził tam restaurację, hotel i salę weselną. Hotel znajdował się ok. 100 m od stacji kolejowej i obsługiwał gości różnych wyznań, natomiast w sali weselnej najczęściej wyprawiano wesela żydowskie.

Mieli czworo dzieci. Byli to: Mosze urodzony w 1913 r., Estera urodzona w 1915 r., Hinda urodzona w 1920 r., i najmłodszy Meir urodzony w 1925 roku.

Rodzice, którzy prowadzili hotel, mieszkali tam wraz z dziećmi. Mieli także dom w innej części miasta, niedaleko restauracji. Po jej ślubie ich druga córka Estera przeprowadziła się do tego domu. Mosze i Meir chodzili do polskiej szkoły, a popołudniami mieli lekcje hebrajskiego u prywatnych nauczycieli.

Mosze, który był syjonistą, wstąpił do młodzieżówki Betar i uczył się hebrajskiego. Miał lekcje codziennie o 5 rano z prywatnym nauczycielem. Estera wstąpiła do syjonistycznego ruchu młodzieżowego, a Hinda do ruchu Ha-Mizrachi. Meir tak samo jak brat wstąpił do ruchu Betar.

Meir pamięta z tego okresu walkę między ruchami syjonistycznymi. Wszyscy jego przyjaciele byli pochodzenia żydowskiego. Meir z żalem wspomina, że żaden z nich nie przeżył Holokaustu oprócz jednego chłopca, Szmula Reicha, ortodoksyjnego Żyda (bardzo religijnego), który obecnie mieszka w Netanii, w Izraelu. Ma jedenaścioro dzieci i około setki wnucząt.

Po wybuchu drugiej wojny światowej we wrześniu 1939 r. cała rodzina uciekła na trzy tygodnie do pobliskiej wioski. Kiedy wrócili do Dębicy, okazało się, że ich dom został zbombardowany, zamieszkali z rodziną córki.

Abraham był poszukiwany przez gestapo za podburzanie przeciwko niemieckim władzom, dlatego wraz z najstarszym synem Mosze zdecydowali się uciec na wschód. Zatrzymali się w Szhob[1.3] i Abraham wysłał Mosze, żeby sprowadził tam swoją matkę. Meir, ich najmłodszy syn, nie zgodził się zostać z siostrami i kuzynami i chciał iść z matką, więc cała trójka: Mosze, Meir i Nacha pojechali do Abrahama, który czekał na nich w Szhob.

Abraham i Nacha zdecydowali się uciekać do Rosji. Dzięki pomocy żydowskiego prawnika, którego znali jeszcze z Dębicy, i jego austriackiej żony udało im się dostać do Przemyśla, leżącego na terytorium okupowanym przez Rosję.

Abraham i Nacha zamieszkali w Przemyślu z dwoma synami Mosze i Meirem. Abraham otworzył tam restaurację na głównej ulicy, interes świetnie się rozwijał. Wynajęli mieszkanie i chcieli tam zostać do końca wojny.

Dzięki polskim kupcom podróżującym między Przemyślem a Dębicą rodzice utrzymywali kontakt z córkami Esterą i Hindą, przekazując sobie wzajemnie informacje. Jednak kiedy rosyjskie władze zażądały od Abrahama zrzeczenia się polskiego obywatelstwa i przyjęcia rosyjskiego, odmówił, co skutkowało deportacją na Syberię. W czasie gdy milicjanci przyszli żeby wykonać rozkaz deportacji, Mosze nie było w domu, nie wiedział też, że pociąg z jego rodziną już odjechał, więc pozostał w Przemyślu.

Rodzina została rozdzielona, córki Hinda i Estera zostały w Dębicy, Mosze w Przemyślu, a rodzice i Meir zostali zesłani na daleką Syberię.

Pokaż przypisy

Ukryj przypisy

[1.1] Kolbuszowa ? – przyp. red.

[1.2] ok. 4000 ha – przyp. red.

[1.3] ? – przyp. red.

Administrator dołożył wszelkich możliwych starań, aby prezentowane treści były prawdziwe i aktualne oraz nie naruszały praw osób trzecich,w tym praw autorskich, jednak nie może tego zagwarantować. Dlatego błędne informacje na stronie internetowej nie mogą być podstawą roszczeń. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości prosimy o kontakt na adres: sztetl@polin.pl

Galeria

Więcej