Bardzo interesujące informacje w tej dziedzinie zawierają broszury "Kursy Samo-Edukacji", które były wydawane w Częstochowie w latach 1915-17. Broszury wspominają, że w tych latach organizowano w Częstochowie kursy wyższego wykształcenia. W 1915 r. w kursach wzięło udział 547 uczestników: 58 uzyskało wyższe wykształcenie, 312 średnie wykształcenie, 152 ukończyło 4 klasę edukacji, a 25 korzystało z edukacji domowej. W grupie tej, 235 było Żydami, co stanowi 43% uczestników. W 1917 r. liczba słuchaczy była już niższa i wynosiła jedynie 204, z których 50% było Żydami.
W 1939 r. w Częstochowie działały następujące żydowskie placówki oświatowe[1.1]:
1. Szkoła Frobela nazwana na cześć Z. Weinstocka (49 uczniów: 23 dziewczynki i 26 chłopców), położona przy Alei 20.
2. Szkoła Frobela prowadzona przez Miriam Freizerowicz-Gliwicką (20 uczniów: 13 dziewczynek i 7 chłopców), położona na Berka Joselowicza 13.
3. Szkoła Frobela prowadzona przez Lottę Factor (12 uczniów: 6 dziewczynek i 6 chłopców), położona na Alei 8.
4. Przedszkole Społeczne "Dubrotshinushts" prowadzone przez Roszę Gelbart (220 dzieci: 160 dziewczynek i 60 chłopców), położone przy ul. Przemysława 6.
5. Dom Dziecka Y.L.Peretza prowadzony przez Sure Ginsburg (102 dzieci: 64 dziewczynki i 28 chłopców), położony przy ul. Krótkiej 22.
6. Szkoła Frobela prowadzona przez Belle Lifshitz (25 uczniów: 14 dziewczynek i 11 chłopców).
Szkoły podstawowe[1.1]:
1. Szkoła nr 12 dla dzieci żydowskich (14 klas z 808 uczniami: 563 dziewczynek i 245 chłopców) przy ul. Przemysława 10/14.
2. Szkoła nr 15 (12 klas z 694 uczniami: 226 dziewczynek i 468 chłopców) przy ul. Narutowicza 19/23.
3. 4-klasowa szkoła podstawowa prowadzona przez Gimnazjum Axcer (33 uczniów - jedynie dla chłopców) przy ul. Paszy 26.
4. 6-klasowa szkoła podstawowa prowadzona przez Gimnazjum Żydowskie (205 uczniów: 115 dziewczynek i 90 chłopców) przy ul. Jasnogórskiej 8/10.
5. 7-klasowa szkoła podstawowa nazwana na cześć Z. Weinstocka (122 uczniów: 73 dziewczynki i 49 chłopców) przy Alei 20A.
6. 4-klasowa szkoła podstawowa prowadzona przez Grilacka (50 uczniów - jedynie dla chłopców) przy ul. Joselewicza 9.
7. 5-klasowa szkoła podstawowa prowadzona przez D. Weinberga (50 uczniów - jedynie dla chłopców) przy Alei 8.
8. 7-klasowa szkoła podstawowa (125 uczniów) przy ul. Joselewicza 15.
Szkoły średnie[1.1]:
1. Gimnazjum Żydowskie (9 klas z 300 uczniami: 165 dziewczynek i 135 chłopców) przy ul. Jasnogórskiej 8/10.
2. Gimnazjum Axcer (8 klas z 200 uczniami: 80 dziewczynek i 120 chłopców) na ul. Paszy 24.
Dodatkowo wiele dzieci uczyło się w szkole Talmud Tora "Machitzki Hadas", w której obok nauk religijnych uczono również nauki świeckiej.
Osobnym zagadnieniem były różnorodne dodatkowe kursy. W budynku szkoły rzemieślniczej przy ul. Garncarskiej 8, inż. Stanisław Pisuski prowadził kurs dla praktykantów (6 klas z 210 uczniami - jedynie chłopcy). Na ul. Przemyszława prowadzono dodatkowy kurs dla kobiet (102 uczennic). Pewna liczba uczniów uczęszczała również do prywatnej szkoły muzycznej Ludwiga Wawrzynowicza i szkoły państwowej dla kobiet, gdzie zezwolono niewielkiej liczbie Żydów uczęszczać.
Część młodzieży, po ukończeniu szkół średnich, wyjeżdżała na uniwersytety w Polsce lub zagranicą.
Pokaż przypisy
Ukryj przypisy
[1.1] http://www.jewishgen.org/yizkor/Czestochowa/cze005.html#6r (stan na 16 VI 2009)
[1.2] http://www.jewishgen.org/yizkor/Czestochowa/cze005.html#6r (stan na 16 VI 2009)
[1.3] http://www.jewishgen.org/yizkor/Czestochowa/cze005.html#6r (stan na 16 VI 2009)
Administrator dołożył wszelkich możliwych starań, aby prezentowane treści były prawdziwe i aktualne oraz nie naruszały praw osób trzecich,w tym praw autorskich, jednak nie może tego zagwarantować.Dlatego błędne informacje na stronie internetowej nie mogą być podstawą roszczeń. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości prosimy o kontakt na adres: sztetl@jewishmuseum.org.pl
