Historia
Społeczność żydowska przed 1989 – Ukraina / Львівська область (obwód lwowski)
Miasto jest oddalone od Lwowa o 56 km Chodorów (stare nazwy – Chodorostaw, Chodorów Staw) wspominane jest w kronikach w 1394 r. Ze względu na swoją lokalizację w było zbudowane w międzyrzeczu Dniestru i jego dopływu Łuhu – Chodorów zawsze miał znaczenie obronne. Jak wskazuje stara nazwa Chodorów Staw, w pobliżu miasta rzeczywiście znajduje się kilka dużych stawów (Chodorów oraz Otynewicki znajdują się poza obszarem miasta). Niektórzy wywodzą nazwę miasta od męskiego imienia Fedor, dzięki czemu stara nazwa staje się zrozumiała Fedorów Staw.
Jednak, datowanie grodziska z czasów wczesnosłowiańskiego osiedlania na miejscu Chodorowa było wcześniejsze aniżeli przyniesienie na te tereny greckiego imienia Fedor. Oczywiście było to lokowanie Białych Chorwatów, ponieważ Chodorów leży w pobliżu ich prawdopodobnej stolicy – dziś osiedle Stilśkie.
Chodorów nie zawsze był miastem. Dopiero w 1436 r. nadano mu prawo magdeburskie i od tego czasu stało się “wolnym miastem” posiadającym własny samorząd.
W Chodorowie był zamek, który z czasem przebudowano na mieszkalną budowlę i na początku XX w. posiadał wszelkie oznaki renesansowego pałacu.
Parafia rzymsko-katolicka powstała w Chodorowie na początku 1460 r.: właśnie wtedy właściciel tych ziem magnat Jerzy Chodorowski ufundował w mieście drewniany kościół. Pierwsza świątynia została zniszczona podczas wojny polsko-tureckiej w latach 1620-1621. Następny, także drewniany, spłonął w czasie wojen siedemnastowiecznych
Pierwsze dokumenty świadczące o bytności Żydów w Chodorowie pochodzą z 1633 r.
Na początku XVIII stulecia powstał trzeci drewniany kościół ufundowany przez Chodorowskich i ich następców hrabiów Cetnerów. Posiadał on trzy ołtarze (Św. Trójcy, Wszystkich Świętych I Św. Krzyża).
Kościół murowany, który przetrwał do naszych czasów, zbudowany już w czasach austriackich, ufundowali kolejni właściciele Chodorowa – Rzewuscy, według projektu Floriana Richtera. Kościół kilkakrotnie był przebudowywany, w roku 1903 miało miejsce następne wyświęcenia kościoła po wezwaniem Wszystkich Świętych.
Następna przebudowa miała miejsce w latach 1834-1935, kierował nią architekt Ławrentij Dajczak. Dobudowano wtedy jeszcze jedną symetryczną kaplicę z ołtarzem św. Grzegorza, ufundowaną przez Grzegorza Wolińskiego. Dziś wnętrze kościoła jest dość skromne.
Obok Chodorowa, we wsi Otyniowice 11 listopada 1873 r. urodził się znany polski malarz połowy XIX w. Artur Grottger. Jego imieniem nazwane było do 1939 r. chodorowskie gimnazjum.
Ze względu na liczbę Żydów w mieście w 1913 r. pierwszym burmistrzem-Żydem Chodorowa został dr Zigmund Greenstein.
Kiedy w Chodorowie pojawiła się gmina żydowska, patronami “służących państwa” czy “ludzi króla”, jak nazywano wtedy Żydów, byli miejscowi magnaci. O zamożności gminy świadczy znana dziś na całym świecie Chodorowska drewniana bożnica, którą kahał wybudował w 1651 r. Nawet permanentne napady Turków, Tatarów i Kozaków, spowodowane wojnami Chmielnickiego, nie przeszkodziły temu. W 1722 r. malarz Jisroel ben Mordechay Lisnicki stworzył w niej wspaniałe polichromowe malowidła.
Autor jednego z najlepszych przewodników po Galicji Mieczysław Orłowicz wspomina, że te malowidła na krótko przed napisaniem swego wademekum były odnowione przez malarza Batowskiego na koszt państwa. Niestety, dziś już to arcydzieło już nie istnieje, jak i słynna drewniana synagoga. Jej makieta autorstwa Leona Kramera znajduje się w Muzeum Diaspory w Tel Awiwie.
Posiadała ona typową dla drewnianych bożnic tego czasu formę – parokrotnie zagięty dach o prawie orientalnym charakterze, ganki, schody. W środku zagięty sufit tworzył świetny obszar dla malarza. Dzięki dobrym czarno-białym fotografiom chodorowskiej synagogi możliwa była elektronowa renowacja przez co dziś ponownie możemy zachwycać się tym wspaniałym wytworem żydowskiej architektury.
Jedną z najbardziej znanych postaci żydowskiego świata, związanej z Chodorowem, jest rabi Izaak ben Zebi Aszkenazi. Był rabinem i talmudystą. Aszkenazi urodził się gdzieś na terenach Ukrainy lub Białorusi w połowie XVIII w. Z czasem został rabinem w Chodorowie, następnie we Lwowie, gdzie zmarł 5 maja 1807 r. Jest autorem traktatów Or ha-Ner (Światło lampy), komentarza do Haggady (Haggada, Lemberg, 1788) oraz Torat ha-Kodesz (Miłość do Świętości) i komentarza do Zebahim (Lemberg, 1792).
W Chodorowie, rabinami byli także przedstawiciele słynnej żydaczewskiej dynastii cadyków, która swój rodowód wywodzi od rabiego Jicchaka Izaaka Eichensteina Safrina, zmarłego w 1800 r. Przedstawicielem tej dynastii chasydzkiej był, przede wszystkim, rabi Jechoszua Geszel Eichenstein, syn rabina żydaczewskiego Aleksandra Jom Tow Lipa.
Administrator dołożył wszelkich możliwych starań, aby prezentowane treści były prawdziwe i aktualne oraz nie naruszały praw osób trzecich,w tym praw autorskich, jednak nie może tego zagwarantować.Dlatego błędne informacje na stronie internetowej nie mogą być podstawą roszczeń. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości prosimy o kontakt na adres: sztetl@jewishmuseum.org.pl
