Print | A A A | Report a bug | 42 029 697 chars | 95653 photos | 879 video | 118 audio | 1888 towns

Ząbkowice Śląskie

Polska / dolnośląskie

Synagogues, prayer houses and others Cemeteries Sites of martyrdom Judaica in museums Andere

Summary

Province:dolnośląskie / inne (before 1939)
County:ząbkowicki / Frankenstein (before 1939)
Community:Ząbkowice Śląskie / Frankenstein (before 1939)
Other names:Wrankensten
Frankenstein
Frankenstein in Schlesien [j. niemiecki]
Frankenštein [j.czeski]
 
GPS:
50.5893° N / 16.8129° E
50°35'21" N / 16°48'46" E

Location

Miłosz Gudra

Ząbkowice Śląskie – miasto położone na południowym zachodzie Polski, w województwie dolnośląskim, powiat ząbkowicki. Odległe 70 km na południe od Wrocławia, 417 km na południowy zachód od Warszawy. Leży nad rzeką Budzówką.

More

History

Wojciech Wojtasiak

The first accounts of Jews in Ząbkowice Śląskie come from the end of the 14th c. In 1403, the Jewish Alley (Judengasse) existed in the town. The names of the first Jewish residents in the town are also known: Nöllner (Meyer), active in the town in 1414, Izaak (1437), Jordan, and Lazarus (1452). They were all engaged in usury.
In 1514, dukes Jan and Karol Podiebradow allowed banishing of Jews from Ząbkowice Śląskie. The accounts of their resettlement date back to 1530. At the end of 1535, once again the duke ordered banishing of Jews, and Ząbkowice was granted the de non tolerandis Judaeis privilege.
In was not until 1700 that Jews returned to Ząbkowice Śląskie. Jews from Wrocław, Głogów and Biała Prudnicka stopped in the town only for the purpose of trading. The Ząbkowice residents even after 1800 were reluctant towards Jews settlement in the town.
The first Jew who was allowed to live in Ząbkowice Śląskie was a merchant named Moritz Sachs, from Jutrosin. He settled in the town in 1806.
A Jewish life in Ząbkowice Śląskie was organized only at the beginning of the 19th century. Once the emancipation edicts of 1812 came into force a branch of the Kłodzko Jewish commune was active in Ząbkowice.
The Ząbkowice community gained its independence only 1871, and the first kehilla statute is dated on 14 January 1872. At that time the kehilla management was made up of: and W. Berliner, Julius Kassel and M. Schindler, and its representatives were: Friedländer, J. Fuchs, H. Landsberger, Siegfried Loewe, Albert Peiers, M. Schück, H. Elguther, J. and W. Kaiser.
In 1933, the head of the Synagogue Community in Ząbkowice Śląskie was Ludwig Rosenberg. Apart from him, Ludwig Schwenk and Bruno Bruck were in the management. The kehilla did not have its own rabbi and the religious custody over Judaists was in the hands of rabbi dr Wahrmann of Oleśnica. Ritual slaughter was practiced in the kehilla. The kehilla members were Jews from neighboring localities: Bardo Śląskie (Wartha), Srebrna Góra (Silberberg), and Złoty Stok (Reichenstein).
During the Crystal Night of 1938, Jewish enterprises were plundered – among others, Ludwik Schwenk's haberdashery shop located in the market (Ring 54) and offices of the broom factory owned by Brunon Bruck. According to the data of 17 May 1939, 45 Jews lived in Ząbkowice county.
After

More

Local history

Miłosz Gudra

Hotel Umlauf. | nieznany

Ząbkowice Śląskie powstały w drugiej połowie XIII w., obok starej słowiańskiej osady targowej Sadlno, znanej już w 1207 r., przez którą prowadził szlak handlowy łączący bezpośrednio Śląsk z Czechami („szlak bursztynowy”) i w tym fakcie należy upatrywać powstanie nieco wyżej położonego miasta. W roku 1298 miasto otrzymało pierwsze przywileje – prawo składowania soli i ołowiu oraz prawo mili. Zostało również otoczone kamiennymi murami obronnymi. Na początku XIV w. wybudowano pierwszy murowany ratusz, wokół którego wzniesiono sukiennice i liczne kramy oraz wzniesiono warowny zamek. W 1428 r. do miasta wkroczyli husyci, którzy spalili część zabudowań wraz z kościołem farnym i dominikańskim i poważnie zniszczyli mury miejskie, ale nie zdobyli zamku. W roku 1456 czeski król Władysław Pogrobowiec oddał Ziębice i Ząbkowice Śl. w dziedziczne posiadanie Jerzemu z Podiebradu. W 1466 na Jerzego spadła klątwa papieża Pawła II, rozpoczęły się na Śląsku działania wojenne między oddziałami najemników Wrocławia a wojskiem czeskim.

W czasie tej wojny miasto zostało mocno zniszczone. W roku 1468 w drodze do Wrocławia wojska węgierskie splądrowały i zniszczyły Ząbkowice Śl. Dwadzieścia lat później wojska węgierskie w wyprawie po księstwo głogowskie znowu wkroczyły do Ząbkowic Śl. Po paromiesięcznym oblężeniu został zdobyty i zniszczony zamek. Kres wojnom położyła śmierć Korwina w kwietniu 1490. Dla Ząbkowic Śl., mocno zniszczonych i zubożałych rozpoczął się okres długiej odbudowy. Szczególnie pomyślne były rządy Karola I Podiebradzkiego. Książę ten przeniósł stolicę księstwa z Ziębic do Ząbkowic Śl. i odbudował zniszczone miasto. Wzniesione zostały mury obronne, odbudowano bramę Kłodzką, przebudowano bramy Ziębicką, Wrocławską i Świdnicką. Powstał również nowy zamek. W czasie rządów Karola I miasto otrzymało potwierdzenie dotychczasowych przywilejów, a specjalnymi względami otoczono budownictwo miejskie. Z powstałych wówczas kamienic niektóre, po parokrotnych przebudowach, przetrwały do chwili obecnej. Nastąpił pomyślny rozwój handlu i rzemiosła. Tragiczna w skutkach była dla Ząbkowic Śl. wojna trzydziestoletnia: po parokrotnych przemarszach wojsk cesarskich i szwedzkich odbudowane w XVI w. miasto uległo ponownemu zniszczeniu. Po oblężeniu i licznych pożarach zachowało się ok. 100 domów, nadających się do zamieszkania. Zniszczenia tej wojny były powodem długoletnieg

More

 
Support a city

Support a city

With your financial contribution towards the development of a town description, a photo documentation or other activities, you will be awarded a donation certificate.

Support a city

Gallery

More

Genealogical Indexes

Jewish Records Indexing
5,000,000 Jewish Records Available Online!

People who like this city: