Print | A A A | Report a bug | 41 395 335 chars | 95381 photos | 878 video | 118 audio | 1886 towns

Synagogues, prayer houses and others Cemeteries Sites of martyrdom Judaica in museums Andere

Summary

Province:inne / tarnopolskie (before 1939)
County:Тернопільська область [obwód tarnopolski], Теребовлянський район [rejon trembowelski] / trembowelski (before 1939)
Community:Теребовля / Trembowla (before 1939)
Other names:Теребовля [j.ukr./ros.]; טרמבובלה[j.hebr.]
 
GPS:
49.2974° N / 25.7024° E
49°17'50" N / 25°42'08" E

History

Robert Kuwałek /

Tablica pamiątkowa w Bełżcu | Adam Marczewski

The Jewish community of this town was first mentioned in the second half of the 17th century, when the political situation in Podole calmed down. Trembowla was traditionally a small Jewish village. In interwar years, it was home to slightly more than 1,500 Jews, who comprised 28 percent of the population at large. The town boasted a wooden synagogue. The Jewish district was located in front of the Carmelite’s Church and a Greek Catholic Church. In addition to the synagogue and the office of the kahal, there was also a butchers’ prayer house. A significant Jewish community also lived on Sobieskiego Street, which led from the monastery. From the 19th century, a local Chasidic dynasty of the Turkels was active here. It was founded by Rabbi Israel Menachem Alter Turkel. His grandsons, who were also his followers, Szraga Fajwel Turkel and Jaakov Turkel, were shipped to the concentration camp in Belzec, where they both perished.

Under the Soviet occupation, the number of Jews in town increased by refugees from western and central Poland. Some of them were deported by Soviets in 1940.

Germans entered Trembowla on 5 July 1941. There were no cases of pogroms in the town. However, several days later, thirty-eight Jewish men were arrested, accused by local OUN activists of collaborating with the Soviets. Officially, Germans captured these people as labour force. In reality, however, they were all executed in the area near military barracks.

On the following days, Trembowla Judenrat had to designate a group of workers for force labour camps in Stupki and Borki Wielkie, where Jews from other places were shipped. Force workers were building an eastward route and replacing Soviet rails with European ones.

In 1942, transports with Jews deported to Bełżec began to pass by Trembowla. Jews were informed about the fate of the deportees by their Christian neighbours. Initially, the only disclosed fact was that the trains were heading towards Tarnopol. However, it was only a matter of time that the existence of the death camp in Bełżec was disclosed. Yet, only few believed this.

In the Summer of 1942, Germans defaced the Jewish cemetery in Trembowla. Firstly, Jewish matzevos were removed by French prisoners of war, who were camped in town. The prisoners  rebelled and refused to continue their work, as a result of which Jews were forced to do t

More

Local history

Robert Kuwałek

Trembowla | Krzysztof Bielawski

Jeden z najstarszych ruskich grodów istniejących na Podolu. W dokumentach wspominana była już w 1097 r., jako stolica udzielnego księstwa. W 1241 r. Trembowla została spalona przez Tatarów pod dowództwem Batu-chana. Miasto wchodziło wówczas w skład księstwa halickiego. Po przyłączeniu ziem ruskich do Korony Trembowla otrzymała prawa miejskie już w 1389 r. Wcześniej wybudowano tu zamek (1366). W 1434 r. stała się siedzibą starostwa. Z racji strategicznego położenia,  była ważnym punktem obronnym, chroniącym Podole przed najazdami tatarskimi.

W czasie powstania Bohdana Chmielnickiego Kozacy zdobyli miejscowy zamek dzięki pomocy trembowelskich mieszczan, którzy przeszli na ich stronę.

Do najsłynniejszego oblężenia Trembowli doszło w czasie najazdu turecko-tatarskiego w 1675 r. Armia sułtańskiego szwagra Ibrahima Szyszmana, licząca 30 000 ludzi, po zdobyciu Zbaraża i Podhajec podeszła pod miasto 20 września i zaczęła oblegać zamek, broniony przez zaledwie 80 piechoty, niewielką liczbę szlachty i 200 chłopów oraz mieszczan. Obroną dowodził Jan Samuel Chrzanowski (opowiada się o nim, że był ochrzczonym Żydem). Kiedy Chrzanowski, ulegając naciskom kapitulantów, chciał poddać zamek, jego żona Anna Dorota Chrzanowska (z domu von Fressen lub de Frezen, też miała być neofitką), uzbrojona w dwa noże lub pistolety, zagroziła mężowi, że zabije go i popełni samobójstwo. Namówiła go na zorganizowanie kilku wycieczek na wroga, w których brała udział. Była dwukrotnie ranna. Trembowla broniła się do 11 października 1675 r. W ostatniej chwili Turcy zwinęli oblężenie na wieść o nadciągających spod Lwowa wojskach Jana Sobieskiego. Na zamku wtedy pozostało tylko 20 osób zdolnych do walki. W dowód uznania za bohaterstwo małżeństwo Chrzanowskich zostało nobilitowane przez sejm i przyłączono ich do herbu Poraj. Jan Samuel Chrzanowski awansował do stopnia pułkownika oraz dostał 5000 złotych polskich nagrody. W późniejszym okresie piastował stanowisko komendanta wojskowego Lwowa. Koło zamku w Trembowli już w XVII w. stanął pomnik Anny Doroty Chrzanowskiej. Nowy postawiono w okresie międzywojennym. Został zniszczony w 1944 r. i dopiero w 2012 r., na starym cokole postawiono nową figurę Chrzanowskiej. Postaci tej poświęcono wiele utworów poetyckich, malarskich (autorem słynnego obrazu „Obrona zamku w Trembowli”, który był w XIX w. alegorią polskich zrywów niepodległoś

More

 
Support a city

Support a city

With your financial contribution towards the development of a town description, a photo documentation or other activities, you will be awarded a donation certificate.

Support a city

Gallery

More

Genealogical Indexes

Jewish Records Indexing
5,000,000 Jewish Records Available Online!

 

JewishGen
Resources for Jewish Family History

People who like this city: